THẾ NÀO LÀ NGƯỜI LÃNH ĐẠO 
ĐÚNG VỚI TINH THẦN CURSILLO?

Người cursillista qua Khóa Tĩnh Huấn Ba Ngày, nhận thức được mỗi người đều có ơn gọi trở thành người lãnh đạo trong môi trường của mình đang sống, để đưa tha nhân về với Chúa. Đây là một sứ mạng kéo dài suốt ngày Thứ Tư của mỗi người, nghĩa là từng ngày, qua những cố gắng học hỏi, chia sẻ, sống chứng nhân cho Tin Mừng, chúng ta mong muốn sẽ là những người lãnh đạo khá hơn, là dụng cụ hữu hiệu hơn của Chúa giữa thế gian. Trong khung cảnh của ngày Đại Hội Ultreya, học hỏi để cùng nhau tiến lên, tôi xin được chia sẻ đề tài: "Thế nào là người lãnh đạo đúng với tinh thần Cursillo?" Đây là một câu hỏi không những cho cá nhân tôi, hay chỉ cho các anh chị đang phục vụ trong Văn Phòng Điều Hành, mà thiết nghĩ cần thiết cho mọi người cursillista đang hoạt động tông đồ trong Phong Trào Cursillo. Vì thời lượng hạn hẹp, bài sẽ có 2 phần: phần một bàn về tinh thần Cursillo và phần hai bàn về những khía cạnh quan trọng mà người lãnh đạo cần có. 

TINH THẦN CURSILLO

Khóa Tĩnh Huấn Cursillo, Khóa Ba Ngày là khởi đầu cho cuộc sống đạo nhiều thay đổi quan trọng của mỗi người chúng ta, mà có người đã lấy đây là cái mốc, chia cuộc đời họ thành hai phần: trước và sau Cursillo.

Trong Khóa Tĩnh Huấn, chúng ta được sống kết hợp mật thiết với Chúa, được sống trong bầu khí chan hòa tình thương mến, được yêu thương phục vụ, được học hỏi về những điều cốt lõi về Kitô Giáo, và nhất là qua gương sống chứng nhân, người cursillista cảm nhận được Thiên Chúa là Đấng thật gần gũi, yêu thương, từ bi nhân hậu. Thiên Chúa yêu thương và chăm sóc mỗi người như là của riêng yêu qúi nhất của Ngài, mỗi người là cá nhân có giá trị vĩnh viễn, độc nhất không trùng hợp về hoàn cảnh, khả năng, sức khoẻ và có vị trí trong chương trình cứu độ của Chúa. Đó là Hồng Ân Thiên Chúa ban và chúng ta cần đáp trả và chu toàn trách vụ đó, cụ thể là làm dậy men Tin Mừng đến mọi người trong môi trường mình đang sống.

Vậy tinh thần Cursillo có thể được hiểu là tinh thần của người Kitô hữu giáo dân thuần thành, năng động, tích cực đáp trả ơn gọi riêng để Truyền Rao Tin Mừng, hay là tinh thần của người chiến sĩ của Chúa Kitô, trong Giáo Hội, có tổ chức và đang là dụng cụ hữu hiệu của Chúa Thánh Linh đem Phúc Âm thấm nhuần thế giới.

NGƯỜI LÃNH ĐẠO CURSLLO

Như trong Khóa Tĩnh Huấn, chúng ta đã cùng nhận ra rằng, người Lãnh đạo Cursillo là người chiến sĩ của Chúa Kitô, chỉ lấy tình thương để cảm hóa, chỉ lấy gương hy sinh phục vụ để làm chứng cho Tin Mừng cứu độ, nên người lãnh đạo ở đây có nhiều sự khác biệt với người lãnh đạo trong xã hội. Người lãnh đạo Cursillo không hẳn là người có địa vị cao, giữ chức vụ quan trọng trong các tổ chức đoàn thể, nhưng họ có một ảnh hưởng trên những người chung quanh bằng nhân cách, bằng khả năng và nhất là tinh thần của họ.

