CHÀO BIỆT NHƯNG KHÔNG VĨNH BIỆT!

Một hôm trước thánh lễ tôi thấy mấy em giúp lễ đang nói chuyện với nhau rất vui vẻ. Tôi lân la tới xem các em đang nói gì mà tươi tắn vậy. Và thật bất ngờ là các em đang nói chuyện với nhau về đời sống vĩnh cửu. Tôi thật vất vả để nghe các em nói chuyện với nhau vì tiếng Anh 'ba cọc ba đồng' của tôi. Các em nói chuyện thật tự nhiên. Sự hiện diện của người lớn ở chung quanh không ảnh hưởng gì mấy đến câu chuyện các em đang nói. Tôi chăm chú nghe các em nói mặc dù nghe câu được câu mất. Và không biết tự lúc nào, tôi hỏi một em trong đó là sau khi chết em muốn lên Thiên Đàng hay xuống Hỏa Ngục. Em trả lời rất vô tư pha chút tinh nghịch: "Bé không muốn lên Thiên Đàng mà cũng chẳng muốn xuống Hỏa Ngục. Bé chỉ muốn ở lưng lửng mà thôi." Rồi em cười thật tươi. Tôi không biết là em nói giỡn hay nói thiệt nhưng vẫn thấy chút gì đó có lý trong câu trả lời của em bé giúp lễ này. Và trong đối thoại tiếp sau đó tôi có hỏi em là em có tin có Thiên Đàng và Hỏa Ngục hay không, em gật đầu một cách xác tín. Tôi không hỏi tại sao em thích ở lưng lửng sau khi chết vì đã đến giờ cha ra làm lễ.

Mẩu chuyện nho nhỏ này tưởng như chỉ là một bình thường như mọi bình thường khác trôi đi với tháng ngày. Nhưng rồi nó lại chạy về trong tôi lúc này đây khi bước vào tháng Mười Một năm nay với lời mời gọi người Kitô hữu cầu nguyện cho những người đã ra đi trước, hay nói một cách khác, cầu nguyện cho các linh hồn trong Luyện Ngục. Tôi chợt nhớ đến câu trả lời của em bé giúp lễ mấy tuần trước và tự hỏi không biết ở 'lưng lửng' sau khi chết như em nói có phải là em muốn nói em sẽ ở Luyện Ngục trước khi về Thiên Đàng hay không. Hay là một tâm tình khiêm cung đôn hậu của em bé rằng em không thể lên Thiên Đàng ngay được sau khi chết, chỉ trông cậy vào lòng thương xót vô hạn của Chúa nơi Luyện Ngục mà thôi. Và ở Luyện Ngục, theo hiểu biết thô thiển của tôi, là để thanh tẩy cho sạch sẽ gọn gàng trước khi vào Thiên Đàng hưởng nhan thánh Chúa. Dĩ nhiên cũng có những suy tư thần học khác về Luyện Ngục, thậm chí còn có người như hoài nghi cả sự hiện diện của Luyện Ngục. Có người coi Luyện Ngục như là một nơi trừng phạt sửa dạy. Nhưng cũng có người coi Luyện Ngục là một ân lộc của Thiên Chúa để cứu giúp con người, cho con người thời gian thanh luyện trước khi về Thiên Đàng.

Dù dưới bất cứ suy diễn nào, tôi vẫn thấy Luyện Ngục không phải là trừng phạt đời đời Thiên Chúa dành cho con người. Và nếu nhìn theo nhãn quan này thì Luyện Ngục có thể lắm là một phúc lộc dành cho con người vì tình yêu thương của Thiên Chúa Từ Nhân. Tôi đi tìm một suy tưởng về Luyện Ngục khả dĩ có thể giúp làm sáng tỏ vấn đề. Vấn nạn dành cho tôi không phải là tin hay không tin có Luyện Ngục, cho bằng là nên nhìn Luyện Ngục như thế nào. Dù muốn dù không khó ai có thể đưa ra một giải thích hoàn toàn trọn vẹn và đầy đủ về Luyện Ngục được. Mầu nhiệm về Luyện Ngục đã một thời trở thành đề tài thảo luận và suy tư của các nhà thần học mà những tư tưởng của họ tôi không thể nắm bắt được vì cái đầu đông đặc của tôi. Tôi gặp thấy trong một bài giảng 3 lý do để tin có Luyện Ngục tôi muốn ghi ra đây như một nhắc nhở cho chính bản thân tôi khi liên tưởng đến chốn 'luyện hình' mà nhiều người đã ra đi trước tôi đang ở trong đó, và hơn nữa nhắc nhở cho tôi trong tháng Mười Một này cần làm một cái gì đó cho các linh hồn, ít ra là một lời cầu nguyện.

