QUÊ HƯƠNG TRONG MƠ ƯỚC

LXM (TVAB Radio)

Thời gian thấm thoát qua nhanh. 31 năm xa quê hương, hơn 2 triệu người Việt nam đang sống khắp mọi nơi trên thế giới, không ai lại không có những giây phút bùi ngùi khi nghĩ về biến cố Ngày 30 Tháng Tư Đen của năm 1975. Đó là khúc quanh của lịch sử. Một dấu ấn không thể nào phai mờ trong trí nhớ của những người đă bỏ nước ra đi, dù vượt biên hay vượt biển, dù ra đi qua chương tŕnh đoàn tụ. Trong hoàn cảnh và điều kiện có thể, th́ không môt ai lại không muốn trở về thăm quê cha đất tổ một lần trong đời của người sống xa quê hương. Ba mươi mốt năm, chắc hẳn đất nước đă có nhiều đổi thay, từ cuộc sống vật chất đến suy nghĩ của con người. Từ phố phường tấp nập, đến làng mạc hẻo lánh, đâu đâu, ai cũng có cùng một ước mơ để có cuộc sống an b́nh, tự do thật sự, hạnh phúc ấm no....
 

***
 

Sau gần tám giờ bay, cất cánh từ thành phố Sydney, chuyến bay QF 514 của hăng Hàng Không Qantas đang thay đổi độ cao để từ từ hạ thấp trên không phận của thành phố Sàig̣n. Thành phố đă một thời được gọi là Ḥn Ngọc Viễn Đông.
 

Đây là lần đầu tiên, sau hơn 15 năm, tôi mới có dịp trở về thăm quê hương, thăm những người thân c̣n ở lại quê nhà.
 

Qua khung cửa sổ của máy bay, h́nh ảnh con sông nhỏ, mặt nước xám, trắng đục, uốn ḿnh như con rắn khổng lồ, nổi bật giữa mầu xanh của rừng cây hai bên, đang hiện rơ dần mỗi lúc một gần hơn. Đó là sông Sàig̣n, chảy qua các vùng Long Hương, Bà Rịa, Vũng Tầu.
 

Cũng trên gịng sông này, trong chiếc ghe nhỏ, chiều dài chỉ hơn 9 thước, bề ngang 2 thước rưỡi, với máy tầu F8, sức đẩy chưa tới một lốc, cộng thêm với cái máy Kholer nhỏ, dùng cho ghe đi trong sông lạch, mà trong đó có 30 người, ngồi cúi đầu sát vào nhau, trong khoang thuyền chỉ cao hơn 1 mét, nước ướt ngay chỗ ngồi, không ai nói một lời, và 3 người đàn ông ở trên boong, lo điều khiển chiếc ghe, đang chạy trong đêm tối. Lo âu, hồi hộp, tôi càng nghe rơ nhịp đập của tim ḿnh trong ư ngưyện cầu xin ơn trên che chở. Qua khe cửa của nắp khoang thuyền, tôi mới biết là trời đă tờ mờ sáng, Tôi quay sang hỏi một cậu bé khoảng chừng mười hai tuổi ngồi sát bên cạnh:
 

- Chừng nào ḿnh mới ra cá lớn?
 

Nó lạnh lùng đáp:
 

- Đi bằng ghe này!
 

Tôi giật ḿnh, thốt nhẹ lên trong sợ hăi: Lạy Chúa tôi!
 

Hồi tưởng lại ngày vượt biển, tôi không thể ngờ được sanh mạng của 8 phụ nữ, 14 người đàn ông, cùng với 10 thiếu niên và 1 trẻ nhỏ chưa tới 2 tuổi, chen chúc trong một chiếc ghe đánh cá nhỏ đến thế, để vượt đại dương đi t́m tự do! Tôi là một trong số bốn người ở thành phố, số c̣n lại là họ hàng trong một gia đ́nh ở Long Hương đă tổ chức chuyến vượt biển ấy. Chiếc ghe bắt đầu nhồi lên nhồi xuống theo sóng, v́ gío đang thổi mạnh, khi ghe đă ra cửa biển.
 