1. Tinh thần ý thức và đáp trả ơn gọi của mình

Thế giới ngày nay quanh chúng ta đang lìa xa Thiên Chúa, chạy theo vật chất và đề cao tự do cá nhân. Ngay cả những người Công Giáo cũng mất dần đức tin và chỉ bám lấy thói quen Kitô hữu, như làm dấu thánh giá, đi lễ ngày Chúa Nhật.
Là một cursillista đã nhận thức những chân lý căn bản về Kitô Giáo, và đặc biệt họ sẽ khám phá giá trị và vai trò người Kitô hữu trong thế giới này. Thiên Chúa tạo dựng mỗi người là cá nhân duy nhất, có những khả năng cá biệt, có sắc thái riêng. Chúa gọi mỗi người chúng ta trở thành người cursillista cũng ở thời điểm, hoàn cảnh khác nhau. Và khi vào Phong Trào cùng là cursillista cả, nhưng gia đình khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, vị trí trong Phong Trào và trong Cộng Đồng cũng khác. Thiên Chúa mời gọi chúng ta "nên thánh" và còn mời gọi giúp người khác nên thánh nữa. Chúa Kitô không muốn chúng ta chỉ sống đạo cho riêng mình, mà Người còn muốn chúng ta phải đi xa hơn nữa, là muốn chúng ta trở thành những người lãnh đạo nơi mình đang sống. Người lãnh đạo được ví như men, muối, là ánh sáng: "Nước Trời ví như nắm men mà người đàn bà kia trộn vào thúng bột, cho tới khi cả thúng bột dậy men" (Mt 13,33). Người cursillista cần có thái độ dấn thân mới, nghĩa là làm cho cuộc sống của mình sinh lợi, tuỳ theo hoàn cảnh, khả năng thời giờ riêng Chúa ban, làm cho thế giới chung quanh ngày càng tố đẹp hơn theo tinh thần Phúc Âm. "Điều chúng ta cần ghi nhớ là Chúa đòi buộc chúng ta xử dụng hết khả năng của riêng mình, có người nhận 5 nén bạc, người khác nhận 2 nén, có người chỉ nhận 1 nén. Điều quan trọng là mọi người phải phát triển có ý thức, trọn vẹn khả năng nhiều hay ít mà Chúa đã ban, để làm lợi ích cho kẻ khác (Rollo Lãnh Đạo)

2. Tinh thần hiệp nhất và kiên trì với Phong Trào Cursillo

Người cursillista thường được ví như cục than hồng, nếu ở trong lò than thì còn cháy lâu hơn so với những cục than hồng được gắp riêng ra. Nhóm và các cơ cấu của Phong Trào là những cộng đồng Kitô giúp mọi người cursillista không những giữ được lòng nhiệt thành, mà còn thăng tiến đời sống đạo. 

- Cốt lõi của linh đạo Phong Trào cursillo là cái kiềng ba chân vững chắc gồm ba yếu tố: sùng đạo, học đạo và hành đạo. Người cursillista bất cứ ở cương vị nào, trách vụ lớn hay nhỏ đều cần có nếp sống đạo căn bản qua khía cạnh trên, nếu không họ lại trở lại lối giữ đạo hình thức. Phong trào cursillo chúng ta thường đề cập tới sự chia sẻ. Người lãnh đạo quyết tâm nên thánh, mở rộng tâm hồn, để lắng nghe tiếng Chúa, liên kết mật thiết với Chúa qua các bí tích và đời sống cầu nguyện, làm việc tông đồ. Sự liên kết mật thiết ấy giúp chúng ta cảm nghiệm Chúa luôn hiện diện và biến đổi đời sống tâm linh chúng ta từ xấu ra tốt hơn như thế nào, sau đó chúng ta chia sẻ cho những người bạn. Cũng vậy về học đạo, chúng ta cố gắng học hỏi Thánh Kinh, trau dồi kiến thức về đạo, cũng như về đời, cho chúng ta trưởng thành hơn, và trao đổi để giúp nhau nhận biết Thánh Ý Thiên Chúa, vững vàng tin cậy mến Chúa hơn. Hành đạo theo phương pháp Phong Trào, bằng lời chia sẻ xác quyết (làm nhân chứng), bằng đời sống Kitô hữu đích thực, và bằng tình thương cảm hóa lòng người, để đưa người về với Chúa.

- Người lãnh đạo Cursillo, cũng cần học hỏi, kiên trì theo đuổi sách lược và các phương pháp của Phong Trào. Sách lược là nói đến phương cách tổng quát để đạt mục đích. Phong Trào Cursillo với sách lược gồm 3 giai đoạn: Tiền Cursillo, Khóa Tĩnh Huấn Cursillo, và Hậu Cursillo đan kết với nhau. Tìm những người có ảnh hưởng sẵn trong môi trường nhắm đến, đưa họ vào Khóa, sau đó họ trở thành men trong môi trường họ sống. Trong Hậu Cursillo, người cursillista vừa tìm kiếm ứng viên cho Khóa, và chính họ xây dựng các cộng đồng Kitô nhỏ, nhiều cộng đồng nhỏ tạo thành cột xương sống cho xã hội - đó là sách lược để Phúc Âm hóa. Các phương pháp của Phong Trào như: phương pháp giao tiếp cá nhân, phương pháp giáo dục khoa học, tâm lý trong Khóa Ba Ngày, như Hội Nhóm và Ultreya.

