THIÊN CHỨC LINH MỤC
Theo giáo lư
Công Giáo, tất cả những ai đă lănh nhận phép Rửa đều tập họp thành dân Thiên
Chúa. Tất cả đều hân hạnh được chia sẻ thiên chức linh mục với Chúa Kitô, được
gọi là linh mục cộng đồng để tham dự vào sứ mạng Tư Tế, Ngôn Sứ và Vương Đế của
Ngài bằng cách phát triển sống đức Tin, Cậy, Mến và sống theo Chúa Thánh Thần.
Tuy nhiên, c̣n có những người được chọn gọi riêng để phục vụ chức linh mục cộng
đồng, giúp phát triển ân sủng bí tích Rửa Tội. Đó là chức linh mục thừa tác.
Chức linh mục này được chuyển giao qua bí tích riêng là bí tích Truyền Chức, đây
là một trong bẩy bí tích của Giáo Hội. Bí tích này phát xuất từ Chúa Kitô v́
Ngài là Thượng Tế duy nhất và hoàn hảo.
Thực vậy, Chúa
Kitô đă làm trọn hảo chức tư tế trong Giao Ước Cũ. Xưa kia Thiên Chúa đă chọn
chi tộc Lêvi trong mười hai chi tộc của dân Israel để chuyên lo việc tế tự. Tư
tế được đặt lên để loan báo Lời Chúa và để tái lập sự hiệp thông với Thiên Chúa
bằng các hy lễ và lời cầu nguyện. Tuy nhiên chức tư tế này không đủ khả năng
thực hiện ơn cứu độ mà phải chờ đến hy lễ cứu độ của Chúa Kitô. Việc Thiên Chúa
thiết lập những vị thủ lănh và tư tế như Aaron, các thầy Lêvi và “70 bô lăo” là
tiền thân của chức tư tế trong Giao Ước Mới.
Vua Menkisêđê
trong sách Sáng Thế là tư tế của Đấng Tối Cao, đă được truyền thống Công Giáo
xem như h́nh bóng chức tư tế của Chúa Kitô là: “Thượng Tế duy nhất theo phẩm
trật Menkisêđê” (Dt 6,20) v́ có tính cách đời đời. Cũng như hy lễ của Chúa Kitô
hiện diện trong hy lễ của Giáo Hội, chức tư tế của Ngài c̣n hiện diện nhờ chức
tư tế thừa tác mà tính chất duy nhất không bị suy giảm. Do đó, “chỉ ḿnh Đức
Kitô là tư tế đích thực, những người khác chỉ là thừa tác viên của Ngài” (Thánh
Tôma Aquinô).
Trong sắc lệnh
về “Chức vụ và đời sống linh mục”, Công Đồng Vatican II có dạy: “V́ được liên
kết với chức Giám Mục, nên chức năng của các linh mục cũng tham dự vào quyền
bính mà chính Đức Kitô đă dùng để kiến tạo, thánh hóa và cai quản thân ḿnh
Người. V́ vậy, chức linh mục tuy dựa trên các bí tích khai tâm Kitô giáo (Rửa
Tội, Thêm Sức và Thánh Thể), nhưng lại là một bí tích riêng in dấu đặc biệt khi
họ được Chúa Thánh Thần xức dầu và làm cho nên giống Chúa Kitô Linh Mục, hầu làm
cho họ có khả năng nhân danh Đức Kitô Đầu mà hành động”.
Để nh́n cụ thể
hơn về thiên chức linh mục, Bản Tin xin được trích đăng một phần bài chia sẻ của
Đức Giám Mục Phêrô Nguyễn Soạn trong tuần tĩnh tâm của các linh mục thuộc Tổng
giáo phận Huế vào ngày Thứ Tư, 23/2/2005:
“... Đă từ lâu,
các nhà thần học, v́ muốn truy t́m chính xác, đă tháo gỡ guồng máy Giáo Hội ra
và đă định vị từng bộ phận. Do đó, họ đưa Đức Giáo Hoàng ra khỏi Giám mục đoàn,
Giám mục ra khỏi linh mục đơn giản, tu sĩ ra khỏi những người được rửa tội, linh
mục khỏi giáo dân, Đức Nữ Đồng Trinh khỏi các thánh khác và khỏi Giáo Hội chung
chung, bảy phép bí tích ra khỏi những động tác bí tích của Giáo Hội. Tháo rời
như vậy để hiểu rơ hơn từng bộ phận một.
