TÂM TÌNH TẠ ƠN

“Anh em hãy luôn vui mừng cảm tạ Chúa Cha” (Cl 1,12).
 

Người Việt Nam luôn hãnh diện có bốn ngàn năm văn hiến với một nền văn hóa đặc thù. Người Việt Nam được giáo dục để phát triển nhân cách, mà lòng biết ơn là một điểm quan trọng.
Ngay thuở tiểu học, học sinh được học hỏi những gương sáng trong sách giáo khoa, được dạy bảo kỹ lưỡng trong những giờ Đức Dục và Công Dân Giáo Dục. Cho dẫu không được cắp sách đến trường, người Việt Nam cũng được học hỏi qua nền văn chương bình dân là những truyện cổ tích, và nhất là những câu tục ngữ ca dao như:
 

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,
Ăn gạo nhớ kẻ đâm xay giần sàng”

và “uống nước nhớ nguồn”, chứ đừng học thói “được chim bẻ ná, được cá quên nơm” hay “có trăng, phụ đèn”...
 

Ngoài những ân nhân trong cuộc sống, chúng ta được giáo dục đặc biệt nhớ ơn tổ tiên ông bà cha mẹ:

“Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”.

Để “cho tròn chữ hiếu”, dù có nghèo khó cũng phải:

“Đói lòng ăn bát cháo môn,
Để cơm nuôi mẹ cho tròn hiếu trung” hay:

 

“Khó nghèo củi núi rau non,
Nuôi cha nuôi mẹ cho tròn nghĩa con”.

Ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ là cao quý chẳng gì báo đáp được, huống chi là những hồng ân trời biển bao la Thiên Chúa đã thương ban cho con người. Nhiều lắm, cụ thể là một số ơn:
 

Trước hết là ơn tạo dựng: Trong suốt đoạn 1, Sách Sáng Thế đã trình thuật Thiên Chúa việc tạo dựng nên vũ trụ và con người. Khi đã tạo dựng sẵn sàng mọi thứ và thấy mọi sự là tốt đẹp, Người mới tạo dựng nên con người, để con người hưởng dụng. Nhờ vậy chúng ta mới có mặt trên mặt đất hôm nay, vì Chúa đã “chẳng bỏ con, chẳng để con không đời đời mà lại sinh ra con, cho con được làm người...”. Từ đó chúng ta mới có xã hội, và lại nhận được biết bao ân nghĩa Chúa ban qua hình thức xã hội này.
 

Cho dù không đọc trong sách Sáng Thế, nhưng chỉ nhìn vào vũ trụ không gian, cũng đủ nhìn thấy những hồng ân mà chỉ có “Ông Trời” mới cho được. Đó là trật tự kỳ bí của vũ trụ, bầu không khí mênh mông để hít thở tự do, động vật và thực vật ê hề để làm lương thực nuôi sống, cảnh vật xinh đẹp để ngắm nhìn cho đời thêm tươi... Vậy mà đã có bao nhiêu người nhận ra ơn của Đấng Tạo Hóa? Chỉ khi nào “ngắc ngư con tầu đi” hay bị chìm xuống nước, kẹt trong khói mịt mù không còn khí để thở, lúc đó người ta mới nghĩ đến Ông Trời!
 

Sau nữa là ơn cứu chuộc: Tổ tông loài người đã phạm tội vì kiêu ngạo “muốn có quyền năng như Thiên Chúa và không vâng phục”, nên bị đuổi ra khỏi địa đàng, bị đau khổ và bị chết. Vì yêu thương loài người quá đỗi, Thiên Chúa không đành đoạn buông xuôi, nên đã cứu chuộc loài người bằng chính Con Một dấu ái của Người. Nhờ cái chết của Ngôi Hai Thiên Chúa, không những chúng ta được sống, mà còn sống sung mãn trong tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi, và được trả lại ngôi vị cao quý làm con Thiên Chúa.
Ơn cứu mạng là ơn mọi người rất coi trọng. Đọc trong truyện kiếm hiệp, người ta sẵn sàng làm mọi việc để đền đáp nghĩa ân này, có khi dám hy sinh cả mạng sống để cứu lại ân nhân. Với ơn cứu chuộc này, chúng ta nào biết lấy chi báo đền?
 

