LẨM CẨM CHUYỆN ĐỜI . . .

 

Giacôbê Phùng Ngọc Thanh
 

Sau cơn sốt tối qua, sáng nay trong người vẫn c̣n bần thần khó chịu, nên chị đưa tôi đi gặp bác sĩ gia đ́nh. Ngồi kế bên tôi nhắm mắt lại, không muốn nh́n thấy ḍng xe cộ chạy ngược, chạy xuôi trước mặt. Hay nói cách khác, tôi không c̣n đủ sức để làm những việc này như những lần trước chị lái xe đưa tôi đi. Những lần đó tuy chị cầm lái nhưng tôi vẫn ngồi để ư, c̣n bây giờ th́ tôi hoàn toàn “phó thác”.
 

Hai chữ “phó thác” này đă có nhiều người nói đến, nhất là ở trong phong trào và kể cả tôi cũng đă nói, những cho măi đến hôm nay, tôi mới thực sự cảm nghiệm được trọn vẹn ư nghĩa của hai chữ này. Tôi đă thực sự phó thác cho người cầm lái, nhắm mắt lại và không cần biết người lái xe sẽ đưa tôi đi bằng con đường nào hay lái cách nào, tôi hoàn toàn tin đặt hết tin tưởng vào người đó.
 

Trong cuộc sống, tôi phó thác hết cho Chúa mọi công việc ḿnh làm, c̣n lúc phó thác chính bản thân, đôi khi tôi lại đắn đo khi nói: “Lạy Chúa, con phó thác linh hồn con, bản thân và tất cả mọi sự của con cho Chúa. Xin Chúa hăy dùng con theo Thánh Ư của Người”. Cầu nguyện như thế này tôi đă từng làm, nhưng rồi cũng hơi cảm thấy sờ sợ, v́ lỡ ra Chúa lại nhận lời 100% th́ rồi không biết Người lại dẫn đưa ḿnh đi đến đâu nữa?!... Trải qua những ǵ ḿnh đă nếm, nếu Chúa hỏi: Ta cho con lại tuổi xuân, cho con được sống lại từ đầu, rồi cho con đi lại con đường con đă đi qua, như vậy con có chịu không? Chắc tôi sẽ run run thưa với Thầy: Lạy Thầy con chẳng dám, xin Thầy cho con tới bến luôn!..
 

Như vậy tôi cũng có “phó thác” đấy chứ đâu phải không? Nhưng phó thác theo cái kiểu mà người Uc hay nói: “Back seat driver”, nói nôm na là ḿnh không phải là người lái xe, nhưng khi ngồi lên xe lại cứ bắt người lái làm theo ư của ḿnh. Kiểu này chắc chúng ta ai cũng đă có đôi lần kinh nghiệm. Như vậy, là tôi “phó thác” cho Chúa có tính toán, nếu có tính toán th́ làm sao c̣n gọi là “phó thác” nữa. Nghĩ đến đây tôi lại thấy buồn cười ra tiếng, không biết lúc đó chị đang lái xe có nh́n thấy hay không? Nếu thấy được chắc chị lại cho rằng: Cái đức ông chồng của tôi chắc đang lên cơn sốt, lại hóa cuồng chăng?
 

Đến pḥng mạch, v́ thuộc diện “Emergency” nên khỏi phải hẹn, chỉ cần ngồi đợi một chút là đến lượt vào. Mọi thủ tục xong xuôi trên đường về nhà ghé mua thuốc, tôi ngồi chờ trong xe đầu óc miên mang thầm nghĩ: Quả là bàn tay bác sĩ có khác, hồi sáng nóng đến 38 độ, không biết tối qua lên đến cỡ nào? Thế mà, ông ta rờ rờ có mấy cái bây giờ cảm thấy đỡ hơn. Rồi lại nghĩ cuộc đời này quả là thú vị và đầy hấp dẫn: Có người lo đi t́m cách cứu đời, hay lo phần rỗi cho người khác như các vị anh hùng, những nhà tu hành, lại có người t́m ṭi học hỏi, phát minh nghiên cứu để mưu ích cho nhân loại. C̣n có kẻ lại t́m cách gieo rắc gian tà vào ḷng người, giết hại người bằng cách gián tiếp hoặc trực tiếp.
 

