THA THỨ
 

Tại Ấn Độ, người ta bắt khỉ bằng cách cột những quả dừa khô vào một cọc cây được đóng chặt xuống đất. Quả dừa có khoét một lỗ nhỏ, chỉ vừa đủ cho khỉ đút bàn tay vào. Trong quả dừa, người ta bỏ vào những lọai thức ăn mà khỉ thích nhất. Khi chú khỉ, thấy hay đánh mùi được thức ăn từ quả dừa, khỉ liền hăm hở chạy lại. Nhìn trước ngó sau không một bóng người, nghé mắt qua lỗ quả dừa, ôi thôi! đủ loại thức ăn, thơm ngon, thật là hấp dẫn.
 

Đúng là cơ hội ngàn năm một thuở. Không chút do dự, khỉ liền lách bàn tay thon gọn của mình qua lỗ quả dừa, và bốc cho một nắm thức ăn đủ thứ. Khi biết chắc không còn thể gom thêm gì hơn vào cái bàn tay nhỏ bé của mình nữa. Khỉ mỉm cười thỏa mãn, nắm thật chặt những thức ăn ấy, và từ từ rút tay ra khỏi lỗ quả dừa.
 

Trong trí, khỉ đang mường tượng đến một bữa ăn thịnh sọan. Nhưng cũng lúc ấy, khỉ cảm thấy cổ tay mình vướng vào vỏ quả dừa, cứ như có ai nắm lôi vào lại! bàn tay khỉ cố gắng luồn lách, nhưng làm cách nào đi nữa, nắm tay nhỏ bé, mà khỉ không mấy khó khăn, khi luồn vào lỗ quả dừa vài phút trước đây, thì bây giờ, không cách gì mà rút cho ra được. Càng giằng co, càng thất vọng.
Cổ tay khỉ bây giờ xưng tấy lên những vòng bầm tím, vài giọt máu rướm đỏ rỉ ra, từ những vết cắt cọ vào thành quả dừa. Mệt và căng thẳng quá, khỉ ngồi thở, lấy lại nình tĩnh một lúc. Bấy giờ khỉ mới nhận ra rằng, bàn tay lúc này của mình, khác với bàn tay không trước đây, là có một nắm thức ăn.
 

Bây giờ khỉ hiểu ra, khi bàn tay không có gì, thì nó gọn nhỏ và dễ dàng cho vào lỗ khoét quả dừa, nhưng khi khỉ nắm vào đó một nắm thức ăn, thì nắm tay bây giờ phải to hơn truớc kia, thế thì làm sao mà qua lọt được lỗ dừa nhỏ.
 

Tìm ra được nguyên nhân, khỉ khoan khoái và hãnh diện với sự khôn lanh của mình. Nắm thật chặt những thức ăn, một lần nữa, khỉ tiếp tục cố gắng, nhưng vô vọng. Vừa lúc ấy, một vòng lưới từ đâu bổ xuống. Khỉ la hét, giẫy dụa, cuối cùng, khỉ bị người ta túm lại, và đem vào sở thú từ đấy.
Khi Thánh Phêrô hỏi Thiên Chúa “Thưa Thầy, nếu anh em cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bẩy lần không? Đức Giê-su đáp “Thầy không bảo là đến bẩy lần, nhưng là đến bẩy mươi lần bẩy” (Mt 18:21-22).
 

Vào thời ấy, người Do Thái khi nói “bẩy lần” có nghĩa là nhiều lần, dăm ba lần theo kiểu nói bình dân. Thiên Chúa, Ngài dậy “bẩy mươi lần bẩy” không phải là lấy 70 nhân cho 7 thành 490, là số lần mà ta phải tha thứ cho nhau đâu.
 

Ở đây Thiên Chúa, Người có ý dậy chúng ta, phải tha thứ mãi mãi, luôn luôn tha thứ, tha thứ vô điều kiện, tha thứ đến cùng. Bời vì đó cũng là điều kiện duy nhất, để chính chúng ta được tha thứ. “Ấy vậy, Cha của Thầy ở trên trời cũng sẽ đối sử với anh em như thế, nếu mỗi người trong anh em không hết lòng tha thứ cho anh em mình” (Mt 18:35).
 

