PHẬN CON NGƯỜI

Tom

Qua giáo lý từ thuở ấu thơ, tuy vẫn biết Đức Kitô, Ngôi Hai Thiên Chúa xuống thế làm người có hai bản tính: Thiên Chúa và loài người, Người là Thiên Chúa thật và cũng là người thật. Nhưng thú thực, tôi vẫn nhìn Người với bản tính Thiên Chúa nhiều hơn, hiếm khi cảm nhận Người như thân phận phận con người như mình. Tôi thường chỉ nhìn thấy Người là con người qua “hình ảnh” là những người chung quanh tôi.
 

Mỗi lần vào mùa thương khó, tôi cũng cùng với Giáo Hội suy niệm về những khổ đau hồn xác Người chịu để cứu chuộc cho nhân loại, trong đó có chính tôi. Tôi cũng thường có những đồng cảm với những khổ đau này với Người. Nhưng vì vẫn nhìn Người trong bản tính Thiên Chúa, một Đấng cao trọng, nên không thể đồng cảm sâu xa được. Tôi cảm động và nhận ra tình yêu thương, lòng quảng đại, sự khiêm nhường... của Con Thiên Chúa, chứ không để ý đến sự chịu đựng với sức con người của Người.
 

Năm nay bước vào tuần Thánh, sức khỏe tôi lình xình quá. Từ hai tuần trước, thời tiết thay đổi bất thường, lúc nóng lúc lạnh, Sydney mới đầu tháng Tư mà đã lạnh nhiều, nên sức khỏe tôi bị ảnh hưởng nặng nề. Hôm nay thứ Sáu tuần Thánh, thân xác tôi như người hết pin. Đau nhức. Mệt mỏi. Rã rời.
Đã bốn năm nay, từ khi trở thành “phế nhân”, tôi vẫn cố gắng quên đi bệnh tật để sống lạc quan, “quẳng gánh lo đi mà vui sống”. Tôi vẫn cố gắng làm những việc có thể, để không mang tâm trạng lạc lõng, đồ phế thải, và cảm thấy đời mình vẫn còn có ích. Những phương thuốc tinh thần đã giúp tôi rất nhiều.
 

Tôi nói rằng “vẫn cố gắng”, có nghĩa là tôi phải chiến đấu nhiều lắm.
 

Tôi phải chiến đấu mãnh liệt với “con bạch tuộc cám dỗ” đầy những vòi tua tủa, luôn muốn vươn ra quấn chặt lấy tôi.
 

Cái vòi thực tế và thường xuyên nhất chính là những căn bệnh hiện có. Dù muốn quên đi, dù có lạc quan vui sống thì nó vẫn lù lù ở đó với những triệu chứng thường xuyên: đau nhức, mỏi mệt, yếu đuối. Dù muốn quên đi thì cũng chẳng bỏ được những công việc nhắc nhở mình đang đau bệnh: uống thuốc, kiêng khem, đi bác sĩ, làm những cuộc thử nghiệm. Dù muốn nỗ lực làm việc thì cũng chẳng vượt qua được những giới hạn, “lực bất tòng tâm”. Người ta “xanh vỏ đỏ lòng”, còn mình “vỏ đỏ đắn, nhưng lòng lại xanh lè”!
 

Rồi đến cái vòi thời gian luôn xử dụng chiến thuật du kích đánh mòn sức chịu dựng của con người. Cha ông chúng ta vẫn nói “nước chảy đá mòn” đấy thôi. Tôi phải cảnh giác lắm để xóa đi những tư tưởng bi quan. Có những lúc tự hỏi, nếu “Chúa chưa thương”, không lẽ tôi sẽ phải lê lết cảnh bệnh tật này mười mấy gần hai chục năm nữa cho đạt “thất thập cổ lai hy”? Ngày này qua tháng khác nhìn thiên hạ tung tăng bay nhẩy, liệu tôi có đủ sức kiên trì hay không? Tôi thích đi thăm người bệnh, nhưng vào viện dưỡng lão thì lại cầm lòng không nổi. Nhìn thấy tuổi thọ trong này sao mà thê lương đến thế.
Những cái vòi nho nhỏ khác thì nhiều, nhưng không đáng kể. Còn lại, tôi lo nhất cái vòi mặc cảm, một địch thủ chủ lực đáng gờm. Cái vòi này lộn xộn cà chớn cà chua lắm, nhưng lại rất “con người”! Cái vòi này hành hạ tôi nhiều, nhưng cũng may qua nó, tôi lại cảm nhận được cái chất “người” nơi Đức Kitô, Thầy Chí Thánh.
 

