TÁN TỤNG HỒNG ÂN

“Xin dâng lời cảm tạ, hồng ân Thiên Chúa bao la. Xin dâng lời cảm mến, hòa theo tiếng hát dâng lên...”
 

Đó là những câu mở đầu của bài “Tán tụng hồng ân” của nhạc sư Hải Linh và linh mục Vũ Đình Trác mà chúng ta vẫn hát thường xuyên.
 

Đúng vậy, chúng ta đã cám ơn Chúa hằng ngày vì tình yêu bao la của Người, một tình yêu mà Người đã dành cho từ muôn thuở với một hình ảnh hết sức sống động: “Đời đời Người đã thương con, đời đời Người vẫn thương con. Thương con như gà mẹ ủ ấp con dưới cánh. Chúa thương yêu ấp ủ con đêm ngày”.
 

Biết vậy và làm như vậy. Nhưng thực sự chúng ta đã nhìn những sự việc trong cuộc sống và có tâm tình tạ ơn như thế nào?
 

Tháng 12 đã về, chuẩn bị cho “năm hết Tết đến”, ai nấy đều tính sổ đời trong năm qua. Tính sổ để xem đã làm ăn thế nào, lời lỗ ra sao. Tính sổ không những chỉ phần xác, mà còn cả phần hồn. Được lời lãi cả hồn lẫn xác mà không nhớ tạ ơn người đã giúp mình cho xứng hợp thì thật đáng trách. Lời Thầy nói với người ngoại bị phong cùi khi xưa, vẫn là lời nhắc nhở cần ghi nhớ: “Thế thì còn chín người kia đâu, sao không thấy họ trở lại tôn vinh và tạ ơn Thiên Chúa?” (Lc 17,17). Chúng ta không thể vô tâm hay có thái độ “gần chùa gọi bụt bằng anh!”. Chúng ta chẳng nên giữ mãi yếu điểm của người Việt ít tỏ bày tình cảm và nói lời tạ ơn với những người gần gũi nhất.
 

Thực tế trong cuộc sống chúng ta thường cám ơn Chúa một cách máy móc, một cách “học thuộc lòng”. Sáng ngủ dậy có cám ơn qua đêm bình an thiệt, nhưng hay làm theo thói quen mà ít khi nghĩ đến tình yêu Chúa. Hiếm khi nào chúng ta tự hỏi: trong đêm qua biết bao người lâm cảnh màn trời chiếu đất, biết bao người đang khốn khổ vì thiên tai, chiến tranh..., mà sao chúng ta lại được yên giấc trong chăn ấm nệm êm? Chúng ta cũng thường chỉ nghĩ đến ơn Chúa sau khi được Chúa nhận lời một lời cầu xin nào đó như vượt biên bình an, được khỏi bệnh, gia đình thoát khỏi sự khó khăn v.v. mà ít khi để ý đến những ơn Chúa ban trong từng giây từng phút trong cuộc sống. Chúng ta không để ý đến vì cho đó là những sự bình thường, quá bình thường.
 

Bình thường vì đó là bầu khí quyển đã có sẵn, ta tha hồ hít thở tự do. Chúng ta chỉ cảm thấy quý bầu khí trong lành khi bị ngộp thở, khi bầu trời nghẹt khói như nạn cháy rừng ở Sydney năm nào. Chín giờ sáng ngày mồng hai vừa qua, khi cầu nguyện cho Nguyễn Tường Vân và nghĩ đến giây phút bị hành hình của anh, tôi mới giật mình cảm tạ vì mình còn thở được. Nếu...!
 

Bình thường vì đó là của ăn thức uống, “Trời sinh voi, Trời sinh cỏ” mà! Thật cũng may vì thuở thiếu thời tôi sống trong cảnh thiếu thốn, nên rất quý trọng của ăn. Rồi sau những tháng ngày trong trại tù cải tạo, đồ ăn nước uống lại càng có ý nghĩa nhiều hơn. Quý trọng tới mức đó nhưng bữa ăn vẫn chưa là bữa tạ ơn của tôi. Cho đến sau cuộc vượt biên bi thảm của dân tộc, cộng với những hình ảnh đói khát của Phi Châu thường được chiếu trên truyền hình, tôi mới cảm nhận được tình thương Chúa rõ ràng hơn. Vì thế lời nguyện trước bữa ăn của gia đình bao giờ cũng bắt đầu bằng lời tạ ơn và cầu cho mình sống xứng đáng, cũng như cầu cho những người đang thiếu thốn.
 