Các bạn thân mến, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta ai cũng có những gặp gỡ, đụng chạm, những tiếp xúc và liên hệ. Có những liên hệ thật tốt đẹp, đó là điều mà ai trong chúng ta cũng mong muốn. Trên thực tế, không hẳn lúc nào cũng được như vậy, và dù có mong muốn, có tránh né, có khôn ngoan đến đâu, thì chúng ta cũng không tránh khỏi những điều ngoài ý mình.
Ngoài ý muốn, có thể là do chính mình, do người khác, hay tại ông trời. Nếu do lỗi tại tôi, thì cũng dễ mà tha thứ, hay dễ quên đi, vì tôi yêu tôi. Nhưng nếu lầm lỗi đến từ một người khác, thì việc tha thứ, còn tùy theo mức độ của lỗi, tùy theo liên hệ giữa tôi và đối tượng, tùy theo tâm trạng và tình trạng của tôi lúc ấy v.v...
 

Sống không tha thứ, là chính mình hại mình. Bạn xem nhé! khi chọn không tha thứ, thì đi đâu tôi cũng mang cái gánh nặng của người khác theo mình. Trong lúc họ chẳng còn nhớ hay biết gì cả, thì bạn 24 / 24 mang nó kè-kè bên mình. Ăn không ngon, ngủ không yên... tiêu hao, phí phạm năng lượng, sức lực, cả về tâm lý lẫn thể lý. Đưa đến bệnh họan.
Vì quyết tâm nuôi dưỡng điều không tha thứ, nên tư tưởng mình cũng chịu ảnh hưởng. Vì vậy trong những tiếp xúc hằng ngày, mọi suy nghĩ cũng bị chi phối bởi sự không tha thứ này.
Ví như tôi ăn một món ăn gì làm bụng tôi khó chịu, đau bụng. Sau đó, cho dù tôi có ăn các món sâm nhung, cao lương mỹ vị, thì bụng tôi vốn vấn cảm thấy khó chịu, vì tôi đang có những thức ăn không tốt trong bụng.
 

Hay nhất, là tôi tìm cách tống khứ những thức ăn ấy ra, chắc tôi sẽ cảm thấy khỏe khoắn hơn. Ngược lại, nếu cứ để những thức ăn ấy tiêu hóa, biến thành máu, thấm ngấm vào cơ thể, thì tôi cũng sẽ bị mệt mỏi, khó chịu một thời gian.
 

Đó là ảnh hưởng của vật chất trên cơ thể. Nhưng ảnh hưởng của tinh thần, của tư tưởng, thì sâu đậm, lâu dài hơn nhiều và không chỉ riêng mình, mà còn hậu quả đến người khác nữa.
Một người bạn đến thăm, nhỡ đánh đổ tách càphê lên thảm, thì không sao. Nhưng nếu vợ/chồng hay một đứa con mình làm như vậy, thì phản ứng tôi sẽ như thế nào? Bạn thử đặt mình vào trường hợp ấy, và thành thật hỏi lòng mình, rồi tìm cho mình câu trả lời thích đáng.
 

