THE TONY...
Đây là bài viết thật ư nghĩa và cảm động của anh Vincent Lo từ Đài Loan. Anh Vincent hiện là Ủy Viên Điều Hợp của Phong Trào Cursillo Vùng Á Châu & Thái B́nh Dương. Xin được giới thiệu đến quư anh chị bài phỏng dịch với tựa đề theo nguyên bản:
Tôi gặp Tony vào năm 1968, năm tôi 26 tuổi và đang du học tại đại học Oberlin, Ohio, Hoa Kỳ.
Vào thời kỳ đó, được du học là một giấc mơ của bất kỳ một sinh viên học sinh Đài Loan nào. Gia đ́nh cha mẹ tôi đă phải làm việc cực nhọc mới có thể lo cho tôi đi du học. Tôi đáp máy bay đến Oberlin vào tháng chín năm 1968, đây là một tỉnh nhỏ thuộc miền tây Hoa Kỳ. Mọi sự đều mới lạ đối với tôi. Sinh viên Mỹ rất năng nổ, hoạt động và tự nhiên. Họ có thể thoải mái chuyện tṛ và tranh căi với các vị giảng sư, sinh viên cứ việc đi vào khu pḥng ngủ bất kể nam hay nữ một cách tự nhiên. Họ làm những điều mà tại Đài Loan không một ai có thể ngờ được hoặc nghĩ tới. Tôi ngụp lặn trong những lối suy nghĩ và nếp sống quá mới lạ này. Hằng đêm, tôi náo nức đến nổi ngủ không được, ước chi tôi không phải ngủ để dành trọn thời giờ t́m hiểu và học hỏi những điều mới lạ.
Vào một ngày nọ, vị giám thị khuyến khích tôi tham gia vào sinh hoạt đạo tại một nhà thờ trong vùng. Nếu đồng thuận, sẽ có người đưa đón và họ cũng lo liệu cho buổi ăn trưa luôn thể, với một điều kiện là tôi sẽ nói cho mọi người nghe về Đài Loan trong ṿng 30 phút. Cứ nghĩ đến buổi ăn trưa có người lo sẵn, tôi đă hăng hái chấp nhận lời đề nghị. Một tuần lễ sau, vị giám thị thăm ḍ xem tôi có cần giúp để soạn bài không; đến lúc đó th́ tôi mới thật sự hoảng hốt và nghĩ rằng ḿnh đă dại khờ khi nhận lời đề nghị trên. Từ lúc đó, đêm nào tôi cũng phải dành vài ba giờ để soạn bài nói chuyện, tôi đă phải cực khổ lắm cho công việc này v́ vốn liếng anh ngữ của tôi lúc đó thật là nghèo nàn. Ở Đài Loan, tôi được học để viết và đọc tiếng anh, không mấy khi có cơ hội để tập nói. Hơn nữa, tôi hoàn toàn mù tịt với những từ ngữ tiếng anh trong Kinh Thánh. Tôi không thể nhờ ai giúp được v́ cả gần 3,000 sinh viên tại đây nhưng chỉ có tôi là người Đài Loan duy nhất, tôi đă thật sự lo lắng.
Sau cùng th́ việc ǵ cũng phải đến, tôi được một người đến đón đưa đi nhà thờ công giáo vào khoảng 8:00 sáng Chúa nhật. Trên chuyến xe, nét mặt của tôi chắc phải tái đi v́ hồi hộp và lo lắng. Thánh lễ xong, mọi người tụ họp ăn trưa trong hội trường, tôi đă không c̣n tâm trí để mà ăn uống ǵ cả. Tôi được giới thiệu tŕnh bày về " Giáo hội Công Giáo tại Đài Loan", ngoài cái khó khăn về anh ngữ, tôi đă tŕnh bày đề tài một cách am tường. Trong phần tŕnh bày, tôi đă đề cập đến Phong trào Cursillo được đưa vào Đài Loan năm 1967, tôi rất quư mến v́ Phong trào nh́n nhận và khuyến khích vai tṛ của giáo dân trong Giáo hội.
Khi chương tŕnh vừa dứt, một bà đến với tôi và nói "De Colores!". Tôi thật ngạc nhiên và vui mừng gặp được một Cursillista ở xứ lạ quê người. Thế rồi bà Lillian Popovich và tôi cùng ngồi chuyện tṛ về Cursillo. Bà cho biết là ông chồng của bà rất hăng say trong công việc Phong trào, chắc chắn bà sẽ kêu ông đến thăm tôi.
Vào thứ bảy tuần kế tiếp, một người đàn ông trung niên t́m đến thăm tôi. Không đợi tôi nói lời nào, ông đă quàng tay ôm tôi và nói lớn "De Colores!". Ông tự giới thiệu là Tony Popovich, chồng của Lillian mà tôi đă gặp tại nhà thờ. Sau một lúc chuyện tṛ thăm hỏi, Tony ngỏ lời mời tôi đến thăm gia đ́nh. Tôi đă đến thăm và lưu lại nhà ông suốt ngày hôm đó, chúng tôi trao đổi nhiều về gia đ́nh và Giáo hội tại Đài Loan. Đây là gia đ́nh người Mỹ đầu tiên mà tôi được quen biết.