Lý do thứ nhất là hầu như đa số người chết không xấu xa tội lỗi đủ để bị phạt xuống Hỏa Ngục muôn đời trầm luân mà cũng chưa thánh thiện trọn vẹn để hưởng phúc Thiên Đàng với Chúa. Vì vậy cần có một tình trạng lưng chừng ở giữa như là một cách hay một điều kiện (có người còn mường tượng ra một nơi chốn) để thanh luyện tẩy rửa cho trong sạch tinh ròng. Thiên Chúa Chí Thánh hoàn thiện nên những người hưởng nhan thánh Chúa cần một sự toàn hảo thật sự. Vì thế cần một tình trạng thanh luyện để được toàn hảo hầu hưởng nhan thánh Chúa vui thỏa hạnh phúc an lành vĩnh cửu.

Lý do thứ hai dựa vào ơn cứu chuộc mà con người chúng ta nhận lãnh. Không còn mấy thuyết phục khi nhìn ơn cứu chuộc nơi chúng ta chỉ một lần là đủ. Đức Kitô chỉ chết và sống lại một lần là đủ cho ơn cứu chuộc nhưng con người chúng ta cần đi cần lại ơn cứu chuộc đó, nhất là sau những lần sa ngã. Bởi thế, khó ai có thể quả quyết rằng: "Tôi đã được cứu chuộc hoàn toàn vào lúc 6 giờ chiều hôm qua sau khi xưng tội và tham dự thánh lễ sốt sắng và có rước cả Mình và Máu Thánh Chúa nữa". Ơn cứu chuộc không thể được coi như chỉ cần thực hiện một lần là đủ. Mà ơn cứu chuộc là một tiến trình liên tục tiếp nối trải dài trong đời sống. Thánh Phaolô đã một lần khuyên nhủ các tín hữu của ngài: "Dầu khi ăn khi uống, khi sống khi chết, anh em đều thuộc về Chúa." Vì vậy, hành trình đời sống là một chuỗi dài của ơn cứu chuộc hiện thực hóa nơi mỗi con người chúng ta bao lâu chúng ta còn lữ hành về quê trời. Như vậy, ơn cứu chuộc vẫn tiếp tục hiệu lực sau khi chết nơi những linh hồn trong tình trạng cần phải thanh luyện. "Nếu Chúa chấp tội, nào ai chịu nổi được ư?"

Lý do thứ ba là lý do mà chúng ta vẫn thường tuyên xưng trong các thánh lễ Chúa Nhật, tin vào tín điều các thánh cùng thông công. Từ niềm tin này cho chúng ta một xác tín rằng những bà con anh em bạn bè và những người đã ra đi trước chúng ta ít nhiều vẫn còn một mối liên hệ với chúng ta ở đời này. Chúng ta có một mối tương quan mật thiết với các thánh đang trong thời gian thanh luyện và với các thánh ở Thiên Đàng. Các vị này ở trong một tình trạng, như em bé kia nói, 'lưng lửng' (in-between).

Tình trạng Luyện Ngục thuộc về thế giới siêu nhiên rồi nên các linh hồn chỉ còn chờ thanh luyện cho tinh ròng mà thôi, nhanh chậm còn tùy vào trường hợp của mỗi linh hồn. Và vì không thể chọn lựa được như chúng ta nữa, các ngài chỉ biết hưởng nhờ lòng lân tuất hải hà của Thiên Chúa. Và chúng ta, những người lữ hành trần gian có thể giúp các linh hồn nơi Luyện Ngục rút ngắn thời gian thanh luyện bằng chính chọn lựa của chúng ta với ý chỉ cho các linh hồn trong Luyện Ngục như là các hy sinh, dâng lễ, làm các việc lành phúc đức, và cầu nguyện. Tháng Mười Một mời gọi chúng ta đặc biệt nhớ đến các linh hồn. Nhưng không có nghĩa là sau tháng Mười Một rồi là bye-bye các linh hồn luôn để chờ tới tháng Mười Một năm sau. Khi có thể, chúng ta nên cầu nguyện hay dâng các việc lành phúc đức cho các linh hồn. Khi làm như vậy, chúng ta thể hiện tinh thần hiệp nhất liên kết và, một cách nào đó tôi thiển nghĩ, chúng ta đang cho đi. Lời Chúa cho chủ đề tháng này, Loan Báo Tin Mừng Bằng Cho Đi, như một nhắc nhở nữa cho tôi: "Chúng con đã lãnh nhận nhưng không hãy cho đi nhưng không."

Có thể có nhiều cho đi trong đời sống một cách nhưng không cho tha nhân. Và cũng có thể có nhiều những cho đi một cách nhưng không cho các linh hồn trong Luyện Ngục trong tháng Mười Một này. Tôi thường thấy người ta xin lễ cho các linh hồn trong tháng Mười Một và thỉnh thoảng trong năm. Một thói quen thật tốt và quả thực là một 'cho đi' có ý nghĩa, ít ra là đối với tôi.