Rồi ơn nuôi dưỡng và phục sinh: Biết được con người yếu đuối và để bày tỏ tình yêu cao vời, Chúa Giêsu đã “ở lại với loài người mọi ngày cho đến tận thế” qua bí tích Thánh Thể. Chúa đã trở nên lương thực nuôi dưỡng linh hồn loài người với lời hứa chắc nịch như đinh đóng cột: “Ai ăn bánh này sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,58). Chúa đã trở nên của ăn đàng cho chúng ta trên đường lữ thứ trần gian, con đường chiến đấu cam go để về nhà Cha. Bánh này cũng là bảo chứng cho chúng ta được phục sinh với Ngài, sống cuộc sống vĩnh cửu.
Song song với Thánh Thể, Chúa còn để lại cho loài người Lời Hằng Sống. Lời Chúa vừa là của ăn thiêng liêng, vừa là kim chỉ nam cho chúng ta tiến bước: “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi” (Tv 119,105). Lời Chúa đã xác định: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống” (Ga 14, 6).
Để có một việc làm tốt kiếm tiền cho cuộc sống, chúng ta đã hết lòng nhớ ơn ông chủ và những người giúp đỡ. Còn Chúa ban cho lương thực cách nhưng không thì không lẽ chúng ta lại vô tâm vô tình không biết ơn?
 

Quả là hằng ngày chúng ta vẫn tạ ơn Chúa khi đọc kinh cám ơn. Được ơn nào, dù nhỏ dù lớn, chúng ta vẫn thường cảm tạ Chúa và Đức Mẹ. Đôi khi kèm với lời cám ơn cũng có chút lễ vật. Đơn sơ như dâng một bó hoa, một hộp nến, hay trọng thể hơn thì xin một thánh lễ tạ ơn... Đây là những việc rất thường trong đời sống đạo.
 

Chính vì rất thường nên chúng ta dễ không ý thức trong việc tạ ơn. Có thể chúng ta làm một cách máy móc có tính cách thủ tục, hay như một hình thức trả nợ cho xong mà mất đi cái tâm tình. Chúa luôn “thèm lòng” chứ không “thèm thịt”: “Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế” (Mt 9,13). Một của lễ cho dù thật nhỏ nhưng kèm theo một trái tim, thì giá trị gấp trăm lần những thỏi vàng vô tri vô giác.
Tất cả những hồng ân Chúa ban đều phát xuất từ tình yêu. Tâm tình tạ ơn phải là tinh thần cho đi và nhận lãnh của tình yêu đích thực, bởi nó phản ảnh tình yêu bao la của Thiên Chúa. Chúa muốn “tình yêu đáp đền tình yêu”. Khi yêu, cũng chính là lúc chúng ta thực thi sự biết ơn của tình yêu đích thực ấy, và nhờ đó sự hiện hữu của chúng ta nên trọn vẹn hơn, bởi vì chúng ta đang đi đúng đường của tình yêu mà Thiên Chúa đã đặt trong trái tim mình.
 

Tạ ơn ân nhân cách tốt đẹp nhất là làm theo ý muốn của họ. Chúa muốn chúng ta trở thành trung gian và chia sẻ những hồng ân cho người khác. Chúa không ở đâu xa hay chỉ ngự nơi những đền thờ cửa đóng then cài, mà Ngài ở nơi những người anh chị em chúng ta gặp hằng ngày trong cuộc sống, nhất là nơi những người nghèo khổ, đói khát, rách rưới, bệnh tật, cô đơn, không nhà.... Và như Đức Kitô đã dạy, mỗi lần chúng ta chia sẻ, giúp đỡ những người này là chúng ta đã làm cho chính Ngài vậy (Mt. 11,42).
 

Rồi trong Phúc âm thánh Gioan (9: 1-38), Chúa Giêsu chữa người mù từ lúc mới sinh được sáng mắt. Anh tạ ơn Chúa và tình nguyện theo Ngài để tỏ lòng biết ơn. Những người Pharisêu thay vì ca ngợi và tạ ơn quyền năng của Chúa, họ lại quay ngược lại kết án Chúa là dùng phép quỷ để trừ quỷ, và kết án anh mù cũng như cha mẹ anh là những kẻ tội lỗi.
 

