TUỔI TRẺ NGÀY NAY VỚI CHỮ HIẾU
 

Lời Giới Thiệu.
 

Trong tháng 11 vừa qua, chương trình Phát Thanh TVAB của CĐCGVN tại Sydney đã có những bài bàn về chữ Hiếu. Anh Giuse Lê Xuân Minh #1 Sydney, đang phục vụ trong lãnh vực truyền thông của cộng đồng đã có bài phát thanh về chủ đề này: “Tuổi trẻ ngày nay với chữ Hiếu”.
Bản tin Ultreya xin được giới thiệu cùng quý anh chị.
 

Qua... bao nhiêu thế hệ, người Việt Nam chúng ta luôn coi trọng chữ Hiếu.
Người xưa đã có câu:

“Tứ thời xuân tại thủ
Bách hạnh hiếu vi tiên”.

Có nghĩa là Xuân khởi đầu bốn mùa, Hiếu đứng trên trăm nết.
 

Truyền thống của dân tộc chúng ta, là một dân tộc luôn trọng chữ hiếu và tình người. Người Việt Nam thờ phụng tổ tiên, đó cũng chính là từ chữ Hiếu, để nói lên sự biết ơn các bậc sinh thành, nuôi nấng và đã tạo ra mình. Tuổi trẻ khi còn sống với cha mẹ, được cha mẹ đùm bọc, che chở. Khi khôn lớn, cắp sách đến trường, cũng đã được thầy cô dạy cho biết thế nào là hiếu với cha mẹ, thảo với anh chị em. Đền đáp công ơn cha mẹ không chỉ là thành công qua sự nghiệp để đem tiền của biếu bố mẹ là đủ. Nhưng yêu thương bố mẹ với tất cả tấm lòng thành kính, săn sóc hỏi han, quan tâm đến tuổi gìa, sức khỏe của bố mẹ, điều này mới thật đáng quý hơn hết. Chúng ta cũng thường nghe nói: “Cách cho qúy hơn vật cho”. Sống ở đất nước tây phương, chúng ta có những ngày để nhớ đến cha mẹ, như ngày Fathers Day, Mothers Day. Nhưng tấm lòng của những người làm cha làm mẹ, không muốn con cái chỉ nhớ đến mình một năm một hai lần trong những ngày ấy, bằng những món quà đắt tiền, hay bằng những bó hoa đầy mầu sắc. Nhưng bố mẹ không cần qùa biếu cho bằng tình yêu thương hàng ngày mà con cái dành cho mình, bằng cả tấm lòng kính trọng trìu mến.
 

Khác với xã hội Tây Phương đề cao chủ nghĩa cá nhân. Dân tộc Việt Nam chúng ta xem gia đình là mái ấm, là chiếc nôi dưỡng dục con người từ thuở thơ ấu đến khi trưởng thành. Mối liên hệ mật thiết với cha mẹ và con cái làm cho người trẻ thêm tin tưởng khi bước vào đời, lòng luôn nghĩ rằng tình thưong của mẹ cha luôn hằng ở bên cạnh. Và cho tới khi lập gia đình, các bậc cha mẹ luôn quan tâm đến những khó khăn trong cuộc sống của con cái, chăm sóc cháu chắt, điều đó làm dậy lên tình cảm, lòng hiếu thảo của những người con..
 

Chuyện xưa có kể rằng: Thầy Mạnh Tử, một nhà hiền triết, lúc còn trẻ đã hết lòng yêu thương thảo kính cha mẹ. Mùa đông gía rét, mỗi tối ông đã vào giường của bố mẹ nằm một lúc lâu cho giường được ấm, trước khi bố mẹ lên giưòng ngủ. Ngày xưa đâu có máy sưởi, máy ấm như bây giờ. Một hành động thật đơn sơ của Mạnh Tử đã nói lên được lòng yêu thương săn sóc bố mẹ. Lúc ông còn bé, những khi phạm lỗi lầm ông bị mẹ dùng roi đánh đau, ông không hề khóc. Rồi năm tháng trôi qua, lần này mẹ đánh ông, ông lại khóc nức nở, ông không còn thấy đau, vì ông biết rằng mẹ ông đã gìa yếu, tay không còn mạnh như trước nữa. Đó là chuyện ngày xưa.
 

