ĐỨC MẸ ĐỒNG TRINH GUADALUPE

Sóng Triều

Tháng Hoa kính Mẹ...

Đường nên thánh coi dễ mà khó. Thời Đức Thánh Cha Gioan Phaolô đương kim, con số những bậc thánh thiện được hiển dương đếm bằng tổng số các vị được phong thánh vào thời các Giáo Hoàng trước. Tuy vậy, có những trường hợp không được êm xuôi như lục bình trôi sông. Các nhà thần học tại Vatican xem xét cặn kẽ đời sống những người được "đề nghị" phong thánh và quá trình này còn đòi hỏi những vị này phải thực hiện ít ra 2 phép lạ để minh chứng quyền phép Chúa đang cho họ hưởng phúc đời đời.

Juan Diego mất đi hơn 100 năm rồi sử gia mới đặt bút viết về ông. ("Đi tìm Juan Diego" - Linh Mục Manuel Olimon). Nhiều dấu hỏi được đặt ra: Juan Diego là người có thật hay là một nhân vật của huyền sử? Năm 1648, sử liệu Au Châu đề cập đến Juan Diego, không căn cứ vào tương truyền của địa phương Nam Mỹ. Hội Thánh Công Giáo khẳng định nhiều chứng tích về Juan Diego, bao gồm những sử liệu về việc sùng kính Đức Mẹ mỗi ngày một mạnh mẽ hơn sau thời chinh phục của Tây Ban Nha (Spanish Conquest).

Ngược dòng lịch sử, năm 1521, thủ đô của triều đại Aztec rơi vào tay quân phiệt Tây Ban Nha. Không đầy 20 năm sau, 9 triệu dân bản xứ trở lại đạo Công Giáo, sau hàng thế kỷ theo tín ngưỡng đa thần. Sự việc gì đã xãy ra và tạo một chứng tích lịch sử lạ thường này? Đức Tổng Giám Mục Rivera cho rằng Juan Diego được Đức Mẹ chọn như là gạch nối giữa thổ dân và những người Tây Ban Nha đến chinh phục.

Ngày 31 tháng 7 năm 2002, Đức Giáo Hoàng, vị chủ chăn của một tỷ người Công Giáo, ghé thăm Mễ Tây Cơ (Mexico) lần thứ năm: mọi người hy vọng dịp này Ngài sẽ phong thánh cho người Nam Mỹ đầu tiên, Juan Diego. Ngài đã 82 tuổi và đang trọng bệnh, tuy nhiên Ngài ao ước trở lại viếng thăm Mễ Tây Cơ và phong thánh cho Juan Diego. Mễ Tây Cơ là một nước với dân số 100 triệu và là sắc dân có rất nhiều người Công Giáo (chỉ đứng sau Brazil). 

Qua lịch sử, có sự mơ hồ nào đó chưa khẳng định được ông Juan Diego là nhân vật có thật hay không? Tương truyền người thổ dân Mễ Tây Cơ khiêm nhường này được mộng kiến Đức Mẹ vào năm 1531 và từ đó là mầm mống cho việc sùng kính Đức Mẹ Đồng Trinh Guadeloupe. Các sử gia không nhìn nhận sự kiện hiện hữu này và cho đó chỉ là một tương truyền không có thật. Tuy nhiên, một số linh mục "đặt vấn đề" cho việc phong thánh này đã bị khiển trách nặng nề. Những người chống đối xem chừng Giáo Hội tạo dựng một hạnh thánh mà không đòi hỏi đủ những chứng tích rõ rệt. Những kẻ yểm trợ việc phong thánh lại đã kích nhóm kia là kỳ thị. 

