|
KINH THÁNH VÀ NHU CẦU ĐỨC TIN
CỦA GIỚI TRẺ
|
||
|
Sr Marie Trần Thị Niên
RSM,OAM |
||
|
Thưa quư anh
chị, trong bài chia sẻ về đề tài "Kinh Thánh và Nhu Cầu Đức Tin của Giới Trẻ"
hôm nay tôi sẽ tŕnh bày cách ngắn gọn bốn điểm sau đây: - Tin và Yêu là
nhu cầu cốt yếu của con người và đặc biệt của người trẻ. 1- Tin và
Yêu là nhu cầu cốt yếu của con người và đặc biệt của người trẻ. Tin và yêu tuy
là hai từ diễn tả hai sự kiện riêng biệt nhưng luôn đi đôi với nhau v́ hễ có tin
là có yêu và có yêu th́ phải có tin. Trong các mối liên hệ giữa con người với
nhau như liên hệ vợ chồng, bạn hữu, đồng nghiệp hay liên hệ của những người cùng
một chí hướng, cùng sinh hoạt trong một tổ chức hay đoàn thể, đạo cũng như đời,
ta thấy nếu mối liên hệ nào được dựa trên sự tin tưởng chân thành th́ tất nhiên
có sự yêu thương kính trọng lẫn nhau. Hai vợ chồng nói rằng yêu nhau tha thiết
mà không tin tưởng nhau: vợ nghi ngờ chồng, chồng lừa dối vợ th́ trước sau t́nh
yêu cũng sẽ tan vỡ. Khi ta yêu ai mà không tin được người đó th́ cuộc sống trở
nên đau khổ vô vọng bởi v́ tin và yêu phải luôn đi đôi với nhau. Nhu cầu cốt yếu
của con người là yêu thương và được yêu thương v́ con người đă được tạo dựng bởi
Thiên Chúa, giống h́nh ảnh của Thiên Chúa mà Thiên Chúa chính là t́nh yêu. Con
người cũng được dựng nên với nhu cầu và khát vọng tâm linh luôn hướng về vô
biên, bất tận, và luôn t́m đến với chân, thiện, mỹ. Đó chính là những đặc tính
mà chỉ duy ḿnh Thiên Chúa mới có đầy đủ. Đó cũng là lư do tại sao con người
luôn t́m cách để kéo dài sự sống, khống chế sự chết bằng khoa học hay qua những
tác phẩm văn chương, nghệ thuật để đời. Nguyện vọng muốn có con cái để có người
nối dơi tông đường, muốn để cho sau khi ḿnh chết đi, ḍng máu của ḿnh c̣n lưu
lại, c̣n sống măi nơi con cháu. Điều này cũng diễn tả, một cách nào đó, cái nhu
cầu muốn được trường sinh bất tử của con người. Nói cách khác, con người được
dựng nên với nhu cầu tâm linh là để t́m về với Thiên Chúa, đấng toàn năng, toàn
mỹ và vô biên. Thánh Augustino nói "ḷng tôi luôn thao thức khắc khoải cho tới
khi được nghỉ yêu trong Chúa". Giới trẻ khi
mới lớn lên, bước vào ngưỡng cửa cuộc đời với đầy nhiệt huyết và nghị lực, nhu
cầu tin và yêu của họ rất mănh liệt. Tuổi trẻ là tuổi dễ tin liều yêu vội. Nhưng
tại sao càng ngày giới trẻ càng xa dần với Thiên Chúa nguồn mạch của t́nh yêu?