Ngày nay, thời đại văn minh vật chất, cuộc sống hàng ngày đòi hỏi nhiều nhu cầu, con người đã phải chạy đua với thời gian để mưu sinh. Người ta có ít thời gian để nghĩ đến những người thân xung quanh. Một câu chuyện tại quê nhà được kể lại rằng: “Có môt người cha sống cảnh gà trống nuôi con. Sau khi vợ chết, lúc ấy ông mới khoảng năm mươi. Ông sống với ba người con, hai trai và một gái. Ông lo dựng vợ gả chồng cho con. Hai người con trai có chức có phận, tiền bạc dư giả, nhà lầu cửa rộng thênh thang. Người con trai lớn đưa bố về sống với mình. Chẳng bao lâu, ông lại phải qua sống với người con thứ hai, vì cách cư xử tệ bạc của con dâu trưởng, cộng với tính sợ vợ của con trai lớn. Tưởng được yên thân, nào ngờ lại gặp cảnh ngộ chẳng khá gì hơn. Thế rồi hai người con trai đã quyết định đưa cha vào viện dưõng lão, với lý do không người săn sóc, khi ông đã bước vào tuổi 70. Môt tháng một lần, rồi thưa dần, hai ba tháng, ông mòn mỏi chờ con cháu vào thăm. Người con gái thương cha, nhưng còn có chồng, bố mẹ chồng. Mỗi lần vào thăm cha, chỉ biết nắm lấy tay cha mà khóc nức nở, nhìn tấm thân gầy mòn, sắc diện tiều tụy của cha mình, mà lòng đau như cắt, cảm thắy mình bất hiếu không làm gì được trước hoàn cảnh đau buồn này, và oán trách hai người anh. Gần một năm sau, người cha bất hạnh đó qua đời. Bên chiếc quan tài đặt trên mộ huyệt, chỉ có người con gái đã gào khóc thảm thiết, trong khi hai ngưòi con trai chỉ đứng lặng người”. Họ hối hận chăng? Hay họ đang nghĩ đến một ngày nào con mình cũng sẽ đối xử với mình, như mình đã đền đáp công cha bằng những hành động bất hiếu. Thôi thì đã muộn, ly nước đã đổ, không sao hốt lại được. Tang lễ có lớn, cũng chỉ bằng thừa. Cha ông chúng ta thường có câu: “Sống thì chẳng cho ăn, chết thì làm cơm tế ruồi!”
 

Cây có cội, nước có nguồn. Không ai được sinh ra từ đất nẻ chui lên!
 

Vào... thập niên 90, khi mà làn sóng những người cha mẹ được bảo lãnh ra đi để được đoàn tụ với con cái ở hải ngoại, thì cũng có bao nhiêu cău chưyện vui buồn, tủi hận đã xảy ra trong cuộc sống gia đình nơi xứ lạ quê người.
 

