NGƯỜI CON CẢ TRỞ VỀ
 

Thưởng 15 SA
 

Cách đây mấy tuần, Cộng đồng Công Giáo Việt Nam Tây Úc được Cha Nguyễn Trọng Tước đến giúp giảng phòng. Buổi tối cuối cùng Cha thuyết giảng về LÒNG THƯƠNG XÓT CỦA CHÚA. Cha đã trích nhiều đoạn Thánh kinh để nói lên lòng thương yêu vô bờ của Chúa. Đặc biệt Cha đã giảng giải thật chi tiết và kỹ lương về dụ ngôn NGƯỜI CHA NHÂN HẬU hay còn gọi là ĐỨA CON HOANG ĐÀNG (Lc 15,11-32).
 

Ta cũng nên nhắc lại đoạn Phúc âm này một lần nữa: “Rồi Đức Giêsu nói tiếp: ”Người kia có hai con trai, Người con thứ nói với cha rằng: ”Thưa cha,xin cho con phần tài sản con được hưởng”. Và người cha đã chia của cải cho hai con. Ít ngày sau, người con thứ thu góp tất cả rồi trẩy đi phương xa. Ở đó anh ta sống phóng đãng phung phí tài sản của mình.
 

Khi anh ta đã ăn tiêu hết sạch, thì lại xảy ra trong vùng ấy một nạn đói khủng khiếp, và anh ta bắt đầu lâm cảnh túng thiếu, nên phải đi ở đợ cho một người dân trong vùng;người này sai anh ta ra đồng chăn heo. Anh ta ao ước lấy đậu muồng heo ăn mà nhét cho đầy bụng nhưng chẳng ai cho. Bấy giờ anh ta hồi tâm mà tự nhủ: ”Biết bao nhiêu người làm công cho cha ta được cơm dư gạo thừa,mà ở đây lại chết đói! Thôi, ta đứng lên, đi về cùng cha và thưa với người: “Thưa cha,con thật đắc tội với Trời và với cha, chẳng còn đáng gọi là con cha nữa. Xin coi con như một người làm công cho cha vậy”. Thế rồi anh ta đứng lên đi về cùng cha.
 

Anh ta còn ở đàng xa,thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm cổ anh ta mà hôn lấy hôn để. Bấy giờ người con nói rằng: “Thưa cha, con thật đắc tội với Trời và với cha, chẳng còn đáng gọi là con cha nữa”. Nhưng người cha liền bảo các đầy tớ rằng: ”Mau đem áo đẹp nhất ra đây mặc cho cậu, xỏ nhẫn vào ngón tay, xỏ dép vào chân cậu, rồi đi bắt con bê đã vỗ béo làm thịt để chúng ta mở tiệc ăn mừng! Vì con ta đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy”. Và họ bắt đầu ăn mừng.
 

Lúc ấy người con cả của ông đang ở ngoài đồng, khi anh ta về gần đến nhà, nghe thấy tiếng đàn ca nhảy múa, liền gọi một người đầy tớ ra mà hỏi xem có chuyện gì. Người ấy trả lời: ”Em cậu đã về, và cha cậu đã làm thịt con bê béo, vì gặp lại cậu ấy mạnh khoẻ”. Người anh cả liền nổi giận và không chịu vào nhà. Nhưng cha cậu ra năn nỉ. Cậu trả lời cha: ”Cha coi, đã bao nhiêu năm trời con hầu hạ cha, và chẳng khi nào trái lệnh, thế mà chưa bao giờ cha cho lấy được một con dê con để con ăn mừng với bạn bè. Còn thằng con của cha đó, sau khi đã nuốt hết của cải của cha với bọn đĩ điếm, nay trở về thì cha lại giết bê béo ăn mừng!”
 

Nhưng người cha nói với anh ta: ”Con à, lúc nào con cũng ở với cha, tất cả những gì của cha đều là của con. Nhưng chúng ta phải ăn mừng, phải vui vẻ, vì em con đây đã chết mà nay lại sống, đã mất mà nay lại tìm thấy.”
 