Mẫu mực tạ ơn cao đẹp nhất vẫn là gương của Đức Kitô, Thầy Chí Thánh. Tạ ơn tình yêu Chúa Cha, Thầy đã vâng lời trở thành của lễ hy tế. Vì thế, để tạ ơn đẹp lòng Chúa Cha, chúng ta năng tham dự thánh lễ. Hợp với Thầy Chí Thánh và toàn thể Giáo Hội, chúng ta cùng tạ ơn Chúa Cha, Chủ tể càn khôn “Lạy Cha, Cha thật là Đấng Thánh, và muôn vật Cha đã tạo thành đều phải ca ngợi Cha” (Kinh tạ ơn III), là nguồn mạch mọi hồng ân “Cha rộng ban mọi ơn lành cho thế gian” (kinh tạ ơn III), nguồn mạch sự sống (Kinh tạ ơn IV), nguyên lý của ơn cứu độ, Đấng ban sự sống và thánh hóa (Kinh tạ ơn III, IV). Tiếp nối lời kinh chúc tụng Do-thái-giáo, Giáo Hội kể ra những kỳ công của Thiên Chúa qua ý định tạo dựng và cứu chuộc của Người (Kinh tạ ơn II, IV). Trong “hy tế ngợi khen” này, Giáo Hội thưa với Chúa Cha nhân danh toàn thể vũ trụ được tạo thành, bánh và rượu, hoa quả của ruộng đất và công lao vất vả của con người được dâng lên Chúa Cha trong đức tin như một lời tạ ơn và một hy lễ. Hy lễ mà Giáo Hội dâng lên Chúa Cha vừa là hy lễ của chính Chúa Con vừa là hy lễ của Giáo Hội “Nguyện xin Cha đoái nhìn hiến lễ của Hội Thánh và nhận đây chính là hy lễ Con Cha đã dâng tiến” (kinh tạ ơn III).
Thánh lễ kết thúc, trước khi ra về, chúng ta đồng thanh “Tạ ơn Chúa”. Lời tạ ơn này còn phải vang vọng mãi trong suốt cuộc đời, ở mọi nơi mọi lúc vì đời ta là một thánh lễ kéo dài...
 

Khi đọc đoạn Phúc Âm thánh Luca kể câu chuyện Chúa Giêsu chữa lành cho mười người phong cùi (x Lc 17, 11-19), mà chỉ có một người trở lại “sấp mình dưới chân Đức Giêsu mà tạ ơn”, chúng ta thường kết án chín người kia là hạng người vô ơn, là phường “ăn cháo đá bát”. Nhưng nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta không khỏi giật mình vì đã sống vô ơn nhiều quá. Nhiều lần chúng ta cũng chính là một trong chín người họ. Chúng ta chỉ biết xin. Xin không được trọn ý nguyện thì than trách. Xin được ơn rồi thì lại cứ xin tiếp xin hoài...
 

Bên Hoa Kỳ có một truyền thống Tạ Ơn thật đẹp. Khởi đầu từ năm 1623 là năm những người di dân đầu tiên đến Hoa Kỳ lập nghiệp trúng mùa, sau hai năm mất mùa và đói kém. Họ dâng lễ tạ ơn Đấng Toàn Năng đã đổ tràn nhiều ơn phước qua mùa gặt. Từ đó, ngày lễ Tạ Ơn đã trở thành truyền thống của người dân Hoa Kỳ. Quốc Hội cũng như Tổng Thống Hoa Kỳ đã nhiều lần công bố lễ Tạ Ơn là Ngày Lễ của cả nước: Nghị Hội Đại Biểu ngày 01-11-1777, Tổng Thống George Washington ngày 19-02-1795, và Tổng Thống Abraham Lincoln ngày 03-10-1863. Từ năm 1863, ngày Thứ Năm sau cùng trong tháng 11 được chọn làm ngày lễ Tạ Ơn trên toàn quốc Hoa Kỳ. Sau lễ Thanksgiving tạ ơn được mùa là lễ Giáng Sinh, để tưởng nhớ và tạ ơn Thiên Chúa đã cho Con Một của Ngài xuống thế làm người để chuộc tội thế gian.
 

Giờ đây đang trong mùa Vọng, chuẩn bị tâm hồn để đón mừng Đấng Cứu Thế, cũng là lúc thật tốt để chúng ta nhìn lại lòng biết ơn Thiên Chúa và tìm lấy cho mình một tâm tình tạ ơn nào cho thích đáng. Trong tâm tình sám hối “quanh co uốn cho ngay, gồ ghề san cho phẳng”; với biết bao hồng ân Chúa ban, chúng ta hãy thực thi lời nhắn nhủ của thánh Phaolô: “Anh em hãy luôn vui mừng cảm tạ Chúa Cha” (Cl 1,12). Đây cũng là cách để cho chúng ta có thể hân hoan hòa chung tiếng hát với các thiên thần:
 

“Vinh danh Thiên Chúa trên trời,
Bình an dưới thế cho người thiện tâm”.
 

Bản Tin tháng 12