ĂN ĐỂ SỐNG

“Năm Ất Dậu tháng ba, còn nhớ mãi,

Giống Lạc Hồng cực trải lắm đau thương!

Những thây ma thất thểu đầy đường,

Rồi ngã gục không đứng lên vì... đói!”

Đó là bốn câu thơ mở đầu trong bài “Đói” của thi sĩ Bàng Bá Lân diễn tả cảnh đói của dân tộc ta vào đầu năm Ất Dậu 1945, vừa chẵn 60 năm về trước. Đây là một nạn đói khủng khiếp xảy ra ở miền Bắc, đã cướp đi khoảng hai triệu sinh mạng con dân nước Việt. Thuở đó tôi chưa sinh ra, nhưng sau này nghe Mẹ kể lại, tôi cũng khó mà tưởng tượng nổi. Mẹ tôi diễn tả: “Người chết như rạ!” Kinh hoàng quá. Thê lương thảm não quá.

Họ đã chết vì không có của ăn. Lúa gạo thiếu hụt do cuộc chiến tranh phức tạp thời đó không những chỉ với Pháp - Nhật, mà còn cả với Việt Minh. Có lẽ hầu hết quý anh chị lớn tuổi trong Phong Trào đều đã từng là nạn nhân hay ít ra cũng là chứng nhân của thảm cảnh này.

Thế rồi trong những tang thương của việc vượt biên lịch sử mà đa số chúng ta đã trải qua, cũng không thiếu những người bị chết vì đói vì khát.

Không có của ăn của uống, con người không sống nổi. Các cụ ta xưa có nói: “Ăn để sống”.

Đó là về sự sống thể xác, còn sự sống thiêng liêng thì sao?

Nhìn vào nội tình Giáo Hội trong bối cảnh một thế giới khoa học thực nghiệm hôm nay, chắc hẳn không ai là không khỏi đau lòng khi thấy những dấu chỉ đang xô đẩy con người, trong đó có các các Kitô hữu, tới vực thẳm của sự mất niềm tin! Trong Giáo Hội hôm nay, nhất là trong những Giáo Hội bên Âu Tây, đã có nhiều người tuy mang danh Công Giáo nhưng niềm tin đã bị lung lạc. Họ ngụp lặn trong chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa cá nhân. Họ không còn xác tín và sống với niềm tin. Cụ thể trước mắt, chúng ta thấy giáo đường ngày càng thưa vắng giáo dân. Nhiều giáo đường không còn xử dụng và đã đóng cửa... Ở một vài khía cạnh, sức sống Giáo Hội đã bị suy giảm. Nạn “đói” đã mở màn. Nhưng người ta đói cái gì đây?

Trong tạp chí Queen of Peace, số đặc biệt về Thánh Thể, phát hành mùa xuân năm 1997 tại Hoa Kỳ, linh mục thần học gia dòng tên Richard Foley đã cảnh giác: "Theo thống kê, hiện nay có hàng chục triệu người công giáo không còn tin vào Nhiệm Tích Thánh Thể! Tâm hồn và trí óc họ đã trở nên xa lạ đối với nhiệm tích thánh này. Niềm tin của họ về sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Hy Lễ Hiến Tế đã bị phôi phai, nếu không muốn nói là đã chết hẳn. Họ không còn tin vào sự hiện diện của Chúa Kitô trong Thánh Thể nữa. Họ xa lìa Thánh Thể."

Và cha cho biết thêm: "Đối với những giáo dân này, thánh lễ không còn mang chiều kích một cuộc Hy Tế của Chúa Kitô. Sự kiện tai hại này đã đưa tới hệ luận khiến họ nghĩ rằng, việc rước lễ chỉ là một hình thức kết tình thân ái giữa con người! Và do đó, đã dẫn tới một tệ trạng đau lòng khác là những người này khi đi dâng lễ, bất chấp tình trạng đời sống thiêng liêng ra sao, có tội trọng hay không, đều thản nhiên lên rước lễ".