Xa dần với đức tin Kitô giáo? Ta cũng có thể đặt vấn nạn một cách khác hỏi rằng: 2- Đức Tin
Kitô Giáo có đáp ứng được những nhu cầu tâm linh mà giới trẻ đang khát vọng
không? Đức tin là một
ân sủng Chúa ban nhưng không cho những ai biết đón nhận. Đức tin là một màu
nhiệm không thể dùng lư trí hay khoa học để giải thích, nhưng con người đón nhận
đức tin bằng lư trí, bằng khối óc của ḿnh chứ không bằng t́nh cảm hay những cảm
giác nhất thời. Khi ta tuyên xưng đức tin trước cộng đồng dân Chúa ta vận dụng
khả năng suy luận và nhận thức của khối óc để nói lên điều ḿnh tin. Khi ta có
một niềm tin mănh liệt vào Thiên Chúa, một con đường duy nhất là Chúa Kitô đă
được in sâu trong tâm trí th́ tất nhiên lư trí sẽ điều khiển con tim, t́nh cảm
và tất cả mọi hành động của ta, để sống theo niềm tin đó. Một đức tin
sống động phải đi đôi với việc làm nếu không th́ chỉ là đức tin chết, đức tin
nhăn hiệu. Đức cố hồng y Nguyễn Văn Thuận nhận xét về lối sống đức tin như sau:
"Có nhiều người nói 'tôi có đức tin, tôi có đức tín!' nhưng có lẽ 'đức tin của
giấy khai sinh, không phải đức tin của đời sống. Ít người sống theo đức tin. Xem
hành động của con, phản ứng của con đủ biết đức tin của con sống động hay đức
tin nhăn hiệu" (ĐHV tr 116 câu 274 và 275). Bản chất của
đức tin cũng như những điều Chúa mặc khải qua thánh kinh luôn sống động và thích
hợp trong mọi thời đại, với mọi tầng lớp, lứa tuổi: trẻ cũng như già. Đức tin
không bao giờ già nua cằn cỗi hay lỗi thời như người ta thường lầm tưởng. Nhưng
cách sống đức tin hời hợt giả tạo của chúng ta, bậc cha anh, hay cách sống thiếu
gương mẫu của một số đấng hữu trách lănh đạo giáo hội, không nêu gương sáng đức
tin nên làm cho đức bị lu mờ. Ngoài ra, ta c̣n thấy phương cách tổ chức theo
kiểu phụ hệ, thiên về nam giới, quá phẩm trật trịnh trọng, quyền hành và đôi khi
đượm mùi chính trị, bè phái trong các cơ cấu của Giáo hội trần thế làm cho nhiều
người, đặc biệt giới trẻ, không thấy được sự tốt lành thánh thiện của Giáo hội,
của đức tin. Sau Công Đồng Vaticanô II, Giáo hội đă cải tổ nhiều, nhưng vẫn chưa
thực sự cho người giáo dân (nam cũng như nữ) có tiếng nói và tham gia tích cực
vào những sinh hoạt hay những quyết định của Giáo hội có liên quan trực tiếp đến
đời sống cá nhân và gia đ́nh của họ. V́ thế, nhiều người có thái độ bất cần,
chán nản rồi xa dần với Giáo hội. Nếu ta thực sự tin rằng Chúa Thánh Linh tác
động trong mọi người th́ nhiều cơ cấu tổ chức và điều hành của Giáo hội địa
phương cũng như Giáo hội hoàn vũ, cần phải được thay đổi để tiếng nói và ơn mặc
khải của Chúa được thể hiện cách cụ thể hơn trong mọi tầng lớp của con dân Chúa.
Kết quả của một
cuộc thẩm nghiệm tôi thực hiện năm 2005 vừa qua, về vấn đề hội nhập và bảo tồn
ngôn ngữ của giới trẻ Việt Nam hải ngoại, trong đó có một câu hỏi về lợi ích của
các sinh hoạt cộng đồng trong tiến tŕnh bảo tồn ngôn ngữ văn hóa và nếp sống
đức tin cho thấy rằng đa số giới trẻ cho rằng sinh hoạt cộng đồng không phải là
nhu cầu của họ. Một số giới trẻ nói rằng đi lễ rất chán "boring" và không liên
quan ǵ "irrelevant" tới cuộc sống của họ. Điều này thật đáng ưu tư và nếu không
có một phương cách nào giúp giới trẻ sống đức tin th́ e rằng trong tương lai gần
đây giới trẻ Việt Nam cũng sẽ theo trào lưu bỏ lễ, không tin Chúa như t́nh trạng
hiện tại của các xứ đạo Úc. Thiết nghĩ một trong những lư do khiến giới trẻ xa
Chúa là v́ họ được sinh ra và lớn lên trong một xă hội quá tân tiến và sung măn
về vật chất. Họ được giáo dục theo chủ nghĩa cá nhân, tin tưởng vào khả năng của
con người. Nhu cầu của họ là những thỏa măn vật chất, những thắng lợi thành công