Nghe Cha Nguyễn Trọng Tước giảng thật là “đã”. Nhất là lòng thương yêu “tràn trề và thật là vô điều kiện” của người cha. Có người nêu thắc mắc rằng: về phần người con thứ đã sám hối và trở về được “CHA” hân hoan đón nhận, đành rồi, nhưng còn người con cả thì sau ra sao?
Tôi nghe đoạn Phúc âm này nhiều lần nhưng hầu như tôi ít để ý đến người con cả. Hoặc cũng có lúc tôi thoáng nghĩ tới nhưng chẳng hiểu gì thêm, tôi cho đây chỉ là nhân vật phụ thôi, không quan trọng rồi tôi cho qua và quên luôn.
Như trong Phúc âm chúng ta đã thấy là người con cả chỉ mới về gần đến nhà mà thôi, chứ chưa vào nhà và anh đã liền nổi giận và không chịu vào nhà... Người cha đã ra năn nỉ, giải thích cho anh mọi sự, nhưng sau đó thì sao?!
Cha giảng phòng không nói rõ như thế nào và trong Thánh kinh cũng không nói rõ sau đó người anh cả nầy vào nhà tham gia tiệc mừng… hay không.
Học theo phương pháp Cha giảng phòng dạy, tôi lấy Thánh Kinh ra, đọc đi đọc lại nhiều lần và thật chậm, tôi đọc những đoạn trước và sau, tôi tìm đọc luôn những đoạn liên quan đến lòng thương xót của Chúa trong các tác giả Phúc âm khác, rồi tôi tưởng tượng đến hoàn cảnh xã hội dân Do Thái vào lúc Chúa giảng dụ ngôn này. Nhưng khi tôi thử đặt tôi vào đóng vai những nhân vật này thì:
 

1.- Tôi đóng thử vai người con thứ - về mặt “đời”, tôi cũng là con thứ, tôi cũng từng đi phương xa, tôi cũng từng sống phóng đãng, tôi cũng đã bị đói khủng khiếp và luôn mong tìm được cái gì nhét cho đầy bụng mà chẳng ai cho (không những không cho mà còn bị đánh đập hành hạ nữa).
 

Về mặt “đạo”tôi có nhiều lúc đã đòi Chúa (chia) cho tôi phần tôi được hưởng và Chúa đã (chia) cho tôi – có khi còn hơn gấp nhiều lần phần tôi được hưởng - rồi tôi xa Chúa xa Mẹ, tôi sống phóng đãng…. Và một biến cố khủng khiếp xảy ra. Tôi bừng tỉnh và tìm về nhà Cha mong được Cha tha thứ.
 

2.- Tôi lại thử đóng vai người con cả - về mặt “đời”tôi không phải là con cả nhưng tôi cứ thấy là tôi giống người con cả hơn. Tôi thích sống kiểu mẫu, làm tròn bổn phận trong gia đình, chu toàn kỳ vọng của cha mẹ v.v. Tôi cũng hay “ghen” với những người sống “thoải mái”. Tôi cũng rất “nóng giận”và khó tha thứ...…
 

3.- Tôi lại đóng thử vai người cha: Tôi cũng có hai con trai (nhưng không chỉ có hai người con!). Nhưng chưa bao giờ con tôi đòi chia gia tài - nếu có chắc là sao đây – tôi chưa sắp chết mà – vì vậy tôi chưa có kinh nghiệm này. Tôi cũng thương các con tôi lắm và luôn duy trì tình thương thật đồng đều để các con tôi biết thương yêu nhau và thương yêu mọi người. Tôi cũng luôn để tâm đến đứa con nào đang xa nhà. Nhưng có lẽ tôi khó tha thứ cách dễ dàng nếu có “đứa con hoang đàng” như vậy.
Như trên đã nói, tôi thấy tôi giống người con cả trong dụ ngôn này hơn là ngươi con thứ.
 

Trong hoàn cảnh này chắc là tôi nóng lên, tâm trí tôi quay cuồng, cổ tôi muốn nghẹn ngào tim tôi nhảy mạnh. Tôi oán hờn cha. Tôi giận giữ với cha. Tôi cay đắng vì cha...
Tôi đang ở ngoài đồng làm việc cực nhọc là để làm vui lòng cha cũng như tôi luôn ở bên cạnh hầu hạ cha và chưa bao giờ trái lệnh. Cái đó cũng là một gánh nặng mà đôi khi tôi cũng cảm thấy tôi cũng chẳng khác người nô lệ...
 

Tại sao tôi lại không được thương hơn “cái thằng con cha đó” mà đáng ra nó đã lấy phần của nó rồi và đã tự ý ra đi. Phần còn lại đây là thuộc về tôi. Tại sao và tại sao dồn dập trong đầu tôi.
 

- Làm sao tôi có thể vào bàn tiệc trong trường hợp này được, tôi đập phá cho đã tức giận rồi bỏ nhà ra đi và chính tôi trở thành người “con hư mất”.
 

- Tôi không đập phá và bỏ nhà ra đi, vì tôi là người con cả (con cả thì thường sống kiểu mẫu hơn) rồi tôi vào nhà nhưng không tham gia tiệc tùng nhảy múa và sống biệt lập từ đấy, tôi trở thành “người con hư mất” tại nhà.
 