Như thế, không những linh hồn họ đói, bị mất nguồn sống; mà còn tệ hại hơn, họ lại đến gần sự chết hơn như thánh Phaolô đã cảnh cáo giáo dân Corintô: “Ai ăn Bánh và uống Chén của Chúa một cách bất xứng, thì phạm đến Mình và Máu Chúa,... là ăn và uống án phạt mình” (1Cor 11, 27-29).

Thực vậy, đức tin và việc gia nhập vào Giáo Hội, cũng như phải giữ những luật căn bản như sạch tội trọng, giữ chay... là điều kiện để lãnh nhận lương thực này.

Đó là minh chứng một phần tiêu cực về chủ đề “Thánh Thể, nguồn sống Giáo Hội”. Trong chiều hướng tích cực, tôi xin chia sẻ tiếp về những sức sống mãnh liệt trong Giáo Hội, những nơi còn tràn đầy lương thực bổ dưỡng, còn gắn liền với nguồn sống.

Tháng trước chúng ta đã cùng nhau xác quyết: Trong bí tích Thánh Thể có sự hiện diện trọn vẹn của Chúa Kitô, Thầy Chí Thánh. Và Thầy đã khẳng định: “Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời. Và bánh Ta sẽ ban tặng, chính là thịt của Ta đây, để cho thế gian được sống” (Ga 6, 51).

Vâng, Thầy chính “là đường, là sự thật và là sự sống”, một sự sống dồi dào trên mọi khía cạnh.

Theo tinh thần chia sẻ của Phong Trào, chú trọng nhiều đến khía cạnh chứng nhân, tôi xin đưa ra hai hình ảnh chứng nhân tiêu biểu, là những thành viên sống động trong đời sống Giáo Hội qua tác động của Thánh Thể. Đó là Đức cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, chứng nhân của một sức sống kiên trì và mãnh liệt, và Đức cố Hồng Y Thuận, người anh cả của chúng ta, chứng nhân của cuộc sống gian nan trong niềm lạc quan hy vọng.

Đề cập đến bí tích Thánh Thể là trung tâm điểm đời sống Công Giáo, nguồn sống thiêng liêng của Giáo Hội, chúng ta không thể không nói đến Đức Giáo Hoàng kính yêu.

Có thể nói với suốt chiều dài gần 27 năm trong triều đại giáo hoàng của ngài, ngài đã thực hiện được những sự kiện thật kỳ diệu, để hoàn thành sứ mệnh dẫn dắt Giáo Hội và góp phần xây dựng hòa bình thế giới, là nhờ một cuộc sống gắn bó mật thiết với Chúa Kitô qua bí tích Thánh Thể...

Đã có một bài viết về đời sống thiêng liêng của ngài khá chi tiết được đăng trong Bản Tin tháng 11/02 nơi trang 30. Gần đây, trong tác phẩm “Pope John Paul II, Gift and Mystery”, cha Edward J. Kilmartin đã viết: “Với tất cả những ai được hân hạnh dâng lễ, nhất là được đồng tế với Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II tại nhà nguyện riêng của ngài trong điện Vatican, đều mang một ấn tượng mạnh mẽ về sự liên kết sâu xa và huyền nhiệm giữa ngài với Đức Kitô qua Nhiệm Tích Thánh Thể. Trong suốt thánh lễ, khi nghe đọc Lời Chúa, đặc biệt từ lúc truyền phép Mình Máu Thánh Chúa cho tới khi kết lễ, người ta thấy thân xác và tâm hồn của ngài dường như xuất thần, chìm sâu vào một thế giới khác, thế giới siêu linh, với sự hiệp thông về sự hiện hữu của một Đấng Vô Hình, chính là Đức Kitô lịch sử... Nhìn vào cặp mắt nhắm nghiền, kèm theo những cử chỉ chậm rãi, hồn nhiên, sốt sắng, xuất thần của Đức Giáo Hoàng, người ta có cảm tưởng như ngài đang trực diện, đang hòa nhập cùng một nhịp thở để nên một với Đức Kitô khi dâng lễ."