Bình thường vì đó là cỏ hoa, cây cối xum xuê tươi tốt lúc nào cũng có sẵn khắp nơi nơi quê nhà cũng như tại nơi đây. Chắc ít khi nào chúng ta suy nghĩ sao lại có chúng trong cuộc đời mình để tạ ơn Chúa. Cứ thử tưởng tượng cuộc sống sẽ như thế nào nếu không có chúng? Thú thật tôi hiếm có khi nào nghĩ đến, vì thế thật biếng lười trong việc chăm sóc vườn tược cây cối, đôi khi còn phá hủy. Về điểm này tôi phải học theo thánh Phanxicô thành Assisi.
 

Thánh nhân luôn cảm tạ Chúa về công việc tạo dựng vũ trụ. Ngài nhân cách hóa tất cả và gọi là anh là chị..., nên tất cả cần được thương mến, bảo vệ và chăm nom. Ngài hòa hợp với thiên nhiên để cầu nguyện, ngợi ca Thiên Chúa. Ngài đã viết ra “Bài ca Anh Mặt Trời” bất hủ:

“Muôn lạy Chúa con thờ, con xin ca tụng
Vì Ngài đã dựng nên muôn loài muôn giống
Đặc biệt hơn cả là ông anh Mặt Trời
Để cho có ngày và để sáng soi
Anh đẹp tuyệt vời, anh rạng ngời rực rỡ
Lạy Chúa tối cao, anh là hình ảnh Chúa!
Con xin cảm tạ, muôn lạy Chúa con thờ
Vì chị Hằng và ức triệu ngôi sao
..............
Vì anh Gió ngàn, anh Không Khí, chị Mây
..............
Vì chị Nước thật vô cùng ích lợi
............
Vì Chúa cho anh Lửa sáng soi đêm
...........
Vì người chị chúng con, là bà Mẹ Đất
...........
Muôn loài hỡi, nào dâng câu chúc tụng
Tiếng hát mừng lên Thiên Chúa của tôi
Và hãy đem cả tấm lòng khiêm tốn
Mà tạ ơn Chúa và phụng thờ Người”.

Bình thường vì đó là đời sống xã hội chung quanh. Con người sống chung thì thành xã hội chứ có gì lạ! Sống cuộc đời bình thường và chưa bị biệt giam trong nhà tù nên thú thật khi xưa tôi cũng chẳng để ý đến hồng ân về sự liên đới trong xã hội. Trong điều kiện sống hiện tại, tôi mới cảm nhận xã hội cũng thật tuyệt vời. Đã đành xã hội có nhiều mặt tiêu cực, nhưng qua những tiêu cực này, tôi thấy được nhiều điểm tích cực trong xã hội. Xã hội là nơi tôi trưởng thành và là phương tiện giúp tôi tiến về nhà Cha. Xã hội là nơi tôi ý thức đang hiện diện trong “Giáo hội lữ hành”, nơi mà phải cật lực chiến đấu để đi đến đích. Xã hội cũng là nơi tôi cảm nếm được tình yêu Thiên Chúa qua sự cảm thông, yêu mến và nâng đỡ của mọi người chung quanh, họ là hình ảnh sống động của Ngài. Con người tôi, từ vật chất đến tinh thần, đã đang và sẽ được xây dựng bằng biết bao công ơn của người khác. Không có họ, đời tôi sẽ là một sa mạc hoang vắng khô cằn.
 

Trong vụ án Nguyễn Tường Vân, tôi xúc động nhiều trước những hành động tích cực của xã hội. Đẹp đẽ quá trước sự cảm thông sâu thẳm. Chưa bao giờ mạng sống của của một người Việt Nam tỵ nạn lại được quan tâm và yêu thương đến thế, dù là một thanh niên lạc đường vô cùng tai hại. Những ánh nến lung linh, những khuôn mặt đăm chiêu cầu nguyện đã giúp tôi hiểu rõ hơn lòng thương xót và thứ tha cao cả của Thiên Chúa.
 

Bình thường vì đó là gia đình tự nhiên. Cứ sống, cứ bình thản đón nhận mà chẳng cần suy nghĩ. Không đi tu thì dựng vợ gả chồng. Dựng vợ gả chồng là tức khắc có thêm một gia đình mới... Nhưng mỗi ngày tôi càng cảm nghiệm được công trình tuyệt vời Chúa làm nên là trái tim của người cha người mẹ.

“Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.

Gia đình đúng là mái ấm, là suối nguồn tình yêu. Trái tim của bậc cha mẹ, cách riêng người mẹ đều được nêu cao trong mọi nền văn hóa. Hình ảnh của những trái tim tuyệt vời này lúc nào cũng sống động không những trong văn chương, mà còn cụ thể ngay trong cuộc sống ai cũng cảm nhận được ở mọi nơi mọi lúc.
 

Trong đám tang anh Nguyễn Khải Hoàng hôm 28 tháng 11 vừa qua, ai cũng xúc động trước cảnh “lá vàng than khóc lá xanh” của bà cụ thân mẫu anh. Cũng trong tin tức thời sự nóng bỏng vừa qua, hình ảnh đánh động lòng thương cảm của mọi người nhất, chính là tâm trạng “như dao sắc đâm qua lòng vậy” của bà Kim Loan, người mẹ đau khổ bất lực trước hoàn cảnh nghiệt ngã của đứa con. Cũng trong vụ án này, còn một hình ảnh đẹp của gia đình là tình anh em, cái tình máu mủ ruột thịt thiêng liêng cao vời:

“Anh em như thể chân tay,
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần”

Đùm bọc, đỡ đần tới mức trở thành một tử tội!
 

Bao la tình gia đình là thế đấy. Vậy mà nhiều khi ta còn vô ơn bất hiếu:

“Mẹ nuôi con biển hồ lai láng,
Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày”

Đã kể tháng kể ngày với cha mẹ, thì Chúa còn trông chờ gì được nữa lời tạ ơn!
 

Sự bình thường của đời sống thiêng liêng trong nhiều lãnh vực cũng bị đồng hoàn cảnh như những sự bình thường trên.
 

Thường mang tâm trạng của người con cả trong dụ ngôn Người Cha Nhân Hậu, tôi cũng dễ ơ hờ trước hồng ân được làm con Chúa. Được hạnh phúc chung hưởng một gia tài kếch xù của Cha mình là Nước Trời, “những gì của Cha là của con” mà còn chưa chịu?! Đôi khi tôi cảm thấy bất mãn. Đôi khi tôi cảm thấy như là gánh nặng, điều này được thể hiện thật rõ khi có ý tưởng tỵ nạnh với người tân tòng. Hiểu hời hợt dụ ngôn những người làm vườn nho dù đến trước hay sau cũng được một đồng thật là tai hại. Mừng vui trước sự kiện Nguyễn Tường Vân xin rửa tội là đúng lắm. Nhưng cảm thấy mình bị “thiệt thòi” thì quả là đáng trách, vì đã vô tình phủ nhận hồng ân cao cả Chúa ban...
 

Được Chúa cho hưởng những phép lạ xảy ra hằng ngày mà tôi nào có quan tâm. Được “Chúa nâng niu tựa con ngươi trong mắt Chúa, Chúa nâng niu gìn giữ con đêm ngày” để nhận lời “xin chớ để chúng con xa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ”, mà tôi nào có để ý. Rồi Chúa âm thầm dẫn dắt ta vượt qua những biến cố của cuộc đời mà tôi nào có nhìn ra...
Vô tình vì những điều xem ra bình thường thì nhiều vô kể. Muốn chắc ăn thì phải luôn xét mình lại thôi, và coi mọi sự là hồng ân.
 

Phải, tất cả đều là hồng ân, ngay cả những khó khăn, thử thách, bệnh tật đang gặp phải. Đọc trong sách vở tôi thấy nhiều tấm gương. Nhiều người vẫn luôn cảm tạ, chúc tụng Chúa khi chính họ hay người thân của họ gặp những thử thách lớn lao trong cuộc sống. Nhiều người tìm được hạnh phúc trong đau khổ khi họ tìm ra dấu chỉ của những biến cố. Dòng Tên và Giáo hội dễ gì có ông thánh I-nha-xi-ô nếu người sĩ quan trẻ tuổi tài cao và háo danh này không bị thương gãy chân?
 