Hai vợ chồng Sơn và Thúy cùng đứa con trai đầu lòng 5 tuổi, đang có mặt tại phi trường Los Angeles để đón mẹ của Sơn trên chuyến bay Singapore Airline từ Việt Nam đến, qua chương trình đoàn tụ gia đình. Sau gần một tiếng đồng hồ ngồi trên xe từ phi trường về nhà, mẹ của Sơn bước xuống xe, trên tay xách cái túi vải đựng mấy thứ lặt vặt. Bà đưa mắt nhìn ngôi biệt thự đồ sộ của con trai mình, mà lòng ngẩn ngơ, bồi hồi xúc cảm, nghĩ đến căn nhà lụp xụp mà bà đã sống nhiều tháng năm, để chờ đợi ngày đoàn tụ với con trai hôm nay. Bà đang ôm thằng cháu nội vào lòng âu yếm, trong khi Sơn lo cất chiếc vali vào phòng nhỏ mà vợ chồng dành cho bà, ngay bên cạnh phòng ăn, gần lối vào bếp rộng, với tủ lạnh, lò ga tối tân. Thúy đặt nhẹ ly nước cam lạnh, và mời mẹ chồng uống, với giọng nói tiếng việt phát âm lơ lớ, vì nàng đến Mỹ từ lúc mới 6 tuổi; trong khi bà ngước mắt nhìn nàng dâu với ánh mắt dịu dàng, trong lòng bà sung sướng vì con bà đã có gia đình, bà đã có con dâu, có cháu nội. Trong những bữa cơm gia đình hàng ngày từ nay có những món ăn thuần túy quê hương, như thịt kho với trứng, cá kho tộ, canh chua cá bông lau. Đó là những món ăn mà đã từ lâu vợ chồng Sơn không hề được thưởng thức. Cuối tuần bà còn nấu món phở. Món phở sở trường của bà, nước lèo thơm phức, có mấy cọng hành trần, chút nước béo vàng, vài cánh rau thơm, hành ngò, mà bố của Sơn đã mong đợi để được ăn sau những lần hành quân về thăm nhà. Ông đã chết trong thận chiến của những ngày gần kề của biến cố 30 tháng 4 đen 1975. Vì bận công việc hàng ngày, vợ chồng Sơn đều đi làm, thằng con trai, Sơn phải thuê người đưa đi học và đón về nhà. Nay thì bà lại phải làm thêm công việc đưa đón cháu nội, mỗi ngày đi bộ, vì trường cũng không xa. Bà mẹ của Sơn quen lối sống khi còn ở quê nhà, là hay lui tới hàng xóm, truyện trò, và còn mê xòe bài tứ sắc để giết thời gian. Cũng vì cái tính này mà đã một lần, bà quên giờ đón cháu, chỉ vì mấy bà bạn đến chơi. Hôm ấy nhà trường phone cho Thúy ở sở làm, cho biết đã quá 15 phút mà thằng bé chưa có người đón. Thúy và mẹ chồng đã từ gần một năm nay thường xảy ra chuyện bất hòa, chỉ vì bà hay đưa bạn già về nhà chơi lúc hai vợ chồng đi làm. Từ hôm đón trễ cháu, Thúy càng có thái độ bực dọc, nói năng thiếu lễ phép với bà, có những cử chỉ giận cá chép thớt. Bên tình, bên hiếu, Sơn đã phải khổ tâm để giảng hòa, giữa mẹ và vợ. Bà quá buồn và tủi thân, cuối cùng Sơn đành chiều ý mẹ để bà trở về Việt nam sống với người con gái út đã có chồng...
 