trong công ăn việc làm hay đoạt các giải vô địch thể thao. Thần tượng của họ là
những tài tử phim ảnh, ca nhạc hay các nhà thể thao vô địch thế giới chứ không
phải Thiên Chúa. Họ chạy theo những thứ giải trí làm mê hoặc tâm hồn như cần sa
thuốc phiện. Họ thích sống trong môi trường ồn ào đầy kích thích của tiếng động
hay của bạo động để quên đi sự trống rỗng của cuộc sống mà họ cho là vô nghĩa,
thiếu t́nh người. Trong ngày Quốc
Tế Giới Trẻ 2005 vừa qua tại Colonge, một phóng viên nhà báo đă hỏi ĐTC
Bênêdictô XVI tại sao dân chúng và đặc biệt giới trẻ tại các nước Âu Châu ngày
càng quay lưng lại với Giáo hội và đức tin th́ Ngài đă trả lời rằng "đang có
nhiều gánh nặng hiện hữu trong xă hội tây phương hiện đại lôi kéo mọi người khỏi
Kitô giáo. Đức tin và Thiên Chúa có vẻ xa vời đối với chúng ta v́ chúng ta đang
bị cơn lốc của xă hội tiêu thụ hoành hành". Ta muốn sống vội và sống trọn vẹn
cho ta được thỏa măn mọi nhu cầu vất chất. Đức Thánh Cha nghĩ rằng giới trẻ tây
phương hiện nay đang sống như những "người con hoang đàng. Nó nghĩ rằng sống
trong nhà cha nó th́ buồn chán, nó nghĩ rằng nó cần làm chủ trọn vẹn cuộc sống
nắm lấy và vui hưởng - cho đến khi nó nhận thấy rằng đời sống quá trống rỗng, và
nó tự nghĩ nó đă từng được tự do và sống cao quư khi nó sống trong nhà cha nó
trước đây. Lúc đó nó mới quyết tâm trở về" . Cũng trong cuộc phỏng vấn đó khi
nói về đức tin Kitô giáo, Đức Thánh Cha đă khẳng định rằng: "Kitô giáo luôn là
một khả thể tươi trẻ, đầy những chiều kích chưa được khám phá. Nó sẽ trở nên
tươi trẻ và mới mẻ luôn nếu ta biết đặt lại những câu hỏi trong cuộc đời của ta
cách chín chắn nghiêm chỉnh. " 3- Liên hệ
giữa Kinh thánh và Đức tin Kinh thánh là
cuốn sách gói trọn những chân lư và kho tàng đức tin Kitô giáo. Kinh thánh là
cuốn sách chỉ nam, là thực đơn hàng ngày trong đời sống của mỗi Kiô hữu nhưng
giới trẻ có đọc và sống theo Kinh thánh chăng?. Đó là câu hỏi thiết nghĩ ai
trong chúng ta cũng có đủ bằng chứng và kinh nghiệm cá nhân để trả lời rằng
không hay họa hiếm. Trong văn hóa
tây phương, kinh thánh là cuốn sách gối đầu giường trong các tu viện, gia đ́nh
và một số nơi công cộng. Cách đây khoảng mười năm khi tôi tới trọ tại các khách
sạn tại Âu Châu, Mỹ Châu và Úc Châu hay khi vào các bệnh viện đều thấy có cuốn
Kinh thánh trong mỗi pḥng ngủ để cho khách trọ hay bệnh nhân đọc nhưng bây giờ
không c̣n thấy cuốn Kinh thánh nào trong những nơi đó nữa. Mới đây có một trường
hợp người ta đặt câu hỏi với chính phủ và cơ quan hữu trách bệnh viện tại Nam Úc
là tại sao trong các bệnh viện Kinh thánh bị thâu lại, không c̣n được để trong
các pḥng của bệnh nhân nữa? Giới hữu trách bệnh viện đă trả lời cách tế nhị
rằng Kinh thánh không bị thâu lại nhưng được cất đi và nếu bệnh nhân nào cần,
yêu cầu th́ sẽ được đưa tới pḥng. Đây là một thí dụ điển h́nh, tuy nhỏ nhưng
nói lên cách rơ rệt là văn hóa tây phương trước kia được đặt nền tảng trên luân
lư, đạo đức và văn minh Kitô giáo, mà biểu tượng là cuốn Kinh thánh, nên cuốn
sách này được tôn trọng, được công khai quảng bá và công nhận trong mọi tầng lớp
của xă hội nhưng bây giờ th́ xă hội tây phương đang bị tục hóa trầm trọng, đang
chạy theo những thỏa măn vật chất của cá nhân chủ nghĩa nên luân lư Kitô giáo đă
và đang bị xa dần. Học đường Úc
không vạch rơ một đường lối đạo đức luân lư nào cho học sinh làm căn bản để hành
trang vào đời. Học đường bày ra cho học sinh nhiều món ăn trên bàn rồi để tự
chúng chọn lựa. Học sinh được coi như đă trưởng thành để có thể lựa chọn cho
chúng một tương lai thích hợp, một hướng đi cho ḿnh về vấn đề học vấn cũng như