H́nh ảnh đỏ ửng của mặt trời lặn phía tây, phản chiếu cả một vùng chân trời, đă là một bức tranh tuyệt đẹp của thiên nhiên, Nhưng, khi nghĩ đến gia đ́nh và quê hương đă khuất mờ phía chân trời xa tắp để lại sau lưng, ḷng tôi đau thắt . . . Biết ngày nào gặp lại người thân, nh́n lại ngôi nhà mà bao năm ḿnh đă sống, được ngồi trong ngôi thánh đường mà tôi từng dự thánh lễ. Rồi nghĩ đến tương lai mờ mịt, khi chiếc ghe nhỏ bé này đến được bến bờ tại một vùng đất của một quốc gia tự do, hay với hy vọng được tàu ngoại quốc nào đó vớt lên . . . Càng suy nghĩ, ḷng ḿnh càng quặn đau.

Qua 5 ngày đêm đầy nguy hiểm trên đại dương. Máy tầu hư, gặp băo cấp 5, tưởng chừng như bị nhận ch́m trong ḷng đại dương, bị hải tặc Thái lan trấn lột, cuối cùng chúng tôi đă được tàu chở dầu của Đức, thuộc dàn khoan trong hải phận Nam Dưong, vớt lên, Ngày chúng tôi xuống ghe để ra đi, đúng vào ngày 13 tháng 5, ngày Mẹ hiện ra lần đầu tiên ở Fatima năm 1917. Tạ ơn Chúa và Mẹ Maria đă cứu chúng con!
 

***
 

Trở về đất mẹ, mà tôi cứ nghĩ như ḿnh đang đến một xứ xa lạ nào đó. Nét mặt lạnh lùng của nhân viên hải quan, và an ninh tại phi trường với mũ kết rộng vành, viền đỏ thắm, trong những bộ quận phục kaki xanh rêu đậm, đang thi hành thủ tục kiểm soát nhập cảnh, đă là h́nh ảnh đầu tiên làm tôi nghĩ đến ngày miền nam thay ngôi đổi chủ.
 