Tôi vẫn học hỏi những gương sáng này, trước là để thăng tiến đời sống thiêng liêng, sau là để lạc quan và sống đời hạnh phúc. Tôi hiểu nếu bị bệnh mà bi quan, mà than oán thì cuộc đời phải thê lương đen tối lắm. Tôi vẫn thường tự nhủ, biết đâu nếu vẫn khỏe mạnh, thì lại gặp phải những khó khăn hơn. Vì:

“Ở đâu cũng có tai ương,
Ở đâu cũng phải ngậm sương nếm mù”.

Tôi cảm nhận được bệnh tật đã nhắc nhở cho mình sự yếu đuối, giới hạn của con người để biết cậy trông. Cũng nhờ bệnh tật, qua sự quan tâm và thăm hỏi của nhiều người, tôi nhận được một hồng ân lớn lao là đang có được nhiều sự thương yêu chân thành. Tôi cũng cảm nhận được đau khổ cá nhân là một phương thế có thể đi vào đau khổ của người khác, nhất là những khổ đau của Thầy Chí Thánh Giêsu. Đẹp hơn nữa, nhờ đau khổ, rất dễ để hình ảnh Chúa chiếm ngự tâm hồn.
 

Xem ra để cho mình dễ có tâm tình tạ ơn thì cần phải có sự khiêm nhường và nghèo khó.
 

Phải có sự khiêm nhường và nghèo khó, thì mới dễ nhìn nhận chúng ta có gì mà đã không đón nhận từ Thiên Chúa. Nhờ thế, sẽ tự nhận thấy tâm tình biết ơn Chúa là điều cần thiết và cấp bách.
Phải có sự khiêm nhường và nghèo khó, thì chúng ta mới cảm thấy đầy đủ và hài lòng với điều kiện mình đang có. Có hài lòng thì mới “Anh em hãy luôn vui mừng cảm tạ Chúa Cha” (Cl 1,12) như thánh Phaolô đã nhắc nhở được chứ. Đừng một ai bi quan, một điều có thể xác quyết, có khá nhiều người trên thế giới hiện đang cầu cho có được hoàn cảnh như chúng ta mà không được, cho dù đó là hoàn cảnh mà ta cảm thấy bi đát nhất.
 

Việc tạ ơn Chúa Cha của Thầy là tấm gương sáng, đặc biệt quan trọng và cần thiết thúc giục chúng ta hãy tạ ơn Thiên Chúa mọi nơi, mọi lúc, mọi hoàn cảnh trong suốt đời mình. Thánh Phaolô đã chẳng hướng dẫn chúng ta thực hành việc tạ ơn như thế đó sao: “Trong mọi hoàn cảnh và trong mọi sự, các con hãy nhân danh Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, mà cảm tạ Thiên Chúa là Cha” (Ep 5, 20).
 

Trong tâm tình chuẩn bị mừng Chúa Giáng Sinh, vì “con là con của lòng Mẹ, Mẹ là Mẹ của lòng con”, chúng ta hãy cùng Mẹ Maria hát bài Magnificat tạ ơn Thiên Chúa cao cả.
 

Chắc hẳn đã nhiều lần chúng ta hát bài Tán Tụng Hồng Ân thật sốt sắng, đôi khi với giòng lệ tuôn rơi. Sốt sắng vì lúc đó chúng ta đang gói trọn tâm tư trong bài hát. Đó là những lúc chúng ta mới nhận được ơn, cảm nhận được tình yêu Chúa cách cụ thể. Những tâm tình này rất quý giá, vì trong lúc tạ ơn thì ta lại được nhận ơn thêm.
 

Thôi, bài đã quá dài, bay giờ mời quý anh chị hãy cùng tôi hát tiếp cho trọn bài, trước là tạ lỗi những thiếu sót xưa nay, sau là tạ ơn về tất cả là hồng ân. Chúng ta sẽ hát với tất cả tâm tình, để bài hát sẽ được vang lên trong mỗi giây phút của cuộc sống.
 

...“Đôi bàn tay Chúa nâng đỡ con, xin dâng lời cảm tạ. Cho đời con vững một niềm tin, xin dâng lời cảm mến. Đôi bàn tay Chúa dẫn con đi, xin dâng lời cảm tạ. Tay hồng ân Chúa đưa con về, xin dâng lời cảm mến. Chúa cho con trời mới đất mới, đường đời con đổi mới. Con ca ngợi lòng lòng thương xót Chúa muôn muôn đời”.
 

Nguyễn Văn Bội