Hai câu chuyện mà chúng tôi vừa kể hầu quý vị, có lẽ cũng đã nói lên được cung cách cư xử của những người con thiếu bổn phận đối với cha mẹ chỉ vì lòng ích kỷ, thiếu vị tha, bác ái, họ đã quên đi công lao của cha mẹ, coi nhẹ chữ hiếu, mà trong Kinh Thánh, Cựu cũng như Tân Ước, đều đã giải thích cặn kẽ, rõ ràng về bổn phận phải hiếu thảo với cha mẹ. Sách Huấn Ca (7, 27-28) đã ghi rằng: “Cha con, con hãy hết lòng tôn kính, và đừng quên ơn mẹ đã mang nặng đẻ đau. Hãy luôn nhớ công ơn dưỡng dục sinh thành, công ơn ấy con sẽ lấy gì đáp đền cho cân xứng”. Trong khi đó, Sách Châm Ngôn dạy rằng: “Hỡi kẻ làm con, lệnh cha con truyền, hãy lo tuân giữ. Lời mẹ con dạy, chớ bỏ ngoài tai”. Thật là hợp lý khi Chúa Giêsu dạy rằng: “Hãy yêu người bên cạnh như chính mình” (Mt 19, 19b). Người bên cạnh gằn gũi nhất trong đời ta là ai - ngoài người bạn đời con cái ra - nếu không phải là cha mẹ, ông bà. Bởi thế mà trong 10 giới răn, điều răn thứ 4 dạy chúng ta phải thảo kính cha mẹ. Cha mẹ được coi là hình ảnh thay mặt Thiên Chúa ở trằn gian, dạy dỗ chúng ta, thì đạo Công giáo không thể xa rời đạo lý làm người, nhất là đạo hiếu. Chữ Hiếu của người công giáo Việt Nam còn vươn xa hơn, điều này Thánh Phaolô đã căn dặn giáo hữu Êphêsô rằng: “Kẻ làm con hãy vâng lời cha mẹ theo tinh thần của Chúa, vì đó là điều phải đạo. Hãy tôn kính cha mẹ, vì đó là lệnh truyền có kèm theo lời hứa để ngươi được hưởng hạnh phúc và hưởng thọ trên mặt đất này” (Êphêsô 6, 1-3).
 

Thế hệ trẻ hôm nay được giáo dục và hấp thụ bằng những kiến thức sâu rộng, mà nhiều thập niên trước đây cha ông đã không có cơ hội tiếp nhận. Cũng đã có biết nhiêu người trẻ thành công trong mọi lãnh vực từ khoa học, văn học, kinh tế, kỹ thuật, nghệ thuật, làm rạng danh cho người Việt trên khắp thế giới, mà vẫn không quên ai là người đã tạo ra mình. Nếu đã có những hình ảnh tiêu cực, thì cũng không thiếu những tấm gương sáng của những người con hiếu thảo. Họ sống trong yêu thương kính trọng cha mẹ. Dù họ có nắm quyền cao chức trọng, tiền bạc phủ phê, nhưng không hề làm phiền lòng các đấng sinh thành. Hình ảnh Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xavier Nguyễn Văn Thuận, lúc Ngài còn sống, mỗi lần về thăm bà Cố, Ngài đã nâng niu, đút từng muỗng cháo, từng hớp nước cho Cụ Bà trên giường bệnh, thật đẹp lắm thay! Môt gương sáng cho ngưòi trẻ.
 

Nhưng, theo thiển ý, để có được sự kính trọng, lòng hiếu thảo từ con cái, có lẽ bậc làm cha mẹ cũng phải có sự thông cảm cho con cái. Không khắt khe đòi hỏi như sống trong hoàn cảnh của những năm tháng khi còn ở quê nhà. Phải quý thời giờ và sự tự do của lớp người trẻ. Bên cạnh đó, thì cũng đã có những người trẻ, sống thiếu suy nghĩ, chỉ thấy cái lợi trước mắt, mà quên đi hậu quả khôn lường, để rồi thay vì làm vui lòng cho cha mẹ, thì lại đem đến buồn sầu đau khô cho bậc sinh thành.
 

Làm cha mẹ, nếu đặt vào hoàn cảnh của người mẹ đau khổ, mà thời sự đang nóng bỏng nói đến cái chết của ngưòi trẻ gốc Việt, Nguyễn Tường Vân sắp bị treo cổ tại Singapore vào ngày 2/12 tới đây, chỉ vì hành động liều lĩnh, đã sa vào đường giây bạch phiến. Nước mắt bao giờ cũng chảy xuôi. Có cha mẹ nào lại không đau cắt ruột khi đếm từng ngày, từng giờ, từng phút, từng giây để chờ đợi cái chết của con mình. Tôi nghĩ rằng, chúng ta không đề cập đến vấn đề phạm tội phải đền tội, hay vô tội để được tha. Nhưng chúng ta nghĩ đến cái thiếu suy nghĩ, khi hành động của người trẻ này, đã chưa đền đáp công ơn cha me, thì lại đưa đến tan nát cõi lòng cho đấng sinh thành. Xin một lời cầu nguyện cho người trẻ này thoát khỏi tử thần, để chữ hiếu phần nào đưọc thể hiện bằng sự ăn năn thống hối của đương sự.