Mọi người Mễ đều quen thuộc với những cuộc hiện ra trên đồi Tepeyac, nơi dân địa phương thờ thần nữ Tonantzin từ xa xưa, gần trung tâm của tân thị tứ Mễ Tây Cơ. Tháng 12 năm 1531, 10 năm sau khi Tây Ban Nha chinh phục thành trì Tenochtitlan thuộc đế quốc Aztec, Đức Mẹ Đồng Trinh hiện ra 4 lần cùng Juan Diego. Người đã tự nhận mình là Mẹ của Thiên Chúa Thật và mong muốn vị Giám Mục đầu tiên của Mễ Tây Cơ cho xây cất một đền thánh cung dương Người. Đức Giám Mục đầu tiên đã không ngần ngại từ khước công tác này cho đến khi Đức Mẹ hiện ra ấn dấu trên áo choàng của ngài. Chiếc áo này làm bằng vải thô, đan bằng sợi từ cây xương rồng. Vì vậy, lý ra 20 năm sau nó phải tan rã thành tro bụi; Thế nhưng 469 năm qua đi mà chiếc áo vẫn còn nguyên vẹn lạ thường. Về sau, áo choàng này được lộng khung kính và treo phía trên bàn thánh của Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ Đồng Trinh và trở thành biểu tượng sùng kính của muôn người. Mỗi năm có đến 17 triệu người viếng nơi này cùng dâng hiến vô số phẩm vật vì những phép lạ xãy ra. Nơi này có số người thăm viếng đông nhất, chỉ thua có Vatican. Vì con số người hành hương đông đảo đến như vậy, nên địa phương phải làm một con đường di động bằng máy (conveyor belt) để nhiều người được tuần tự quan viếng ấn dấu của Đức Mẹ trong trật tự. Nhiều nhà nghệ thuật cho rằng đây là chân dung được vẽ sau năm 1531, nhưng người địa phương đều tin đây là phép lạ. 

Vì sao gọi là Đức Mẹ Đồng Trinh Guadaloupe? Tương truyền đây là do sự chuyển dịch danh từ Đức Mẹ xử dụng từ thổ ngữ Nahuatl sang tiếng Tây Ban Nha khi Người hiện ra cùng Juan Bernardino, chú của Juan Diego đang lúc ông trọng bệnh. Người dùng danh xưng "Coatlaxopeuh" mà thổ ngữ chuyển âm là "quatlasupe", đọc trại ra tiếng tây Ban Nha là Guadaloupe. "Coatla" có nghĩa là con rắn, còn "xopeuh" có nghĩa là đạp giập. Như vậy Đức Mẹ đã tự xưng mình là "Người nữ đạp giập con rắn". Vào thuở xa xưa, hàng năm người Aztec dâng hiến 20000 người tế lễ cho thần của họ. Vào năm 1487, chỉ trong 4 ngày, 80000 người bị bắt làm vật tế thần cung hiến cho đền Tenochtitlan mới vừa cất xong. Trong trạng huống này, Đức Mẹ đã thực sự đạp đầu rắn tà đạo, làm cho hàng triệu người quay về với Thiên Chúa Thật.

Trong những lần hiện ra, sứ điệp tình yêu và cảm thông cùng lời hứa bảo vệ chúng sinh của Mẹ đều được ghi chép lại trong quyển "Nican Mopohua", viết bằng thổ ngữ Nahuatl vào thế kỷ thứ 16. Ngót 20 triều đại Giáo Hoàng đã đến tôn kính Mẹ nơi đây. Riêng Đức Gioan Phaolô đệ II đã đến viếng Mẹ 3 lần: lần thứ nhất vào chuyến công du đầu tiên ra ngoài Vatican năm 1979, sau đó vào các năm 1990 và 1999. Ngài đã công bố 12 tháng 12 là 'Ngày Phụng Vụ Thánh' cho toàn lục địa. Ngài cũng dâng hiến sự sống của nhân loại trong tay Mẹ, cũng như sự sống của những trẻ thơ đang gặp hiểm nguy hay chưa chào đời.

Ngày phong thánh cho Juan Diego càng gần, các nguồn tài liệu càng choảng nhau kịch liệt, ngay trong hàng ngũ giáo phẫm. Đức Tổng Rivera khẳng định rằng sự việc con số nhiều người trở lại đạo đã đủ minh chứng sự kiện Juan Diego và Đức Mẹ hiện ra có thật. Ngài dẫn chứng về Juan theo tên địa phương là Cuauhtlaoatxin (con chim ưng biết nói) như một sứ giả từ trời.

Juan Diego được phong Á Thánh năm 1900, vì sự kiện Đức Mẹ hiện ra đã là một một phép lạ. Còn chờ một phép lạ nữa trước khi ngài được phong thánh. Sự kiện đã xãy ra: một chú nhỏ Mễ Tây Cơ bị thương tích ở đầu rất trầm trọng nhưng đã lành lặn thật nhanh sau khi cầu nguyện cùng Á Thánh Juan Diego trước kinh ngạc sửng sờ của khoa học. Năm 1998, Vatican nhìn nhận sự việc này là một phép lạ.

Trong tháng Hoa kính nhớ Mẹ, Cursillistas chúng dâng tất cả các bà mẹ trong tay Người, cùng xin Người chở che và cứu vớt các nữ nhi Việt Nam đang khổ đau nhục nhằn trong chế độ Cộng sản vô luân.

Sóng Triều