Xưa kia tôi hay rầu lòng với các đấng bề trên lớn tuổi. Tôi cho rằng già đâm “rở”, đã khó tính lại hay mặc cảm. Nói năng với các ngài cần ý tứ kẻo đụng chạm, đôi khi bị những hiểu lầm tai hại. Nhưng người ta “ai có qua cầu mới hay”, tuy “già non” mà giờ tôi cũng vậy, và có khi còn hơn thế nữa. Biết rằng như thế chẳng được gì, còn làm rắc rối phiền lòng người khác, nhất là vợ con, mà lại cứ làm! Rõ khổ như lời tự thú của thánh Phaolô khi xưa: “Điều tôi muốn, thì tôi không làm, những điều tôi ghét thì tôi lại làm...” Biết để mà tránh. Cố tránh được bao nhiêu càng tốt, còn không... đành chịu.
Tôi nghĩ đây là cái vòng luẩn quẩn tâm lý của con người. Trong người khó chịu dễ đâm khó tính. Càng khó tính thì càng không được như ý, và không được như ý lại càng khó chịu thêm. Mặc cảm không làm gì được nên ngại nhờ vả, trong lúc lại muốn thấy được quan tâm, giúp đỡ, không được thì buồn thì tủi... Lần hồi riết sẽ đưa đến trạng thái thu gọn phạm vi cuộc sống. Thầm lặng. Cô đơn.
 

Tôi nhớ lại ngày thứ Sáu tuần Thánh năm 2004 đã viết bài cảm nghiệm “Cùng vác với Thầy”.
 

Ngày hôm đó với sự chuẩn bị tâm hồn kỹ lưỡng, với sự thích thú khi xem phim, tôi đã hòa mình với ông Simon nơi chặng thứ năm của đàng Thánh Giá. Tôi nhìn thêm được sự yếu đuối của con người, cũng như sự thiện nơi con người. Tôi hòa những sự khó đời mình vào sự khó của Thầy Chí Thánh, cảm nghiệm được sự đồng hành và cảm nhận được sự nâng đỡ của Thầy. Nhưng dẫu sao hôm đó tôi vẫn nhìn Thầy là Chúa Cứu Thế “Này con chiên Chúa tôi đâu hết, mà cho kẻ ngoại vác làm vậy...”
 

Hôm nay thể xác yếu ớt làm tâm hồn cũng èo uột theo. Để tìm cho mình một sự thay đổi, tôi vào nhà dòng thánh Clara cùng đi chặng đàng Thánh Giá với các Nữ tu và ít thân hữu. Trong bầu khí tĩnh mịch của nhà dòng trên quả đồi riêng rẽ, tôi giật mình với lời thở than của Thầy: “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Chúa bỏ rơi con”, mà xưa rầy tôi chưa quan tâm suy niệm tới.
 

Tôi nhớ rõ lắm, Thầy vẫn nói về sự hiệp nhất trong Ba Ngôi Thiên Chúa, một sự hiệp nhất tuyệt hảo và trọn vẹn. Cha trong Con và Con trong Cha thì sao Thầy lại thốt lên câu này? Nhờ được đánh động, tôi mới nhớ lại thân phận con người nơi Đức Kitô, thân phận yếu đuối mỏng dòn giống như tôi về mọi phương diện, ngoại trừ tội lỗi.
 

Nhờ sự nhớ lại này, tôi càng thương Thầy nhiều hơn. Suốt cuộc đời nơi dương gian, nhất là những ngày cuối cùng thì Thầy đã phải chịu đựng nhiều quá. Giờ đây tôi mới hiểu thấu được những tâm trạng Thầy lo buồn trong vườn Giếtsêmani như các thánh sử đã diễn tả. Với sức con người, còn nỗi lo buồn nào lớn hơn. Buồn vì bị bạc đãi vô ơn. Buồn vì bị phản bội. Buồn vì nỗi khiếp sợ trước những khổ hình và cái chết đớn đau tủi nhục đã nhìn thấy trước. Lo buồn đến mức “hãi hùng xao xuyến” (Mc), hay “đổ mồ hôi máu” (Lc), hoặc đến nỗi “chết được” (Mt), và phải thốt lên tiếng nguyện cầu “xin cho con khỏi phải uống chén này”, thì phải là khủng khiếp lắm. Nhất là giây phút cuối đời, Thầy đã thở than “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Chúa bỏ rơi con”, thì đủ biết Thầy đau đớn đến cỡ nào. Một mặc cảm cô đơn buồn tủi cùng cực.
 