- Điều quan trọng nữa là người lãnh đạo luôn cần sự hiệp thông với Giáo Hội và với Phong Trào. Đành rằng người cursillista cầu nguyện để tìm Thánh Ý

Thiên Chúa, nhưng Giáo Hội là thân thể mầu nhiệm của Chúa Kitô nơi trần gian, mà Phong Trào cũng thuộc về Giáo Hội, nên người lãnh đạo luôn thuộc quyền Giáo Hội. Người lãnh đạo cursillo phải có quan điểm toàn diện, không cục bộ để xây dựng Giáo Hội. Giáo Hội có phẩm trật Hội Thánh, Giáo Phận, giáo xứ có các đoàn thể, phong trào, các nhóm. Tất cả tạo nên sự đa dạng phong phú, chứ không làm sự chia rẽ, yếu đi của sự Truyền Rao Tin Mừng của Giáo Hội. Vì thế, người lãnh đạo Cursillo không tìm cách đưa nhiều người có khả năng ảnh hưởng vào các cơ cấu của Phong Trào và yếu đi các đoàn thể khác đang cần họ.

3. Rèn luyện nhân cách

Trong Khóa, chúng ta đã từng nghe về các đức tính tự nhiên và siêu nhiên của người lãnh đạo Kitô giáo. Các đức tính tự nhiên là: óc sáng kiến, lòng can đảm, tinh thần trách nhiệm, tính trung thực, lòng quảng đại, tinh thần kỷ luật, và tính vui tươi. Bốn đức tính siêu nhiên gồm có: đức tin, lòng trông cậy, lòng bác ái và tính khiêm nhường. Rất nhiều người trong chúng ta cho là: tiêu chuẩn người lãnh đạo cao quá, làm sao tôi có thể đạt được. Nhưng thử hỏi nếu phải bớt đi thì bớt đi đức tính nào? Chúa Kitô đã vạch rõ cho nhân loại con đường vào Nước Trời phải qua cửa hẹp, hay tinh thần từ bỏ của người môn đệ Chúa. Khi rèn luyện nhân cách, để trở thành người lãnh đạo tốt hơn, là dụng cụ hữu hiệu của Chúa, chúng ta chắc chắn sẽ phải gạt bỏ dần những cá tính xấu, đã ăn sâu vào xương tủy bấy lâu không phù hợp với vị trí lãnh đạo. Xin được đề cập tới 3 đức tính nổi bật của người cursillista: Tính vui tươi, đức bác ái và tính khiêm nhường.

- Đặc tính vui tươi: chúng ta thường có những buổi Đại Hội Ultreya vui tươi, sinh động, nhưng buổi sinh hoạt vui vẻ lành mạnh và coi đó là đặc tính của Phong Trào. Nhưng niềm vui tươi đích thực chính là khi người cursillista cảm nghiệm được rằng: nỗi giây phút của đời sống, họ đều được tràn đầy ân sủng và có sự hiện diện Thiên Chúa. Đó là quà tặng của Chúa Thánh Thần, ở trong tâm của họ, chứ không phải từ bên ngoài, vì vậy chúng ta đã từng thấy người già, hoặc người mắc bệnh nan y mà vẫn thản nhiên sống, và sống vui. Khi chúng ta đi hội nhóm, đi Đại Hội hay đi làm việc tông đồ, nếu chúng ta có niềm vui, niềm vui của chúng ta sẽ chiếu rọi, để những người khác cũng khám phá được niềm vui nơi chính họ.

- Đức bác ái: Chúa đã nhấn mạnh đức ái là đặc điểm của người Môn Đệ Chúa: "Người ta cứ dấu này mà nhận biết các con là môn đệ Thầy, là các con yêu thương nhau." (Gn 13,35) Và trong Giáo Hội xã hội, chúng ta đã thấy rất nhiều đời sống bác ái theo gương Chúa Kitô. Phong Trào cũng có kế hoạch công tác từ thiện hàng năm, và các nhóm cũng đều có quỹ bác ái. Tuy nhiên, đức bác ái còn thể hiện trên nhiều mặt, đặc biệt trong nhân cách con người cursillista, khi giao tiếp, khi đối xử với chính người anh chị em khi làm chung với nhau. Rộng tay giúp đỡ người khốn khó, mà thường chúng ta hiểu là bác ái chưa đủ, mà như theo Lời Chúa trên đây, bác ái là còn phải yêu thương nhau. Khi làm việc, hoạch định công tác chắc chắn sẽ có va chạm, người lãnh đạo cần xin Chúa huấn luyện mình có được lòng bao dung, tha thứ. Nếu không, làm việc từ thiện bác ái cho những người ở xa chưa thấy đâu, mà lại làm mất tình anh chị em mình, những người cùng đồng hành với mình.