Chúng ta có thể suy niệm và nhận chân được nhiều điều chúng ta nhận lãnh nhưng không mà không biết là chúng ta đã cho đi nhưng không hết chưa. Riêng bản thân tôi thấy có một điều chúng ta nhận lãnh nhưng không và có thể cho đi nhưng không nếu chúng ta muốn và bằng lòng, dĩ nhiên là với lòng mến. Đó là thời gian. Vì vậy, khi cầu nguyện cho các linh hồn một cách thành tâm sốt sắng, tôi thiển nghĩ, chúng ta đang cho đi nhưng không cái chúng la lãnh nhận nhưng không, là thời gian. Có thể là vài ba phút cho một lời nguyện tắt với hết cả tấm lòng. Cũng có thể là nửa giờ hay ít nhiều hơn một chút để lần một chuỗi Mân Côi. Cũng có thể lắm là một giờ tham dự thánh lễ thật sốt sắng chỉ cho các linh hồn, tham dự trọn vẹn để cả xác cả hồn ở đó trong lúc hiệp dâng thánh lễ chứ không phải là xác ở đó mà hồn thì đi lang thang chỗ khác, vân vân và vân vân. Điều này lại nhắc nhở tôi một lần nữa hãy biết xử dụng thời gian Chúa ban cho. Có những lần tôi đã xử dụng nó không đúng và cũng không ít những lần tôi đã hoang phí thời gian một cách vô bổ mà không biết dùng nó cho đúng và ít nhiều có ảnh hưởng đến bản thân tôi như ai đó đã nhắc nhở, 'chính khi chúng ta giết thời gian là lúc thời gian đang giết chúng ta'.

Điện thoại reo khi tôi đang ghi những dòng chia sẻ vụn vặt hụt đầu hụt đuôi này. Tôi trả lời điện thoại và nhận được tin buồn từ người em họ ở Mỹ báo tin chú tôi mời vừa qua đời. Tôi hụt hẫng một lúc mới tiếp tục được phần cuối của chia sẻ nhỏ nhoi này. Tôi nhớ đến có lần tham dự Lễ An Táng một người bạn lâu lâu lắm rồi. Lúc đó tôi là một thành viên của Hội Tống Táng của giáo xứ cùng các bạn khác khiêng quan tài mỗi khi có đám tang. Trong thánh lễ đó, ở phần cuối sau khi cám ơn cha xứ và bà con tham dự thánh lễ cầu nguyện cho linh hồn người quá cố, người đại diện gia đình không nói lời vĩnh biệt với người nằm xuống, mà là lời chào biệt. Tôi lấy làm lạ vì thường là người ta vĩnh biệt người ra đi về với lòng đất. Vài người bạn của tôi lúc đó cũng có bàn tán về lời chào biệt này. Sau đó chúng tôi tìm tới người đại diện tang gia này để hỏi ông ta có ý gì khi chỉ nói lời chào biệt thôi mà không phải là lời vĩnh biệt. Ông ta giải thích rằng: "Nếu các bạn nói lời vĩnh biệt với người ta tức là vĩnh viễn các bạn không gặp người ta nữa. Điều này có thể rơi vào một trong hai trường hợp sau đây sau khi chết: hoặc là các bạn ở Hỏa Ngục và người đó ở Thiên Đàng hay Luyện Ngục, hoặc là người đó ở Hỏa Ngục và các bạn ở Thiên Đàng hay Luyện Ngục. Nhưng tôi tin là mọi người sẽ còn gặp nhau trong đời sống vĩnh cữu, vậy thì tại sao phải nói lời vĩnh biệt chứ?"

Tôi thật thấm thía thích thú lời giải thích của người đại diện tang gia này. Và nếu như cuộc đời là một hành trình đi về cõi vô biên, tôi cầu xin cho các linh hồn trong Luyện Ngục, cách riêng chú tôi mà tôi mới vừa nhận tin, được sớm hưởng nhan thánh Chúa. Tự thâm tâm, tôi muốn nói lời chào biệt với chú, lời chào biệt vì tôi tin chú vẫn tiếp tục hiện diện với tôi trên hành trình cuộc đời một cách thiêng liêng và lời chào biệt vì tôi tin là tôi sẽ gặp lại chú trong đời sống vĩnh hằng. Và có thể còn những lý do khác nữa...

Lạy Thầy Chí Thánh Nhân Lành, xin thương đến các linh hồn trong Luyện Ngục, đặc biệt là linh hồn chú con mới vừa từ giã cuộc sống trần thế bước vào đời sống vĩnh cửu trường tồn. Con cũng xin Thầy đoái nhìn đến linh hồn của các anh chị Cursillista đã hoàn tất hành trình Ngày Thứ Tư mà đang còn ở trong Luyện Ngục. Con xin cùng cầu nguyện với mọi người: "Chúng con cậy vì danh Chúa Nhân Từ vô cùng, xin cho các linh hồn nơi Luyện Ngục được lên chốn nghỉ ngơi, hằng xem thấy mặt Đức Chúa Trời sáng láng vui vẻ vô cùng. Amen."

Chút chia sẻ vội vàng hấp tấp.

Kiên Nhân