các giá trị luân lư. Thực tế cho thấy không phải tất cả học sinh đều có mức độ
trưởng thành chín chắn để lựa chọn. V́ thế nhiều học sinh đă chọn sai hay chẳng
chọn ǵ hết rồi để ngày tháng trôi qua hết năm lên lớp theo tuổi, mà chả học hỏi
được bao nhiêu. Mới đây có một cuộc khảo nghiệm kết quả học tập của học sinh tại
Nam Úc cho thấy là nhiều học sinh học tới lớp chín, lớp mười mà chưa biết viết
biết đọc. Toán th́ cộng trừ nhân chia căn bản cũng không biết. Tinh thần kỷ luật
đạo đức chẳng bao nhiêu. Điều đó chứng tỏ rằng phương pháp và đường hướng giáo
dục hiện thời chưa đạt tiêu chuẩn. V́ thế hiện nay chính phủ Nam Úc đang t́m
cách cải tổ và đỏi hỏi các thầy cô phải nỗ lực thêm trong vấn đề giảng dạy hầu
giúp học sinh đạt kết quả học tập khả quan hơn. Học đường, xă hội, gia đ́nh và
bạn bè là những môi trường ảnh hưởng đặc biệt tới đời sống đạo đức, luân lư và
đặc biệt là đời sống đức tin của giới trẻ trong thời kỳ họ đang phát triển tâm
linh. Vậy th́ chúng
ta phải: 4- Làm sao
để phát triển nếp sống đức tin nơi giới trẻ Việt Nam hải ngoại? Đây là một câu
hỏi thật khó trả lời và có thể nói là vượt khả năng hạn hẹp của cá nhân tôi. Tuy
nhiên cũng xin đưa ra một vài đề nghị cụ thể và thực tiễn để chúng ta cùng nhau
thảo luận và có thể áp dụng chăng?
Khi chọn trường
cho con đi học, ta nên để ư xem môi trường học đường đó có tạo điều kiện tốt về
khía cạnh học vấn, kỷ luật, ngôn ngữ (Tiếng Việt) và nhất là khía cạnh luân lư
đạo đức có phù hợp với đức tin công giáo để ta gởi con tới học chăng? Nhiều gia
đ́nh công giáo đă chọn trường công giáo cho con đi học v́ họ nghĩ rằng ít nhất
trong môi trường đó, con em của họ sẽ có cơ hội học hỏi và sống theo luân lư của
niềm tin công giáo.
Gia đ́nh là cái
nôi để gieo hạt giống đức tin và luân lư đạo đức nơi giới trẻ. Giới trẻ rất nhạy
bén trong cách nh́n và đánh giá những hành động bất nhất của cha mẹ. Dạy con
sống công bằng bác ái mà cha mẹ không đối xứ cách công bằng với các con và những
người khác th́ làm sao có thể tạo niềm tin nơi con cái được. Giáo dục theo kiểu
lấy quyền cha mẹ để áp đặt trên con cái ư muốn của ḿnh, không cho con cái phát
biểu, đóng góp ư kiến trong những quyết định liên quan tới cuộc sống của chúng,
kể cả đời sống đạo đức, thường không tạo tác dụng hữu hiệu và đôi khi c̣n dẫn
tới những hậu quả thảm hại trong gia đ́nh.
Muốn giới trẻ
sống tinh thần Kinh thánh th́ cha mẹ phải là cuốn Thánh kinh sống động để cho
con cái đọc hằng ngày. Truyền đạt đưc tin qua hành động là phương cách hữu hiệu
nhất. Nếu ta đi lễ đọc kinh hàng ngày mà về nhà nói hành nói xấu hay hằn thù
người khác th́ chỉ làm cho giới trẻ xa dần nhà thờ. Những cuộc tranh căi, chia
rẽ hay tạo bè phái giữa những người lớn, trong các cộng đồng công giáo hải
ngoại, đă làm gương mù gương xấu cho giới trẻ và ảnh hưởng tới đời sống đức tin
của họ.
ĐTC Phaolô VI
nhắc nhở chúng ta khi đối thoại với ai th́ nên đối thoại trong t́nh yêu thương,
với sự kiên nhẫn, cởi mở và tôn trọng người đối thoại với ta. Đối thoại giữa cha
mẹ và con cái lại càng cần phải có những đặc điểm trên. Trong những cuộc đối
thoại, chia sẻ tâm t́nh, cha mẹ có thể kể con nghe những câu chuyện cuộc đời của
ḿnh. Nếu cha mẹ khiêm nhường và thành thật chia sẻ cả những lỗi lầm, những sơ
sót trong cuộc sống của ḿnh cho con cái nghe th́ chúng sẽ dễ nhận ra bộ mặt
thực và chiều kích sống đức tin của ḿnh. Đó cũng là một cách cha me truyền đạt
đời sống đạo của ḿnh cho con cái. Tránh khuynh hướng dạy đời, thuyết giảng hay
kể công trạng, sự tài giỏi, khôn ngoan, thánh thiện của ḿnh cho giới trẻ nghe.
