BÁNH THÁNH PHƠI KHÔ
 

Sau 75, một số lớn linh mục ở quê nhà được bề trên điều động đi nhiệm sở mới, nhiệm sở mới có thể là một xứ đạo phồn thịnh giầu có, cơ sở khang trang. Có trường hợp, xứ đạo chỉ là một lều tranh trống trải ọp ẹp, bệ rạc như một chuồng ngựa, phơi mình giữa cánh đồng cỏ mênh mông bát ngát. Đến mùa nước, mầu bạc phếch của lều tranh nằm giữa mầu xanh trắng của cánh đồng, trở thành mục tiêu để giáo dân nhận ra địa điểm dâng lễ, nơi cha xứ của họ trú ngụ.
 

Vị linh mục mới của xứ đạo kia nguyên là giáo sư của Chủng viện Cái Răng Cần thơ. Cha đã có dịp du học tại Pháp, chưa từng coi xứ đạo, rất quen với môi trường giáo-dục, quen với thành thị hơn là đồng ruộng. Ngài kể cho tôi nghe cái ngày đầu được hai giáo dân tới tòa Giám mục Cần thơ đón ngài đi về phía Năm Căn, Cà mâu để nhận xứ mới. Chú Năm kính cẩn hỏi cha: - Chắc cha biết lội chứ ạ? - Thưa không, cha trả lời. Ông ta liếc mắt nhìn anh Tư, người bạn đồng hành, như muốn thầm hỏi, trên ghe mình có đủ đồ nghề rồi phải không. Ngoài lương thực, mái chèo, gầu tát còn thêm hai cuộn dây thừng, vài cái thùng nhựa. Dây thừng, thùng nhựa sẽ được dùng để giúp người không biết lội khi ghe lật. Chú Năm và anh Tư là quới chức của họ đạo, nói năng thật lễ phép nhưng dáng dấp lại giống mấy chú du kích chận xe đò hồi nào. Cũng vì mấy cái thùng nhựa mà hai ông này đã có lần bị công an giữ lại cả nửa ngày để điều tra xem có phải là thuộc dạng vượt biên hay không.
 

Đã quá quen với đời sống độc thân, nên cha tự tay chuẩn bị hành trang ngay khi nhận được Bài Sai (sự vụ lệnh của tòa giám mục) về một địa điểm thuộc vùng Năm Căn. Quần áo giầy dép, đồ dùng hàng ngày, …cha còn nghiên cứu bản đồ, phương tiện giao thông. May mắn có một bổn đạo sống gần Tòa Giám mục, cho cha mượn tấm bản đồ quân sự nhầu nát lượm được sau ngày mất nước, nhưng vì thiếu mục tiêu phụ như một ngôi chùa, một cây cao,v.v... để làm mốc, cũng chẳng thấy dấu vết của một con sông, một cái lạch.. Đầu bút chì rà trên mặt bản đồ nhiều lần mà sau cùng tọa độ của điểm đến chỉ là một khoảng ước chừng giữa cánh đồng lầy mênh mông. Cha ngỏ ý mời hai quới chức cùng hợp ý với ngài cầu nguyện trước khi lên đường. Ba cha con quỳ gối trước bàn thờ đọc kinh rồi lên đường, mỗi người một suy tư. Cha vững tin vào Thiên Chúa và coi đây là lúc mình diễn lại bước chân của các thánh tông đồ khi xưa. Chú Năm nghĩ bụng, giá mà mình đem theo được cái võng để khiêng (cáng) cha nữa thì tốt, vì từ chỗ đậu ghe đi tới nhà thờ phải xắn quần lội bộ, đường đi trơn trượt dài nửa cây số, không chắc cha đã đi nổi. Anh Tư nhẩm lại những gì cần cho cái máy đuôi tôm, dầu, nước và thấy vững tâm hơn mọi lần, vì đã cầu nguyện và nhất là cả ba đang làm việc cho Chúa, không lẽ Ngài không thương mà không cho đi về bình an.
 

Sau một ngày dài, cả ba cũng cảm thấy hơi mệt, một phần vì máy đưôi tôm quá cũ nên phải tranh thủ chèo, người chèo, người sửa máy. Thấy hai bổn đạo quá vất vả, cha chỉ biết cầu nguyện, có lúc ngài thử chèo phụ với chú Năm xem sao nhưng ghe chạy không nhanh hơn mà còn chậm lại, tưởng chừng như ghe đang bị ma quỉ ghì lại. May mà thời tiết thuận lợi, nên trời vừa nhá nhem tối, ba cha con đã tới nhiệm sở, một nhiệm sở mà ngài chưa bao giờ hình dung được.
 