- Đức khiêm nhường: đức khiêm nhường giúp người lãnh đạo nhận ra mối tương quan giữa họ với Thiên Chúa, và giữa họ với anh chị em một cách đúng đắn. Họ nhận ra rằng, tất cả khả năng, tiền tài, của cải, sức khỏe, hoàn cảnh và cả những cơ hội đều là Hồng Ân Thiên Chúa ban cho và cần sinh lợi. Đồng thời Chúa cũng ban cho nhưng người khác khả năng riêng, hoàn cảnh, sức khỏe riêng theo điều kiện của họ, để cùng góp sức vào việc làm sáng danh Chúa. Như thế, người lãnh đạo khiêm nhường là người tích cực hăng say hết khả năng họ, nhưng không gạt bỏ khả năng đóng góp của người khác. Đây quả là một việc rất khó. Người lãnh đạo một mặt bị cơn cám dỗ quyền lực luôn lôi cuốn, mạnh mẽ khi họ có vị trí then chốt trong gia đình, trong đoàn thể, trong xã hội đưa họ tới độc tài ít nhiều, đưa họ tới phản ứng va chạm khi bị phản bác. Một mặt khác ngược lại, có người nghĩ rằng vì người cursillista như men, như muối tác động âm thầm, nhận người khác hơn mình nên thoái thác các trách vụ được mời gọi đảm trách, như thế là thụ động, không phải là khiêm nhường thực sự. Đức khiêm nhường như vậy cần có đức tin, đức ái, đức can đảm đan kết, để hỗ trợ hỗ tương.

Giờ đây, tôi cũng xin được gởi đến quý anh chị vài cảm nghiệm của tôi về vai trò lãnh đạo trong Phong Trào. Một thời gian ngắn sau khi tham dự Khóa 15, tôi được mời gọi đảm nhận Trưởng Khối Ba Ngày. Mặc dù chưa hiểu nhiều về Phong Trào và rất nhiều việc, vì lúc ấy tôi còn là trưởng ban Phụng Vụ Cộng Đồng TCG NV/NU, nhưng chính nhờ tinh thần dấn thân tích cực của các cursillista trước đó đã giúp tôi trong ban PV mà tôi đã hăng hái nhận lời. Từ đó đến nay, tôi đã cố gắng tham dự tất cả các sinh hoạt của Phong Trào, hình như chưa vắng buổi nào, từ hội nhóm, Ultreya, Trường Lãnh Đạo, Văn Phòng Điều Hành, Khối Hậu và chính nhờ đó, tôi dần dần tôi nhận rõ hơn các sách lược và phương pháp PT thật quý gíá, giúp tôi sống liên kết với Chúa và thân ái, hòa đồng với anh chị em hơn. Nhìn lại quãng thời gian gần 6 năm trong Phong Trào, có những lúc sóng gió tới nhiều phía: từ gia đình, từ Cộng Đồng và cả trong Phong Trào như vượt quá sức chịu đựng của mình, tôi mới bàng hoàng nhận ra, chỉ vì quá lo về công việc, mà quên đi đời sống nội tâm. Chúa đã đưa tôi trở lại con đường sùng đạo, học đạo và hành đạo để sống liên kết với Ngài hơn.

Kính thưa quý anh chị,

Lòng ước muốn trở nên dụng cụ bình an của Chúa là điều kiện tiên quyết, nhưng chưa đủ, người cursillista cần phải từ bỏ mình để canh tân đời sống và dấn thân phục vụ tha nhân hầu đưa tinh thần Phúc Âm thấm nhập vào xã hội này. Đáp trả ơn gọi này, chúng ta hy vọng góp phần với Chúa, và chỉ có Ơn Chúa mới làm được sự đổi thay lòng người. Phong Trào Cursillo đã cống hiến một đường lối sống đạo căn bản: sùng đạo, học đạo và hành đạo cho người cursillista. Đây như là phương thế giúp chúng ta có được Ơn Chúa tiếp sức, bồi bổ, đó là nhiên liệu siêu nhiên giúp ta bền vững ngày Thứ Tư, trau dồi nhân cách khả năng. Ước mong tất cả chúng ta ngày càng là người quản gia trung tín, khôn ngoan hơn, tích cực hơn, mang lại lợi ích thiêng liêng cho môi trường chúng ta sống.

Banabê Phạm Ngọc Thơ, SA