Thân phận con người nơi Thầy được biểu lộ đã là một an ủi cho tôi. Tôi có một ông thầy bằng xương bằng thịt để chỉ dẫn dạy bảo cho tôi. Những chỉ dạy không trừu tượng vì đó chính là kinh nghiệm sống, đã trải qua thật sự. Thầy đã yêu thương tôi bằng chính quả tim bằng thịt, không mơ hồ. Thầy đúng là Emmanuel, một Thiên Chúa con người luôn ở với con người. Ở với để gần gũi yêu thương, để đỡ nâng chia sẻ.
 

Thực vậy, muốn cứu độ nhân loại, Đức Kitô đã không muốn ngồi trên ngai báu của chín tầng trời để nhìn con người đau khổ. Khi xuống trần, Thầy cũng không muốn khoác lên mình thân phận sang trọng sung sướng của vị vua quyền uy. Thầy đã mặc chính thân phận bình dị nhất của con người để cảm thông và chia sẻ mọi nỗi truân chuyên với con người. Thầy đã bị cả sự dữ đe dọa và như muốn nuốt chửng. Thầy cũng đã bị chính sự dữ cám dỗ mình phải buông trôi, phải chào thua sự dữ, để chối từ không uống chén đắng khổ đau, để trốn vào chốn nhàn hạ thảnh thơi thay cho chặng đường thương khó. Thầy cũng đã sợ hãi tột cùng, đến nỗi không chỉ nước mà máu cũng phải chảy ra. Nhưng tất cả vì tình yêu thương từng con người đang đau khổ, Thầy đã sẵn sàng đón nhận tất cả và vượt qua để cùng dắt con người vượt qua.
 

Từ hôm nay, tôi và những con người bất hạnh, nghèo và đau khổ, sẽ không lẻ loi. Giờ đây, tôi có một ông thầy hoàn toàn. Một ông thầy cũng đã phải chịu thử thách và đau khổ như tôi, và hơn cả tôi nhiều lần nữa. Đứng trước đau khổ, nhiều khi cảm thấy mình bất lực, tôi cũng thường kêu than “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Chúa bỏ rơi con”. Than lên câu này là chứng tỏ con người yếu đuối của tôi thôi. Chỉ có tôi bỏ Chúa, chứ có bao giờ Chúa bỏ rơi tôi. Dẫu sao tôi cũng chấp nhận sự yếu đuối của mình, của thân phận con người, để cố gắng thêm, để cậy trông thêm, để không bao giờ tự mãn.
 

Học theo Thầy, tôi phải cố không để cho đau khổ thắng vượt mình. Tôi phải tập thưa: “Lạy Cha, xin đừng theo ý con, một xin theo ý Cha”. Phải thánh hóa khổ đau vào ơn cứu chuộc, ít ra để cứu chuộc cho chính mình. Biến khổ đau trở thành điểm gặp gỡ giữa con người với Thiên Chúa, để biến tạo khổ đau thành niềm vui, thành hạnh phúc.
 

Học theo Thầy, tôi cũng phải đồng hành với những người đau khổ để cảm thông và nâng đỡ họ. Con người vốn đã sẵn yếu đuối, huống chi là những người khổ đau hồn xác. Họ là hình ảnh sống động của Thầy. Nơi họ tôi cũng sẽ học hỏi được rất nhiều điều cần thiết cho cuộc sống. Họ là những món quà quý giá Thầy gởi đến cho tôi.
 

Vì Thầy đã nhận lấy tất cả mọi khổ đau, những nỗi kinh hoàng của nhân loại, thì tôi có thể cho rằng, ở đâu có đau khổ, ở nơi đó tôi sẽ thấy Thầy. Mỗi đau khổ thể xác hay tinh thần, đều nhắc nhở tôi về Thầy, đều là một sự hiện diện của Thầy, là diện mạo của Thầy. Chấp nhận khổ đau là chấp nhận chính Thầy.
 

Tôi cảm tạ Thầy hết lòng. Đúng là “Chúa thương yêu ấp ủ con đêm ngày”. Thầy biết tôi yếu đau, nên chăm sóc tôi chu đáo. Là một bác sĩ tuyệt diệu, Thầy đã thay thuốc cho tôi tùy theo mỗi thời điểm. Mỗi khi những virus do con bạch tuộc xâm nhập đánh phá tôi, thì Thầy lại gởi đến tôi một liều trụ sinh đủ mạnh để tiêu diệt nó. Tôi hiểu tôi còn bị đánh phá nhiều, nhưng tôi chẳng lo. Thầy đã làm gương để tôi tin tưởng và cậy trông. Có Thầy ở cùng để dẫn dắt tôi. Tôi phó thác giây phút hiện tại và tương lai trong tay Thầy, cho đến khi “Lạy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha” và mọi sự được hoàn tất.