Từ dạo đó, Tony thường xuyên ghé thăm tôi, hầu như tôi đă dành trọn những dịp nghỉ cho gia đ́nh ông, mọi người xem tôi như người nhà. Nếp sống của gia đ́nh Tony và gia đ́nh tôi hầu như không khác biệt là mấy, chúng tôi đều là người công giáo, cha mẹ luôn quan tâm chăm sóc con cái, khung cảnh gia đ́nh đầm ấm, yêu thương. Chỉ có mỗi một sự khác biệt là chúng tôi nói tiếng Tàu c̣n gia đ́nh Tony nói tiếng Anh, thế thôi. Vào năm 1969, tôi được mời dự tiệc cưới của Susan, cô con gái lớn của Tony, buổi tiệc cưới thật vui. Cũng cùng ngày này là đám cưới của cô em gái của tôi tại Đài Loan, tôi không về dự đám cưới được nhưng h́nh như tôi cũng cảm nhận được niềm vui hạnh phúc qua buổi tiệc cưới tại đây. Trong khi khiêu vũ với Susan, tôi nh́n và thấy Susan cũng có nét mặt của em tôi, cũng với chiều cao tương tự, tôi bất chợt nói tiếng Tàu với Susan... và rồi cảm thấy đôi mắt tôi nhoà lệ...
Năm 1970, tôi về lại Đài Loan và lập gia đ́nh. Tháng chín cùng năm, tôi đưa vợ tôi là Grace trở qua lại Oberlin. Lillian đối xử và coi Grace như con ruột của bà. Mỗi tuần ba lần, trong khi chờ đợi Grace học anh văn, Tony và tôi có dịp cùng xem TV và tṛ chuyện. Đến năm 1971, tôi tốt nghiệp đại học Oberlin và dọn đi New York để tiếp tục học thêm, những giây phút từ giă gia đ́nh Tony cũng không khác khi tôi từ giă gia đ́nh của tôi ở Đài Loan năm nào là mấy, tất cả mọi người đều ngậm ngùi bịn rịn.
Đến năm 1973, Grace mang thai, chúng tôi báo tin cho Tony và Lillian ngay lập tức, cả hai vui mừng như là sắp sửa có được cháu ngoại. Lillian thường xuyên điện thoại thăm hỏi Grace. Tony ngỏ lời đề nghị để Lillian sang phụ giúp Grace trong những ngày baby vừa chào đời, chúng tôi từ chối nhưng thật cảm động với tấm chân t́nh ấy. Để tỏ ḷng quư mến, chúng tôi nguyện sẽ dùng tên của họ để đặt cho con của chúng tôi. Con trai đầu ḷng của chúng tôi được đặt tên là Tony, Tony và Lillian Popovich là cha mẹ đỡ đầu. Năm 1975, cha tôi từ Đài Loan sang thăm, chúng tôi đưa cha đến thăm gia đ́nh Popoviches, hai cụ già hăng say hàn huyên đủ mọi đề tài, cả hai thao thao trao đổi bằng thứ ngôn ngữ bập bẹ. Vào năm 1976, Tony và Lillian cũng nhận làm cha mẹ đỡ đầu cho Lillian con gái của chúng tôi.
Tôi được chuyển về làm việc tại Đài Loan vào năm 1980, hai cháu Tony và Lillian vẫn tiếp tục theo học tại Hoa Kỳ, hai đứa nhỏ vẫn giữ mối liên hệ mật thiết với gia đ́nh Popovich. Cháu Tony liên lạc thơ từ thường xuyên và học hỏi nhiều từ ông ngoại Tony. Vào năm 2000, Tony Popovich vui mừng rướm lệ khi vợ chồng chúng tôi bất chợt sang thăm ông. Và đó cũng là lần sau cùng tôi gặp Tony.
Trong suốt 30 năm qua, mặc dù cách xa cả nửa ṿng trái đất, chúng tôi vẫn luôn giữ mối dây liên hệ mật thiết với gia đ́nh Popovich.
Sáng hôm nay, nhận được tin Tony đă từ giă cuộc đời vào ngày 19.04.2004. Một lần nữa, đôi mắt tôi lại nhoà lệ, h́nh ảnh của một Tony quư mến như vẫn hiện diện ngay trước mắt tôi. Một Tony vui sống, luôn vang tiếng cười.
Đối với tôi, Tony là một người bạn chân thành. Qua bao nhiêu năm, tôi đă học hỏi được thật nhiều từ Tony. Ông luôn hăng say trong công việc nhận lănh, yêu thương gia đ́nh. Ông không ngừng nghỉ học hỏi và luôn hăng hái truyền đạt lại cho con em. Tôi đă theo học tại Hoa Kỳ trong sáu năm, nhưng tôi nghĩ là tôi đă học từ Tony nhiều hơn là từ các vị giảng sư đại học. Trong khi người người khắp nơi t́m hiểu và học hỏi về Hoa Kỳ qua những sản phẩm phim ảnh Hollywood; nhưng đối với riêng tôi, tôi đă học hỏi được nước Mỹ từ một người Mỹ kính mến - Tony Popovich một con người năng động, tràn đầy nhiệt huyết yêu thương, luôn sẵn sàng phục vụ tha nhân, một Cursillista chân thật và xứng đáng.
Tony, người anh kính mến, cầu chúc anh được vui hưởng phúc b́nh an.
Chúng tôi sẽ luôn măi nhớ về anh. De Colores!
Vincent Lo, 19th April 2004
Ban Truyền Thông Brisbane phỏng dịch.