Thành phố Sàig̣n xưa, nay qúa nhiều xe cộ, người qua lại qúa đông, lưu thông không được kiểm soát chặt chẽ.. Người bộ hành qua đường tại những chỗ có vạch trắng dành riêng, nhưng chẳng có xe hơi, hay xe gắn máy nào dừng lại, để nhường cho họ qua. Một người bạn từ VN qua, khi dến một ngă tư không có đèn lưu thông, thấy xe cộ ngừng theo chỉ dẫn của bảng chỉ đường, đă ngạc nhiên thốt lên: Ở đây tinh thần tôn trọng luật lệ lưu thông của mọi người thật cao độ!. Dân trí của một quốc gia được khách nước ngoài đánh gía trước tiên là qua việc thi hành luật lệ công cộng. Nếu ai trong chúng ta có dịp ghé Singapore một lần, đều phải ngạc nhiên nh́n thấy một thành phố vô cùng sạch sẽ, không một cọng rác, không một tàn thuốc lá. Xe cộ lưu thông trật tự. Sàig̣n nay nhà cửa xây lên qúa nhiều. Các con đường nhỏ trước kia, nay nhà cửa san sát, quán ăn quán cà phê mở ra khắp mọi nơi. Ngay tại trung tâm thành phố, vẫn c̣n những người nghèo khổ xin ăn trên vỉa hè. Người tàn tật với đôi nạng gỗ kéo lê cuộc sống không ngày mai. Người đàn bà gầy yếu, bồng trên tay đứa con nhỏ chừng một tuổi, đang ch́a ra xấp vé số để mời người qua lại mua. Người ta có thể thấy đầy dẫy h́nh ảnh của những người khốn khó đang sống nhờ vào ḷng thương xót của khách qua đường. Ban đêm, ánh đèn mầu muôn sắc rực rỡ tại nhiều dăy phố sang trọng nhiều tầng, tương phản với những căn nhà ổ chuột, dọc theo những con kênh ô nhiễm bốc mùi. Nói là căn nhà, nhưng thực tế mỗi bề chừng hai mét rưỡi được ngăn cách bằng những miếng ván, và những miếng tôn sét rỉ được ghép lại để che mưa che nắng. Giường ngủ chỉ là mấy viếng ván được kê lên cách mặt đất bằng những viên gạch đặt bốn góc. Một gia đ́nh gồm hai vợ chồng, ba đứa con nhỏ, chen chúc nhau để ngả lưng t́m giấc ngủ, sau những vất vả để kiếm ăn ban ngày. Họ đă sống như thế hàng chục năm qua, như nhiều người khốn khổ khác đang chui rúc trong các hẻm, ngóc ngách của thành phố, mà tại các nơi ấy, trớ trêu thay, luôn có tấm bảng lớn đề Khu phố văn hóa. Đó là cả một thế giới của những người nghèo phải chấp nhận để sống qua ngày, khi mùa mưa nưóc ngập cả lối xóm. Mùa nắng nước cạn, con kênh để lộ những rác rưởi bốc mùi hôi thối. Lối vào một con hẻm nhỏ gần cầu Thị Nghè, gần bốn mươi trẻ em vừa trai vừa gái mù ḷa, v́ bẩm sinh, v́ tai nạn, sống trong căn nhà chật hẹp do các nữ tu công giáo điều hành từ nhiều năm qua, bằng sự giúp đỡ của của ân nhân, bằng ḷng quảng đại của khách thập phương. Cũng không xa nơi này, một trung tâm cũng do các nữ tu, nuôi các em tàn tật, v́ cha mẹ không đủ điều kiện để nuôi, hoặc bị cha me nhẫn tâm vứt bỏ khi mới lọt ḷng chỉ v́ đó là trẻ thơ tật nguyền bẩm sinh. Đi về hướng tây ngoại ô của thành phố, có những phật tử thiện nguyện mỗi tháng hai lần, do một Sư cô tại một ngôi chùa tổ chức, để đem thức ăn đến nuôi những bệnh nhân tâm thần trong tỉnh Tiền Giang. Họ là những người mà bệnh viện chỉ cho chỗ ở, mà bữa ăn hàng ngày phải do thân nhân đóng tiền, và do ḷng hảo tâm của những người khác.
 

Từ miền bắc, qua miền trung vào đến miền nam, có biết bao nhiêu h́nh ảnh đau khổ thiếu thốn của người dân vẫn phải gánh chịu, giữa sự phát triển không hợp lư của nền kinh tế đă tạo ra những hố sâu giữa người giàu và người nghèo, giữa lớp người có quyền thế với ngựi dân thấp cổ bé miệng. Kể từ năm 1986, khi mà nhà nước phát động và thực hiện chính sách đổi mới, đến nay đă 20 mươi năm. Xă hội Việt nam đă thay h́nh biến dạng một cách đáng ngại, đưa đời sống của người dân vào sự băng hoại và hỗn loạn. Nh́n bên ngoài, sự phồn vinh chẳng khác nào một bộ quần áo lộng lẫy đắt tiền được khoác lên một tấm thân gầy g̣ bệnh hoạn. Sức mạnh của vật chất chi phối và làm đảo lộn gía trị đạo đức của con người. Xă hội Việt nam trải qua bao thế kỷ bị ngoại bang xâm lấn, chưa bao giờ người ta thấy một số phụ nữ, kể cả con gái vị thành niên, bị đày ải và đem gả bán làm nô lệ t́nh dục dưới nhiều h́nh thức tại một số quốc gia láng giềng.. Báo chí hàng ngày, người dân được nghe loan những tin tức về tay giám đốc xơ sở này, thủ trưởng cơ quan kia, chủ nhiệm công tŕnh nọ, bị cách chức hay bị thuyên chuyển. Họ cùng bị trừng phạt chỉ v́ một lư do giống nhau là tham nhũng, ăn hối lộ. Đă không thiếu những con người khả kính trong thành phần giáo chức, mà chỉ v́ đồng tiền, đă khai thác bóc lột đối tượng của ḿnh, mà nạn nhân chính là những học tṛ.
 