Giờ đây, có
chiều hướng đổi ngược. Các nghị phụ Công Đồng Vatican II cũng như các nhà thần
học mới, ráp lại, đặt các bộ phận vào trong toàn khối. Họ đặt Đức Giáo Hoàng
trong Giám mục đoàn và trong Giáo Hội (Phêrô tuy đứng đầu, nhưng cũng là một
trong nhóm 12 và nhóm 12 cũng là toàn thể dân Chúa), đặt linh mục trong cộng
đoàn tín hữu, đặt đời sống tu tŕ trong đời sống những người được rửa tội, đặt
các bí tích trong Giáo Hội và Giáo Hội được coi là bí tích Mẹ, đặt Đức Trinh Nữ
Maria vào Mầu nhiệm Chúa Kitô và Giáo Hội Người.
Đặc biệt đối
với các linh mục, sự biến cải hiện thời của lịch sử, liên kết với nền thần học
mới, đưa linh mục trở về hàng ngũ thực sự của ḿnh. Ngày nay, linh mục có uy tín
và thế giá, không phải chỉ v́ ông được thụ phong linh mục, có chức thánh, mà
quan trọng là do đời sống tông đồ và mục vụ của ḿnh. Bởi lẽ, xưa kia người ta
coi linh mục là người thông biết mọi sự. Ngày nay, cùng với sự phổ thông văn
hóa, linh mục không c̣n là người duy nhất nắm giữ kiến thức. Người giáo dân bây
giờ cũng thông thái, có khả năng chuyên môn, ngay cả cũng đào sâu Kinh Thánh,
giáo luật; có những người có bằng cấp cao trong các trường đại học công giáo.
C̣n về tu đức, có những giáo dân được công nhận như bậc thầy. Họ cũng giảng
pḥng, làm cố vấn thiêng liêng như các linh mục, chẳng hạn như anh Francois
Duff, sáng lập Legio Mariae.
Trong thánh lễ
truyền chức linh mục, Đức Giám Mục hỏi ứng viên:
- “Con quư mến,
con có muốn trở thành linh mục, cộng tác viên của Giám Mục trong chức linh mục,
để phục vụ và dẫn dắt Dân Chúa dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần không?”
- “Con có muốn
trung thành chu toàn tác vụ Lời Chúa, nghĩa là rao giảng Tin mừng và tŕnh bày
giáo lư Đức Tin công giáo theo truyền thống của Giáo Hội để ngợi khen Thiên Chúa
và thánh hóa Dân Kitô giáo không?”
- “Con có muốn
mỗi ngày kết hiệp với Linh Mục Thượng Phẩm là Chúa Kitô, Đấng tận hiến ḿnh cho
Cha Người và với Người, thánh hiến con cho Thiên Chúa để cứu rỗi loài người
không ?”
Sau khi ưng
thuận và hứa vâng phục Đức Giám Mục, tiến chức đến quỳ gối đặt tay vào ḷng bàn
tay Đức Giám Mục. Rồi cộng đoàn đọc kinh cầu Các Thánh, cả triều thần thánh,
cộng đoàn Dân Chúa đều tập hợp và cầu nguyện cho tiến chức đang nằm phủ phục
dưới đất. Đó là h́nh ảnh tuyệt đẹp, gây xúc động trong ngày thụ phong linh mục.
Các câu hỏi
trên đây tŕnh bày súc tích căn tính độc đáo của linh mục, nêu lên những phận sự
chính yếu của linh mục là rao giảng Tin mừng, cử hành các Bí tích và dẫn dắt
đoàn chiên Chúa giao phó.
Linh mục là cộng sự viên của Giám mục, nên trước tiên có nhiệm vụ loan báo Tin
mừng của Thiên Chúa. Lănh nhưng không, phải cho nhưng không. Lănh Lời Chúa để
phát, linh mục mắc nợ với mọi người. Các linh mục phải thông truyền chân lư Tin
Mừng mà Chúa đă trao cho họ và phải ra sức thực hiện điều này trong mọi trường
hợp, dù khi họ sống một cuộc đời tốt đẹp gương mẫu giữa dân ngoại, lôi kéo dân
ngoại ca tụng Thiên Chúa, dù khi họ công khai giảng thuyết cho những người chưa
tin, dù khi họ dạy giáo lư Kitô giáo hay giải thích học thuyết của Giáo Hội cho
các tín hữu, hoặc chuyên lo nghiên cứu những vấn đề thời đại đi nữa, nhất là chu
toàn bổn phận truyền giáo đối với lương dân.