Vô đề

Trong tháng 11, các Cha thường dạy rằng: “Cốt lõi của người Công giáo trong tháng này là phải theo gương các Thánh nam nữ yêu thương, bác ái và cầu cho các đẳng linh hồn”. Dĩ nhiên, trước hết ai cũng phải nhớ đến tổ tiên, ông bà, cha mẹ và gần đây, có lẽ cũng không ai quên được vị Cha chung, Đức Gioan Phaolô II từ trần ngày 02.04.2005, hưởng thọ 84 tuổi. Ngài đã để lại cho chúng ta một dung mạo sống động của Chúa Giêsu, Đấng chăn chiên nhân lành và đồng thời dạy cho chúng ta được biết sự thánh thiện là thước đo cần thiết cho đời sống bình thường của người Kitô hữu và cũng là con đường đạt đến sự hiệp thông với Chúa.
 

“Nhờ Người, chúng tôi đã nhận được đặc ân và chức vụ tông đồ làm cho hết thảy các dân ngoại vâng phục Tin Mừng hầu danh Người được rạng rỡ, trong số đó có cả anh chị em là những người đã được kêu gọi để thuộc về Đức Giêsu Kitô” (Rm 1:5-6).
 

Trong năm nay đã có rất nhiều cựu thành viên Hội đồng Mục vụ trong Cộng đồng Công giáo Sydney qua đời, có một số là Cursillista của Thầy Chí Thánh. Trong một dịp thăm viếng, chúng tôi đã được một vị tiền bối kể lại những khó khăn của những nhiệm kỳ đầu tiên hơn 20 năm trước, khi đó còn ít người Việt và lại ở xa nhau. Ngay dịp lễ Rửa chân, chính bác đã phải lái xe đi đón từng người cho đủ 12 Tông đồ.

“Sau đó, Đức Giêsu rảo qua các thành phố làng mạc rao giảng và loan báo Tin Mừng nước Thiên Chúa, cùng đi với Người có nhóm 12 (Lc 8: 1).

Đẹp thay đôi chân ai nhịp bước ra đi,
Gieo mầm sống, ra đi gieo tình Chúa Trời
Người đi trong thương đau sẽ về trong hân hoan
Tiếng lòng rộn ràng hòa câu ca
Người gieo giống, có người gieo giống
Đi gieo tình thương lấy cuộc đời mình...

Sau khi nói chuyện xong, bác lại cho chúng tôi thưởng thức những bài hát xưa cũ qua ngón đàn tranh, để nhớ về cội nguồn.
 

***
 

Hồi tưởng lại một lần sau Đại hội Ultreya, Chiếc Lá Khô đã cùng mọi người đang dẹp ghế thì gặp anh Khanh đang mỉm cười nhìn những đàn em hăng say phục vụ và anh đã vẫy tay chào mọi người ra về. Một chị bạn ghé tai giới thiệu với CLK, đó là Chủ tịch đầu tiên của Phong trào đó, you biết không? CLK thuộc hàng “hậu sanh” mới chỉ được thấy những gương phục vụ của quý anh: Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Văn Bội và Trần Quang Bình mà các Cursillistas trẻ gọi là “người anh khả kính”. Nhưng qua đó, CLK cũng có thể mường tượng ra những dấu chân của những người đi trước đó rồi.
Chắc chắn anh Khanh cũng là người anh khả kính vì khi anh xuôi tay nằm xuống thì không những các Cursillistas Sydney mà còn tất cả các tiểu bang khác đổ dồn về Thánh đường St. Brendan, Bankstown để tiễn biệt anh lần cuối.
 