Từ sự kết hiệp với Chúa Kitô và sự làm việc không ngừng nghỉ của ngài, bất chấp khỏe mạnh hay ốm đau, dù tại văn phòng hay trên giường bệnh; chúng ta có thể khẳng định rằng bí tích Thánh Thể là trung tâm, và cũng là động lực kết thành đời sống của vị Cha Chung. Và qua đó, bí tích Thánh Thể cũng là nguồn sống Giáo Hội Công Giáo và sức mạnh đời sống thiêng liêng mỗi người tín hữu chúng ta.

Nhận định này chúng ta có thể thấy rõ ràng thêm trong cuộc sống của Đức cố Hồng Y Thuận, mà hầu như chúng ta đều đã nhìn rõ. Trong suốt cuộc hành trình nơi dương thế, đặc biệt là trong những lúc cùng cực nhất, Thánh Thể luôn là sức mạnh, là niềm hy vọng và là nguồn sống đưa ngài ra khỏi cuối đường hầm. Cuộc đời của ngài đã được ghi lại trong nhiều sách, đặc biệt là hai cuốn Chứng Nhân Hy Vọng và Năm chiếc bánh và hai con cá. Trong cuốn Chứng Nhân Hy Vọng, ngài viết:

“Nơi nào chúng ta chịu khốn khó, nơi đó trở thành chỗ cho chúng ta cử hành Thánh Thể. Danh mục Tử đạo thế kỷ 20 đầy dẫy những chuyện thống thiết kể về những thánh lễ làm chui trong các trại tập trung, vì không có Thánh Thể chúng ta không thể sống chính sự sống của Thiên Chúa. Làm sao tôi diễn tả được niềm vui lớn lao của tôi. Mỗi ngày với ba giọt rượu và một giọt nước trong lòng bàn tay, tôi cử hành Thánh lễ. Đấy là bàn thờ của tôi, là nhà thờ chính tòa của tôi! Thánh lễ là phương dược chữa xác cứu hồn, là thang thuốc trường sinh bất tử ”.

Và: “Trong trại cải tạo, chúng tôi được chia thành từng nhóm 50 người. Chúng tôi ngủ chung trên một cái giường thật dài, mỗi người được 50 centimét. Mỗi đêm, chúng tôi thu xếp làm sao để có 5 người Công Giáo nằm cạnh tôi. Vào lúc 9 giờ rưỡi tối, tất cả chúng tôi phải tắt đèn đi ngủ. Lúc ấy tôi cúi mình trên giường để làm lễ thuộc lòng, và phân phát Mình thánh Chúa bằng cách luồn tay dưới mùng muỗi. Chúng tôi chế cả những túi giấy nhỏ bằng bao thưốc lá, để giữ Mình thánh và mang cho người khác. Tôi luôn mang Mình Thánh Chúa trong túi áo sơ-mi.”

“Ban đêm, các tù nhân thay phiên nhau thờ lạy Mình Thánh. Với sự hiện diện lặng lẽ, Chúa Giêsu Thánh Thể đã làm nên những việc kỳ diệu. Nhiều người Công Giáo đã bắt đầu trở lại một cách nhiệt tình. Và xác chứng của họ về sự yêu thương và phục vụ đã có một ảnh hưởng ngày càng lớn trên các tù nhân khác.  Ngay cả những anh em Phật tử và bên lương cũng tìm được đức tin. Sức mạnh tình yêu của Chúa Giêsu thật mạnh mẽ không thể cưỡng lại.Và thế là đêm tối của nhà tù đã trở thành ánh sáng Phục sinh, và hạt giống đã được gieo vào lòng đất trong bão tố. Nhà tù trở thành trường dạy giáo lý. Các tín hữu rửa tội cho các bạn đồng tù và trở thành những người đỡ đầu cho họ.”

Rồi ngài dã viết khi bị biệt giam: “Con thấy hạnh phúc trong buồng giam này, nơi nấm trắng mọc đầy lên manh chiếu con nằm, vì có Chúa ở cùng con nơi đây, vì Chúa muốn con sống chỗ này với Chúa”.

Thật là những tấm gương cụ thể giúp chúng ta giữ vững niềm tin để tiến bước. Riêng tôi, tôi cũng cảm nghiệm được sức mạnh tuyệt vời của Thánh Thể. Tôi xin chia sẻ một vài sự kiện.