Phận sự thứ hai
của linh mục là thánh hóa Dân Chúa: các linh mục được Thiên Chúa hiến thánh để
tham dự đặc biệt vào chức linh mục của Chúa Kitô và để trong khi cử hành các
việc thánh, họ hành động như những thừa tác viên của Đấng, nhờ Thánh Thần của
ḿnh, vẫn không ngừng thi hành chức vụ để mưu ích cho chúng ta. Thực vậy, nhờ
phép rửa, họ dẫn đưa con người gia nhập vào Dân Thiên Chúa; nhờ bí tích thống
hối, họ giao ḥa tội nhân với Thiên Chúa và Giáo Hội; nhờ việc xức dầu bệnh
nhân, họ xoa dịu những ai đang đau đớn; nhất là nhờ việc cử hành thánh lễ, họ
tiến dâng hy lễ của Đức Kitô cách bí tích. Như thế, tiệc Thánh Thể là trung tâm
của cộng đoàn tín hữu mà chủ sự là linh mục. Ngoài ra, kinh Nhật Tụng hay Phụng
Vụ Các Giờ Kinh làm cho linh mục kéo dài thánh lễ suốt ngày, đồng thời qua đó,
các linh mục nhân danh Giáo Hội, thành khẩn cầu cùng Thiên Chúa cho toàn dân đă
được trao phó cho các Ngài, và hơn nữa, các Ngài cầu cho toàn thể thế giới.
Thừa tác vụ thứ
ba là làm chủ chăn Dân Thiên Chúa. Tuy phân biệt thừa tác vụ linh mục làm ba
chức năng như xưa nay, đáp ứng với những khía cạnh thật của sứ mệnh linh mục,
nhưng trong cụ thể, khi sinh hoạt, th́ cả ba gắn liền và ḥa trộn lẫn nhau chẳng
khác nào việc hô hấp, tiêu hóa và tuần hoàn trong cùng một cơ thể. Lời Chúa
không ngừng lại ở ngưỡng cửa bí tích, trái lại ở đó, nó c̣n âm vang mạnh mẽ v́
tất cả các bí tích đều là những bí tích đức tin. Cũng vậy, chức vụ chủ chăn quy
tụ Dân Chúa không phải là chuyện làm sau khi cử hành xong phép Thánh Thể, nhưng
là quy tụ để cử hành Thánh Thể. Một khi đă dành ưu tiên cho việc phúc âm hóa và
quan tâm đến các con chiên lạc, th́ các bổn phận khác sẽ được bảo đảm và ḥa
chung trong một chức vụ chăn chiên. Như vậy, linh mục là người quy tụ mọi người
trong Đức Kitô Giêsu, xây dựng cộng đồng, mở rộng cộng đồng ấy và liên kết với
mọi cộng đồng trên thế giới, nói cách khác, đào tạo và làm tăng trưởng Thân Thể
Chúa Kitô.
Những tiêu
chuẩn được đưa ra cho các linh mục xưa nay là: Thánh thiện, nhiệt thành, trở nên
muối đất đèn đời, hoàn toàn quên ḿnh trong sứ vụ, bất chấp khó khăn, hoạt động
hăng say dưới nhiều h́nh thức khác nhau để mở mang Nước Chúa, nêu gương nhân
đức, chăm lo cho con chiên cả tinh thần lẫn vật chất. Muốn đạt được những tiêu
chuẩn ấy, linh mục cần phải tự huấn luyện ḿnh quảng đại, nhiệt thành, nội tâm
sâu sắc, sống giản dị, phục vụ tận t́nh, sẵn sàng đối thoại không định kiến.
C̣n hơn thế nữa, linh mục là người của muôn người, được sai đi để phục vụ, để
làm đầy tớ thiên hạ, thế tất phải sống đời hy sinh, c̣n lâu và c̣n xa mới nói
đến chuyện thoải mái vô tư trong đời sống mục vụ. Đúng như Cha Chevrier đă nói:
“Linh mục là người bị ăn”. Bị ăn, thế tất phải hao ṃn thân xác và tinh thần.
Đúng là sứ vụ của linh mục rất vinh dự nhưng cũng rất nặng nề. Một viên ngọc quư
được đặt trong b́nh sành...”.
Linh mục là những người được Thiên Chúa sai đến để phục vụ Dân Chúa. Tuy nhiên,
tất cả mọi Kitô hữu đều là chi thể hỗ tương cho nhau trong Thân Thể Chúa Kitô,
nên mọi người cũng có bổn phận cộng tác với các linh mục tùy theo ơn gọi chuyên
biệt của ḿnh. Cả linh mục lẫn giáo dân, tất cả đều đồng thời vừa là đối tượng,
vừa là chủ thể của sự hiệp thông trong Giáo Hội và của việc tham dự vào sứ vụ
cứu độ của Giáo Hội trong thế giới. Mọi người và mỗi người đều làm việc cho vườn
nho duy nhất của Thiên Chúa, vườn nho chung cho mọi người, với những ơn đoàn
sủng và những tác vụ khác nhau nhưng bổ túc lẫn cho nhau.