Hai quới chức dành làm hết mọi việc từ việc dắt cha bước khỏi ghe, khuân đồ đạc vào “nhà thờ” đến việc sắp xếp đồ đạc sao cho gọn ghẽ để chuẩn bị Thánh lễ cho ngày hôm sau. Nhìn túp lều xiêu vẹo, một xứ đạo mới, ba cha con đưa tay làm dấu thánh giá tạ ơn rồi tìm một chỗ an toàn và cao nhất để bánh và chén Thánh. Bánh, rượu lễ và chén thánh để vào túi ny lông treo lên, một túi khác lớn hơn để áo và sách lễ. Anh Tư lo sắp xếp chỗ cho cha nghỉ ngơi, trước mặt là một kiểu giường hai tầng đã sáng chế, tầng dưới là giường ngủ của cha, tầng trên dùng làm bàn thờ. Một khi giường đôi được phủ bằng hai tấm vải trắng thì bàn thờ trở thành quá dài so với căn lều, giường hơi thấp không sợ té nhưng dễ bị sưng đầu vì đụng phải tầng trên.
 

Đồ đạc của cha dọn tới đã được đơn giản tối đa bằng cách để lại ở tòa giám mục, vỏn vẹn một chăn mỏng, một cái màn, cái gối và một chiếc đèn dầu hôi với hai bóng, một bóng không mầu và một bóng mầu đỏ, sẽ được thay đổi cho thích hợp để đọc sách và dùng làm đèn chầu. Cha dự định sẽ đọc sách ban ngày và “nhà thờ lều” kể từ nay sẽ có ánh đèn chầu với nhà tạm có Mình Thánh Chúa. Thánh Thể là linh hồn của người công giáo và là lương thực cho đời sống bất diệt, như lời thánh Gioan: “Ta là bánh từ Trời, bánh này là thịt ta ban cho thế gian được sống”(Ga 6:51-58). Cha ráng tìm cây viết và miếng giấy lớn nhất để viết lời Phúc âm này treo trước bàn thờ cho mọi người dễ dàng suy niệm về phép Thánh Thể nhưng tìm không ra giấy, miếng giấy lớn nhất mà cha có trong tay là tờ bài sai và trang cuối của sách lễ nên đành chịu. Theo lời quới chức thì quanh đây rất ít giáo dân biết chữ, vùng này chưa bao giờ có trường học mà chỉ có tiếng bom, tiếng súng, tiếng gào thét rên rỉ của người bị thương. Cha nảy ra ý định là bài giảng của mình kể từ nay phải diễn tiến như một buổi nói chuyện, đơn sơ để mọi người dễ hiểu LỜI CHÚA.
 

Chiều lòng quới chức cha nằm nghỉ dưới chân bàn thờ, đầu óc miên man nhớ những lời họ dặn, nào là cha nhớ để đôi dép lên chỗ cao, phải tỉnh ngủ nhắm chừng khi nước lên thì cha dậy mang mùng mền lên bàn thờ mà nằm. Chú Năm đã nói mà có lẽ chú còn căn dặn cả anh Tư ngoài ghe nữa, là liệu chừng phải giúp cha khi cần. Đêm đến khi nước lên ghe cũng lên nên Tư vẫn ngủ ngon lành. Trước khi đi chú khoanh tay xá cha và hỏi xem cha cần ăn uống gì tối nay nữa không. Chú có bổn phận đi báo cho bà con biết là cha mới đã tới và ngài bắt đầu dâng lễ 5 giờ sáng mai, ngày mốt là Lễ Kính Mình và Máu Thánh Chúa. Đặt mình xuống giường chưa đầy 10 phút, miệng lẩm bẩm đọc kinh tạ ơn thì một ý tưởng thoáng qua là 'nếu Chúa cất con về ngay lúc này thì thật là sung sướng cho con' con không thấy có gì vướng mắc sau hơn 15 năm làm linh mục, nếu có thì chỉ là chưa chu toàn bổn phận theo ý nghĩa của bài sai, đem Tin Mừng cùng của ăn trường sinh đến cho bà con trong xứ đạo này, trước đây là vùng “oanh kích tự do”, đau khổ triền miên...
 