Chúng sẽ không thích nghe đâu.
Khuyến khích
giới trẻ sinh hoạt trong các đoàn thể của cộng đồng. Cha mẹ nên bắt đầu cho con
đi sinh hoạt khi chúng c̣n nhỏ v́ khi lớn mà chưa bao giờ sinh hoạt trong một
tập thể nào th́ giới trẻ sẽ cảm thấy lẻ loi và ngại tới nhà thờ dự lễ. Tỉ lệ
giới trẻ sinh hoạt và đi lễ Chúa Nhật trong các cộng đồng công giáo Việt Nam
hiện nay c̣n tương đối đông, so với con số giới trẻ đi lễ Chúa Nhật trong các
trong nhà thờ Úc, nhưng đă có dấu chỉ là giới trẻ Việt Nam bỏ lễ Chúa Nhật hay
không muốn sinh hoạt đoàn thể nữa khi bước vào lứa tuổi thanh thiếu niên.
Thái độ của
chúng ta (ông bà, cha mẹ, bà con họ hàng cũng như mọi người trong cộng đồng) là
nên thông cảm và nâng đỡ nhiều hơn là chỉ trích hay lên án khi thấy người trẻ
gặp khủng hoảng đức tin hay vấp ngă. Dùng t́nh thương, ta có thể phân tích cho
giới trẻ hiểu phải trái của vấn đề và đôi khi cần lên án hành động tội lỗi nhưng
không bao giờ lên án và bỏ rơi con cháu ḿnh. Đó là nguyên tắc căn bản của ḷng
nhân từ thương xót và bác ái bao dung của giới răn mới: "hăy thương cả kẻ thù
của ḿnh". Chúa luôn tha thứ cho người có ḷng ăn năn hối lỗi, dù lỗi phạm có
nặng cách mấy và khi Chúa đă tha th́ Ngài không bao giờ nhắc lại. ĐTC Gioan
Phaolô II đă nêu gương sáng cho thế giới khi ngài đích thân đến thăm người tù
nhân đă cố t́nh ám sát ngài và tha thứ cho anh ta để anh chóng được ra khỏi tù.
Sự gắn liền
giữa tiếng Việt và nếp sống Đức tin của giới trẻ Việt Nam hải ngoại rất quan
trọng. Muốn cho con sống đạo và tham gia vào các sinh hoạt trong cộng đồng th́
cha mẹ nên cho con học tiếng Việt. Cách diễn tả và sống đức tin của người Việt
dựa trên t́nh gia đ́nh, cộng đoàn. Các buổi lễ cưới xin, ma chay giỗ chạp của
người công giáo thường được tổ chức theo truyền thống Việt Nam, có tính cách
cộng đồng, nghi lễ được cử hành bằng tiếng Việt và luôn đề cao liên hệ và sự
nâng đỡ lẫn nhau trong cộng đồng là điều rất tốt. Đó là cách sống đức tin và bảo
tồn truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt hải ngoại. Giới trẻ rất thích
những cuộc họp mặt của "đại gia đ́nh đức tin" như thế. Tóm lại giúp
cho giới trẻ Việt Nam sống đức tin trong xă hội Úc vào thời đại này là một điều
rất khó như những điều chúng ta vừa đề cập tới. Tuy nhiên, ta luôn tin rằng giới
trẻ là tương lai của Giáo hội, của thế giới. ĐHY Joachim Meisner, trong bài
giảng thánh lễ khai mạc ngày Quốc Tế Giới Trẻ lần thứ 10 tại Colonge 2005 vừa
qua, đă nói với gần một triệu giới trẻ hiện diện rằng: "Chúng con là tương lai
của Giáo Hội và tương lai của thế giới. Chúng con là con cái Thiên Chúa và là
đền thờ sống động của Thánh Thần. Thế giới này không tồn tại được nếu trước hết
và trên hết chỉ nhờ vào những con số sản xuất tủ lạnh, hỏa tiễn hay các thứ hàng
hóa tương tự. Thế giới tồn tại được chủ yếu là nhờ sự liên kết của nó với Thiên
Chúa hằng sống và qua sự liên kết này Thiên Chúa sẽ biến đổi thế giới thành
nguồn mạch của sự sống" Bài chia sẻ
trong buổi sinh hoạt trường lănh đạo PT Cursillo tại Adelaide ngày 23/6/06
2:ld. |