Năm 1993 khi lãnh nhận trọng trách trình bày Rollo cho khóa 3 tôi băn khoăn lo lắng dữ lắm, vì chưa làm việc này bao giờ và thời gian chuẩn bị quá gấp rút. Tôi cố gắng tối đa và hoàn toàn phó thác cho Chúa. Vào khóa, trước giờ trình bày nửa tiếng, tôi vào nhà nguyện, đặt Rollo dưới chân Thánh Thể, gởi tâm hồn vào tình yêu của Thầy và xin Thầy hướng dẫn. Kết quả tôi cảm nhận sự bình an và tự tin để thi hành trách nhiệm. Tôi đã nói Rollo trong trạng thái hết sức thoải mái, với cảm giác nói mà như không phải mình nói... Tôi tin là các Rollista đều có cảm nghiệm này.

Cũng năm đó, khi được bầu vào ban Thường Vụ Cộng Đồng, tôi hoang mang sợ hãi, trong lòng quyết tâm không nhận. Vì muốn cuộc họp ổn định và kết thúc sớm, tôi dự trù để vậy và sau đó sẽ tìm cách chối từ. Nhưng trong buổi chầu kết thúc, quỳ trước Thánh Thể, tôi không thể cưỡng lại được một sự thôi thúc mạnh mẽ sâu thẳm trong tâm hồn... Tôi vẫn coi trách nhiệm này bắt nguồn từ Thánh Thể, nên những lúc khó khăn, chán chường mỏi mệt, tôi đã đặc biệt chạy đến Thánh Thể để múc lấy nghị lực, lấy nguồn sống. Và rồi cám ơn Chúa, tôi đã đi qua được một chặng đường dài đầy cam go thử thách trước khả năng yếu kém của mình.

Chia sẻ cả hai phương diện tiêu cực lẫn tích cực để chúng ta nhìn thấy tầm quan trọng của Thánh Thể, là của ăn và nguồn sống cho linh hồn mỗi người.

Không ăn thì thể xác sẽ chết. Không ăn thì linh hồn cũng chết. Người ta chết đói trong năm Ất Dậu 45 hay trên đường vượt biên sau này, là vì không thể tìm được của ăn. Thật vô lý nếu chúng ta để linh hồn phải chết, vì “của ăn đàng” là Thánh Thể lúc nào cũng sẵn sàng và hằng chờ đợi chúng ta đến đón nhận. Lời hứa của Chúa Kitô, Thầy Chí Thánh “sẽ ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” không hề sai chạy.

Qua Rollo “Giáo Dân là Giáo Hội giữa trần thế”, chúng ta đã biết vị trí và trách nhiệm của mình trong Giáo Hội. Mọi người đều phải là những hình ảnh sống động, tràn đầy sức sống chứ không thể như những người thiếu dinh dưỡng, “những thây ma thất thểu đầy đường”. Vì như vậy, thân mình lo còn không xong thì còn lo được cho ai? Như thế sứ mạng truyền giáo sẽ thất bại, vì đâu ai đang tìm của ăn lại bước theo người sắp chết đói bao giờ!

Tạ ơn Chúa, trước khi qua đời, Vị Cha Chung đã tạo cho chúng ta có cơ hội để Sống Năm Thánh Thể. Đây là dịp cho mọi người nhìn lại và xét mình hầu kịp thời múc lấy nguồn sống thực, để xây dựng cuộc sống vui tươi ở đời này và cũng để chuẩn bị cuộc sống hạnh phúc vĩnh cửu mai sau. Mỗi người chúng ta cần tự hỏi lại chính mình: Tin thì chắc chắn đã tin từ lâu, nhưng chúng ta thực sự tin Chúa Giêsu trong Thánh Thể thế nào qua tâm tình và chính hành động của chúng ta? Có xác định được điều đó, chúng ta mới có thể đón nhận hiệu quả cao nhất từ Thánh Thể, nguồn sống của mọi người.

Kính chúc quý Cha và quý anh chị vui sống trong ân sủng dồi dào và tình yêu sâu thẳm của Thánh Thể Chúa Kitô, Thầy Chí Thánh.

Nguyễn Văn Bội