Trong một xă hội mà b́nh quân thu nhập của người dân có công ăn việc làm chỉ vào khoảng từ sáu đến bảy trăm đô một năm, mà trong khi đó gần đây nhất, mọi người trong cũng như ngoài nước, đều nghê nói đến một cán bộ cao cấp trong ngành giao thông vận tải đă dùng hàng triệu mỹ kim để cá độ bóng đá. Mọi từng lớp trong guống máy, của cái gọi là XHCN, từ trên xuống dưới, trong nhiều lănh vực, gần như lúc nào đầu óc cũng bận rộn để t́m cách này cách khác để moi rút công qũy, cách nào cho nhanh nhất và hiệu qủa nhất. Người ta có thể thấy những hiện tượng tiêu cực ấy ở khắp mọi nơi, thường xuyên hàng ngày, bất kỳ ở đâu, trong văn pḥng, công xưởng, bệnh viện, trường học, khách sạn, vũ trường, nhà hàng. Đến nỗi, nếu nói không sai, th́ người ta có cảm giác nó trở thành tập quán trong một xă hội Việt nam ngày nay.
 

Ông Il Houng Lee, dai diện của Qũy Tiền Tệ Quốc Tế ở VN, trong một nghiên cứu của tổ chức, mới đây đă cho rằng: nền kinh tế của VN phải nất một thời gian dài mới có thể bắt kịp các nước láng giềng trong vùng. Chẳng hạn đối Singapore, một nước nhỏ, nhưng VN phải mất đến 197 năm, nghĩa là phải mất 8 thế hệ, mới mong bắt kịp nền kinh tế của nước này hiện nay. Nếu đem so sánh vớ Nhật Bản, Đại Hàn, th́ thời gian phải c̣n nhiều hơn nữa. Theo ông Lee, Việt nam khó ḷng trở thành một quốc gia có nền kinh tế phồn thịnh được. Ông Lee nhận định thêm: muốn nền kinh tế thật sự phát triển, VN cần phải có 3 yếu tố sau đây: yếu tố vốn con người, yếu tố quản lư. Yếu tố cuối cùng bao gồm tinh thần kỷ luật, tiết kiệm và liêm chính. Nhận định như trên, c̣n có nghĩa VN cần phải có lớp người mới. Hay nói một cách khác, VN cần có những thế hệ mới, phải có những đức tính căn bản, như tinh thần vị tha, tinh thần trách nhiệm để xây dựng một chế độ tự do dân chủ thực sự, trong đó tự do ngôn luận, tự do tôn giáo và nhân quyền được bảo đảm.
 

Ước vọng của người dân cũng như những người con sống xa quê hương luôn mong mỏi đất nước có được những quyền căn bản cho con người, mà tại những quốc gia tân tiến trên thế giới, người dân của họ đang được hưởng. Người dân trong nước đang khao khát kỳ vọng có được những đổi mới, từ thể chế đến đường lối, được Đại Hội lần thứ 10 của Đảng Cộng sản đang nhóm họp ở Hànội sẽ đề ra. Thế nhưng, một nhân vật trong đảng mới đây đă tuyên bố thẳng thừng: Viêt nam sẽ không bao giờ có đa nguyên đa đảng! Phải c̣n mất bao nhiêu năm nữa, 80 triệu người mới hít thở được làn gió dân chủ tự do, được sống trong một đất nước mà quyền sống của con người được đặt lên ưu tiên hàng đầu?

Thanh b́nh, thịnh vượng của quê hương vẫn c̣n là điều mơ ước của người dân.