Sau đó, lại đến đám tang Cursillista Phạm Viết Ứng, cựu Thừa tác viên Thánh thể, phụng vụ bàn Thánh. Đám tang của anh cũng tràn ngập những người đã từng đồng hành với anh trong cùng một lý tưởng.
“Trong nhà Cha Thầy có nhiều chỗ ở, Thầy đi để dọn chỗ cho các con. Thầy sẽ trở lại đem các con đi với Thầy, để Thầy ở đâu thì các con cũng ở đó” (Ga 14, 2-3).
 

Rồi đến ngày 28.11.05, lại thêm đám tang một Cursillista nữa, đó là Phêrô Nguyễn Khải Hoàng, khóa 23. Trong sinh hoạt của Phong trào, anh đảm trách về ẩm thực, trật tự và vệ sinh. Anh cũng còn là Trưởng Praesidium Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời và là thành viên của Ban Mục vụ GĐ Cabramatta. Anh ra đi, để lại ngoài vợ và 7 người con, lại còn mẹ già 87 tuổi không ngừng khóc, gọi tên con.
Quả thật, đời người ngắn ngủi tựa mây bay hoặc như chiếc lá khó qua bốn mùa!
 

Tôi còn được biết có một chị mới vừa 41 tuổi đã vội lìa đời, bỏ lại đứa con trai mới vừa 4 tháng và người mẹ già ngồi xe lăn. Người chồng ôm con đứng khóc. Trông thật đoạn trường.
Lại có những đám tang mới tròn 21 tuổi xuân xanh. Vừa trưởng thành đã vội lìa bỏ bố mẹ thân nhân để cho mọi người nức nở tiếc thương. Thật đúng là “Lá vàng còn ở trên cây. Lá xanh rụng xuống. Trời ơi hỡi trời”.
 

Nhưng theo thiển ý của tôi, sau khi nhận Bí tích Rửa tội, được ơn tái sinh làm con Chúa, sống theo giới luật của Chúa thì tất cả đều đang sống. “Ta là Thiên Chúa của kẻ sống, không phải kẻ chết”.
Mỗi khi tham dự các tang lễ, tiễn đưa người quá cố đến nơi an nghỉ cuối cùng, trong lòng tôi luôn nghẹn ngào, xúc động dù cho tôi không may mắn được quen biết họ lúc sinh thời. Nhưng qua những lời chia sẻ, phân ưu, tiễn biệt của những người từng làm việc chung với họ, tôi có thể nhìn thấy đường lối tiến trình của Giáo hội từ hơn 20 năm qua cho tới hiện tại và sau này.
 

Nhìn những mảnh khăn tang của thân nhân những người từng dấn thân trong việc xây dựng Cộng đồng Đức tin, tôi không khỏi bùi ngùi, rơi lệ vì chính những người này đã đem Thầy Chí Thánh đến cho tôi. Xin cám ơn Chúa vì những phục vụ tận tụy của họ... Thường tôi đến nhà thờ thì các “cựu ông, cựu bà” đã ngồi hàng ghế trước tôi hết rồi... Nhiều người tự đi đến nhà thờ bằng xe lăn, xe đẩy và chuyển mình vào ghế rất khó khăn... Có một “cựu bà” nói với tôi: “Cứ bám vào Chúa mà sống con ơi!”.
 

Lạy Chúa, xin cho con được ơn bền đỗ để sống gắn bó với Chúa suốt hành trình ngày thứ tư của con như các “cựu thành viên” trong Cộng đồng, cho dù chỉ là chiếc lá héo cũng xin được gắn liền cùng cây.

Tạ ơn Chúa”.
 

Decolores
 

Chiếc Lá Khô