- Tôi nhận ra những lời nói của cha là đúng, thái độ của cha lâu nay là phải và chính tôi mới là người con đã hư mất lâu nay từ bên trong, tôi chỉ có cái vỏ bên ngoài mà thôi và chính tôi phải vâng theo lời cha dạy, chính tôi phải xin cha tha thứ. Xin cha cho vào nhà và xin cha cho được vào bàn tiệc.
 

Dụ ngôn này không giống như những chuyện cổ tích chúng ta thường kể có kết thúc thường là “có hậu”. Trái lại Chúa cho chúng ta một kết thúc bỏ ngỏ cho chúng ta tự chọn lấy. TIN HAY KHÔNG TIN là một chọn lựa không dễ dàng. Chính tôi phải tự mình quyết định lấy, không ai có thể thay thế được.
 

Đối diện với luật sĩ và biệt phái kêu trách Chúa về sự đi lại ăn uống với “phường tội lỗi” (những người thu thuế), Chúa Giêsu đã đối diện với người con cả khi giải quyết về người con hoang. Sự đối đầu này xem ra chẳng vui vẻ gì. Điều này đã là một cú sốc cho tôi khi giữ đạo theo kiểu này. Tôi càng suy nghĩ về người con cả trong tôi, tôi càng thấy sự hư mất này đã ăn rễ sâu trong tôi. Dù tôi có chu toàn bổn phận và lề luật, có vâng lời, có hy sinh và làm lụng vất vả, …nhưng oán hờn, ganh ghét là tôi thiếu yêu thương. Có yêu thương thì tôi mới vui mầng cùng với người đàn bà tìm lại được đồng tiền đã mất, cùng người mục đồng tìm lại được con chiên lạc và chính bản thân tôi cũng sẽ vui mầng khi vào bàn tiệc ăn uống nhảy múa...
 

Sự hư mất của người con đi hoang thì dễ nhận thấy nhưng sự hư mất của người con cả thì hơi khó. Nếu không muốn nói thật là khó. Sự chữa lành cho người con đi hoang cũng dễ hơn đối với người con cả. Và có thể phải được “sinh lại từ trên”như lời Chúa đã nói với Nicôđêmô.
 

Tuy nhiên tất cả mọi sự đều có thể vì “với Thiên Chúa mọi sự đều có thể”.
 

Người cha trong dụ ngôn này là một ông chủ rất là giàu có và sang trọng. Không những giàu có về vật chất mà thật lân ái bao la về mặt tinh thần. Ông không để ý gì tới nửa phần gia tài đã bị con thứ phung phí đi, chuẩn bị sẵn các thứ để đón về, ra đón từ đàng xa, ôm hôn vỗ về an ủi, đãi tiệc v.v. đã đành, mà còn bỏ bữa tiệc để chạy ra khuyên bảo người con cả, xin anh vào nhà. Chỉ có NGƯỜI CHA TRÊN TRỜI của chúng ta mới thật sự giàu như vậy thôi.
 

Tiếp đón và ngồi ăn uống với người thu thuế và người tội lỗi không gì mâu thuẫn với điều Chúa dạy mà càng tỏ rõ hơn về một Thiên Chúa giàu lòng nhân từ, một Thiên Chúa thương xót. Lòng thương xót này không những chỉ tìm thấy trong ba dụ ngôn con chiên lạc, đồng bạc mất và người con hoang đàng mà còn trải dài trong suốt Thánh Kinh.
Vậy nếu Thiên Chúa đã tha thứ cho người tội lỗi thì những người tin và sống theo lời Chúa thì không cần phải nói. Thiên Chúa đón tiếp người tội lỗi thì những người luôn trông cậy vào Chúa cũng sẽ được như vậy. Thiên Chúa là Đấng Thương Xót thì người yêu mến Chúa sẽ được thương xót hơn. Như người cha trong câu chuyện đón tiếp người con hoang đàng thì những người tội lỗi biết ăn năn hối hận chạy đến cùng Thiên Chúa thì cũng sẽ được như vậy. Thiên Chúa là Đấng giàu long thương xót, nếu ai yêu mến Ngài và chạy đến cùng Ngài thì sẽ được Ngài xót thương.
 

Trong cuộc sống từ trước tôi đã được truyền dạy là kính sợ Thiên Chúa nên tôi thường kính sợ hơn là kính yêu. Có lẽ từ nhỏ tôi có kinh nghiệm kính sợ cha tôi vì tôi hay bị la mắng, bị đánh đòn.
 

Khi nghe Cha Nguyễn Trọng Tước (LM Nguyễn Tầm Thường) thuyết giảng, lòng tôi thư giãn ra. Thưc hành theo những điều khuyên răn của Ngài “đọc”Phúc âm, tôi tự bảo mình Chúa đáng kính yêu, không phải kính sợ.