Có thể trong một cố gắng giới hạn, bạn sẽ bỏ qua dễ dàng, và tôi tin rằng chúng ta làm được. Nhưng đấy là chuyện ly càphê, đơn giản và vô tình! Còn những vấn đề phức tạp hơn thì sao? Khi người ta cố tình, gây thiệt hại đến vật chất, xúc phạm đến danh dự, bạn có dễ dàng bỏ qua không? Tôi nghi ngờ với chính mình, và tôi nghĩ rằng, bạn cũng có thể trong cùng tâm trạng như tôi. Bởi vì chúng ta là con người.
Nói thế, rồi cứ lấy lý do “ là con người “ mà dễ dàng tha thứ cho mình và khó khăn trong việc tha thứ cho người chăng? Nhưng giả sử, tôi và bạn, chúng ta cùng đồng ý đảo ngược mệnh đề trên một lần xem sao. Chỉ thử nghiệm thôi! chứ chưa làm gì cả. “Dễ dàng tha thứ cho mọi người, và khó tha thứ cho mình”. Bây giờ mời bạn tôi ngưng ở đây, để vài ba phút suy nghĩ về câu này trước khi chúng ta đọc tiếp...
Bạn nghĩ thế nào? Hình như có một cái gì tưng tức, vừa sâu thẳm, vừa bàng bạc trong tiềm thức. Muốn trồi lên, nhưng lại bị dìm xuống ngay. Chết rồi! nó đã trở thành thói quen tự bao giờ. Thế mà tôi có hay đâu, có ai nói cho tôi biết, hay bảo tôi đâu. Loài người hững hờ với nhau chăng!
 

Tha thứ là một thái độ, là một chọn lựa. Thái độ về một người cũng là một quyết định, một chọn lựa. Một chọn lựa phải trải qua những chiến đấu nội tâm, lương tâm và niềm tin tôn giáo.
Để tha thứ khi một người nói/làm những điều không tốt, hay có tính cách nhục mạ mình, tôi phải chuẩn bị cho mình một thái độ. Thái độ chủ động, mong muốn, khao khát, ôn hòa, độ lượng, và chấp nhận trong mọi cảnh huống.
 

Vâng! phải thật rõ ràng và dứt khoát với chính mình. Nó vượt ra khỏi những quyết định bình thường, và phải tập luyện thường xuyên, thì đức tính tha thứ mới có cơ hội phát triển hơn. Hơn, là vì ai cũng có khả năng tha thứ, vì chúng ta mang hình ảnh của Thiên Chúa. Và cũng từ điều này, khi không tha thứ cho một người nào, thì chúng ta cũng từ chối chấp nhận Thiên Chúa, cho dù chúng ta đã làm vô số những điều tốt lành trước đây.
 

Vì không tha thứ là không thực sự yêu thương. Và không yêu thương, thì rõ ràng chúng ta đang đi ngược lại với ý Chúa, mặc dù điều này chỉ xấy ra cho 1 người nào thôi. Vậy tha thứ là yêu thương là bổn phận của tôi đối với tôi, của tôi đối với mọi người và của tôi đối với Thiên Chúa.
 

Nếu biết lỗi, nhận lỗi, xin lỗi và sửa lỗi, là một hành động ăn năn, sám hối, thì tha thứ là cơ hội làm hòa với người có lỗi với mình, đến gần với Thiên Chúa hơn. Tìm lại cho mình sự bình an, và đem an bình đến cho người. Tha thứ là việc làm cần thiết, khẩn thiết, khi đã có sự chuẩn bị nội tâm và cầu nguyện trước khi thưc hiện. Nào, bạn và tôi chúng ta cùng nhau bắt đầu nhé! Và bắt đầu mỗi ngày, để mỗi ngày chúng ta đến gần với Thiên Chúa hơn.
 

Mười năm sau, khi trở lại thăm sở thú, tôi vẫn thấy chú khỉ năm nào với quả dừa đeo lủng lẳng nơi cổ tay. Năm năm sau đó, tôi lại có dịp nghé qua sở thú lần nữa. Khi đến gần chuồng khỉ, tôi không còn thấy chú khỉ năm xưa. Hỏi người quản thú, ông ta cho biết, khỉ mới chết đêm qua. Và trước khi lìa cõi đời, khỉ mới chịu bỏ quả dừa trong tay ra. Mắt khỉ lúc ấy, hai giòng nước mắt tuôn trào. Khỉ nghĩ, ôi! sao giây phút lìa đời mà lại hạnh phúc đến thế! Nhưng đã qúa trễ...
 

Việt Nguyên