Ngủ lúc nào không hay, quên cả đánh răng, một thói quen hầu như chưa bao giờ quên lãng. Gần sáng khoảng 4 giờ đã có tiếng xôn xao bên ngoài, thức giấc cảm thấy ướt lưng ướt quần, đứng dậy đi rửa mặt đánh răng và thay quần áo, tìm dép thì dép đà biến mất. Anh Tư nói vọng vào cho biết là đã lượm được dép cho cha, đêm rồi nước dâng đến tận chỗ nằm, dép trôi ra ngoài, quần áo cha ướt.... Cha con chuẩn bị Thánh lễ mới hay bánh thánh cũng bị ướt, lựa lấy một phần khô vừa đủ cho buổi lễ, phần còn lại đem phơi, may quá bánh lúc ấy chưa có truyền phép, cha nhủ thầm phải thận trọng chứ không có ngày cha con cùng “rước Chúa ra phơi”. Chú Năm nhận trách nhiệm phơi bánh, cái lưới bắt cá của chú được giặt sạch dùng để che bánh, đề phòng gió hoặc chim trời tha đi. Bữa lễ có chừng tám chục bổn đạo tham dự, đa số là người già ốm yếu, con cháu họ một phần đã hy sinh trong chiến cuộc.
 

Ngoài buổi lễ truyền chức của cha 15 năm về trước thì đây là thánh lễ thứ hai mà cha thấy thật cảm động trong đời linh mục. Thánh lễ lần này không những đã diễn lại cuộc tử nạn của Chúa với đầy đủ ý nghĩa, mà nổi bật nhất là đã nói lên sự HIỆP NHẤT của con cái Chúa với những mảnh đời vô cùng phức tạp, cầu cho những người trong xứ đạo đã khuất, vui vì Chúa vẫn luôn quan phòng, mừng vì bà con có linh mục, người thay mặt Chúa dọn bữa trường sinh mỗi ngày cho chúng ta. Sau lễ, mọi người đều ở lại hàn huyên thăm hỏi nhau, chia sẻ cho nhau những thực phẩm họ mang theo. Cha rất ngac nhiên khi thấy họ mang theo lương thực và đồ dùng cần thiết, ngài có cảm tưởng như họ di cư chứ không phải là đi lễ. Một cụ già cho biết, đấy là thói quen trong thời chiến để họ có thể sống qua ngày vì không biết đụng trận lúc nào, bom đạn lúc nào, khi nào thì Chúa gọi … Cha quá xúc động khi người ta cứ nhắc lại câu hỏi “Thưa cha, cha có ở đây lâu không, chúng con ước ao ở gần đây quá cha à?” Cụ khác trao cho cha một danh sách những người quá cố để xin lễ cầu nguyện, với năm sinh, hơn một nửa không có tên thánh và là thành phần trẻ, dầy đặc hai trang giấy học trò mầu cháo lòng... Hỏi ra mới hay lớp trẻ tại đây đã chết nhiều vì bom đạn. Bổng lễ của họ là những trái trứng còn lem luốc vết đen của phân gà, phân vịt, vài bó rau, cặp gà.
 

Hồi tưởng lại đời linh mục, chưa bao giờ cha thấy ý nghĩa như lúc này, là thợ gặt cho Chúa cha chỉ mong làm vừa lòng chủ và mang nhiều lúa về cho chủ, trước mặt cha đây là những người khát khao nghe LỜI CHÚA và đói vì thiếu những mẩu BÁNH TỪ TRỜI mà một linh mục có thể tạo ra. Trong xứ đạo còn có người ngại đến với Chúa, tìm cách xa Chúa hay ghét Chúa, cha không quên họ mà tìm cách đến thăm họ trước. Chương trình thăm viếng, giáo dục về chữ và giáo lý cùng các phép bí tích cho xứ đạo sẽ được hội ý với quới chức để gấp rút thực hiện.
Đêm rồi cha ngủ ngon một phần nhờ chú Năm đã lồng hai cái mùng làm một, nên muỗi Cà mau phải chịu thua, chứ không, với sự tiếp tay của ma qủi, muỗi có thể khiêng cha trả lại cho tòa giám mục dễ như chơi.
 

“Cám ơn Chúa thợ gặt đã có chỗ làm, xin bà con cầu nguyện cho tôi”. Lời chào mộc mạc khiến bà con cười to không kịp che miệng, cha mới nhận ra nhiều con chiên có miệng không răng, hiện rõ trên những gương mặt xạm nắng nên ngài cũng cười theo, có điều ý nghĩa của nụ cười có hơi khác.
 

Đaminh MVH.