Các công việc cùng cộng tác hỗ trợ lẫn nhau trong sứ vụ Chúa đă trao cho người
tín hữu giáo dân đă được tŕnh bày đầy đủ trong Tông huấn “Người Tín Hữu Giáo
Dân” của Đức cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II mà chúng ta đang học hỏi trong mục
“Học hỏi về Giáo Hội” trong Bản Tin, đặc biệt bài trong tháng này và trong những
tháng vừa qua.
Phong trào
Cursillo là một phong trào của Giáo Hội, được thành lập gồm các Kitô hữu, cả
giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân, nhưng đối tượng chính là các tín hữu giáo
dân để đáp ứng với nhu cầu mục vụ cho xă hội thực tế hiện tại. Người tín hữu
giáo dân với tính cách trần thế có thể đi vào những những môi trường cụ thể mà
họ dễ dàng xâm nhập để Phúc Âm hóa. Trong khuôn khổ mục vụ của giáo phận và trên
b́nh diện quốc gia, phong trào vạch ra kế hoạch mục vụ riêng để Phúc Âm hóa. Như
thế, để hiện hữu và hành động như Giáo Hội, phong trào luôn luôn có sự kết hợp
mật thiết với các đấng bản quyền, như lâu nay, một sự hiệp thông tự diễn đạt
bằng sự vâng phục, đối thoại và cùng cộng tác hỗ tương.
Trước khi măn
khóa trở về với môi trường của ḿnh, vị Khóa Trưởng đă ân cần thay mặt phong
trào nhắc nhở: “Người Cursillista cũng cần phải hiểu rằng ḿnh đang hoạt động
trong một Giáo Hội phẩm trật, do Đức Thánh Cha làm đầu và hàng giáo phẩm dưới
quyền, như giám mục và linh mục. Do đó, không bao giờ người Cursillista được
phép tách khỏi giáo quyền, hoặc theo bè rối chống lại Giáo Hội. Trái lại, phải
tuyệt đối trung thành, vâng lời, yêu mến và tôn kính các vị đại diện Thiên Chúa.
Tiêu biểu nhất là các linh mục quản nhiệm Cộng Đoàn. Người Cursillista phải tận
t́nh cộng tác với các ngài để việc mục vụ mà Chúa trao cho ngài được hoàn thành
tốt đẹp. Thánh Gioan đă ghi Lời Chúa dạy như sau: 'Quả thật, Ta bảo thật các
con: Ai tiếp đón người mà Ta sai đến chính là tiếp đón Ta, mà ai tiếp đón Ta là
tiếp đón Đấng đă sai Ta.' (Ga 13,20)”
Sách “Những tư
tưởng nền tảng PT Cursillo” xác định: “Bao lâu mà phong trào Cursillo c̣n đồng
hành với Giáo Hội sống động, nghĩa là ăn khớp với những ưu tư chính yếu của Giáo
Hội và phục vụ những ai lèo lái Giáo Hội, th́ chúng ta chẳng những không sợ hăi
điều ǵ mà c̣n hy vọng ở mọi sự do hoa trái của phong trào mang lại” (NTTNT/PTC,
647). Chính v́ thế mà Đức Giáo Hoàng Phaolô VI tại Đại Ultreya Thế Giới năm 1966
đă thốt lên: “Hỡi phong trào Cursillo! Cả Chúa Kitô, Giáo Hội và ta đều kỳ vọng
nơi anh chị em”
Để cho mọi
người cùng tin tưởng và vững tâm nghe theo sự dẫn dắt của các linh mục, chúng ta
không thể không cầu nguyện cho các ngài. Cầu nguyện cho các ngài càng ngày càng
nên giống Chúa Kitô, vị Thượng Tế toàn hảo, v́ các ngài là “Đức Kitô khác”. Cầu
nguyện cho các ngài trung thành với ơn gọi, v́ “Con là linh mục muôn đời theo
phẩm trật Menkisêđê” (Tv 110,4), và biết cảm thương như Thượng Tế Giêsu nhờ sự
khiêm nhường nh́n nhận sự yếu hèn của con người: “Vị ấy có khả năng cảm thông
với những kẻ ngu muội và những kẻ lầm lạc, bởi chính người cũng đầy yếu đuối”
(Dt 5,2).
Tháng 6, tháng
Thánh Tâm, chúng ta cùng dâng các linh mục vào trong trái tim tràn đầy t́nh
thương của Thầy; để mọi tư tưởng, lời nói và việc làm của các ngài đều phản ảnh
một t́nh yêu đích thực, t́nh yêu của sự tự hiến cao đẹp.
Lạy thánh
Phaolô quan thày, xin cầu cho chúng con và cho các linh mục được nhiệt thành và
kiên tŕ trong sứ mạng như Ngài.
Bản Tin tháng 6