Có người hy sinh để xây dựng, mưu cầu lợi ích cho tập thể và cũng có kẻ cho là ḿnh đang “hy sinh” v́ chân lư, đề phá hoại làm đảo điên xă hội. Có người trung thành, nhân hậu lại có kẻ phản phúc, có ma quỷ mà cũng có Thiên Thần, đôi khi nghĩ ḿnh làm điều thiện, lại biết đâu ta đang nuôi dưỡng cái mầm ác, thế hóa ra biên giới giữa thiện và ác chỉ cách nhau bằng sợi tóc. Quả cuộc đời có như vậy mới thú vị, mới vui chứ! Nếu lái xe mà cứ chạy một đường thẳng không cua, không quẹo th́ thật là chán ngắt, hoặc như món Dê bó gị của bác Trùm H.. làm hôm ngày lễ mừng kính Thánh Quan Thầy, nếu giả như không có chút mắm tôm chanh, gói với lá mơ, đưa vào miệng cắn nhằm vào ngay hột tiêu, th́ đời làm sao mà thú vị được…
 

Thế mới hay, có người nghe tiếng gió thét mưa gào, mà tưởng chừng như có thiên binh vạn mă nơi băi chiến trường. Cũng có người chỉ nh́n thấy một cánh Én vờn bay, lại tưởng chừng như cả mùa Xuân sắp trở về. Một bài thơ, một mẫu chuyện, một cuộc đời, có trở nên tươi đẹp hay buồn thảm, đều khởi đầu bằng ư nghĩ và chính những ư nghĩ đó, sẽ dẫn dắt ảnh hưởng đến hành động. Cho nên, một khi suy luận đi theo một chiều với những thiên kiến sẵn có, th́ dù cho có đẹp cũng trở nên tầm thường, xấu xa và như vậy chính bản thân ta phải gánh chịu thiệt tḥi trước hết, chứ mặt trời vẫn mọc lên buổi sáng ở hướng Đông, rồi đi về phía Tây và hôm sau lại ló dạng ra như cũ. Hoa Hướng Dương vẫn nở, vẫn rạng rỡ chào đón ánh mặt trời, chim vẫn hót líu lo trên cành và 4 mùa vẫn vậy. Tất cả đều sinh hoạt b́nh thường không có ǵ thay đổi, bản thân ta dù c̣n hay mất, đối với thế giới này chỉ là một hạt bụi phù du. Xét ra ta chẳng có ǵ là quan trọng cả, dấu chân in bước ta đi hôm nay, chỉ cần một cơn mưa nhẹ tất cả đều xóa sạch không c̣n dấu vết. Có c̣n chăng là kết quả của những ǵ ta đă làm, đó mới là điều đáng nói. Nhà Phật thường nói: Sự tới lui, tồn tại rồi tan biến của những cảm giác khổ đau, khoái lạc của đời người, tất cả đều là “vô thường”. Th́ ra là vậy cả!
 

Tiếng mở cửa xe, de tới de lui rồi xe bắt đầu rồi bắt đầu chuyển bánh. Tôi không buồn mở mắt, cứ phó mặt cho: “Con tạo xoay vần tới đâu!” (Kiều - Nguyễn Du). Cuối cùng xe chạy chậm lại và ngừng hẳn, tiếng đóng cửa, mở cửa rồi cuối cùng là chiếc giường tối qua tôi đă nằm. Cố ăn một chút ǵ để uống thuốc, mặc dù lưỡi cảm thấy đắng ngắt chẳng c̣n mùi vị, cổ họng rát đau khi nuốt thức ăn vào. Tôi định ngưng ngang không muốn ăn nữa, nhưng nhớ đến lời cha tôi khuyên lúc c̣n nhỏ mỗi khi tôi bị bệnh: “Làm ráng không bằng ăn ráng. An ráng không bằng làm ráng”. Đại ư, Người khuyên tôi khi bị bệnh, ngoài việc cố gắng ăn uống để có sức khỏe, không c̣n có việc ǵ là quan trọng hơn. Nhưng khi khỏe mạnh th́ hăy cố gắng làm tṛn công việc của ḿnh. Nghĩ đến đây tôi ráng nuốt hết mọi thứ vào bụng.
 

Một cảm giác ớn lạnh từ dưới chạy thẳng lên đầu, rồi cơn lạnh bất chợt kéo ùa tới, vỡ vụn ra trên từng thớ thịt, hai hàm răng bắt đầu gơ nhịp vào nhau kêu lụp cụp. Tôi bước vội đến giường, trèo lên trùm kín mền lên tới cổ. Nắng buổi trưa cuối Đông ấm nhẹ không gắt lắm, từng sợi dài xuyên qua kẽ hở của loại cửa sổ cuốn tạo nên mớ ánh sáng hỗn độn, tôi thiếp đi, người trôi nổi bềnh bồng như đang bay bổng.
 

Trước mặt tôi là “Cánh Đồng Văn Thánh” (1) ở phú Yên, trải dài lúa chín vàng. Một lũ trẻ con trai gái có đến gần 20 đứa, trên tay xách cặp chạy nhảy tung tăng giữa cánh đồng trên đường đi đến trường học ở Mằng Lăng (2), quê hương của Thánh Andrê Phú Yên. Tôi nh́n thấy bóng dáng ốm yếu của ḿnh, cùng chạy lúp xúp trong đám trẻ với chiếc quần đùi áo cánh, một bên tay xách cặp, một bên mang theo túi đựng thức ăn trưa. Rồi bỗng nhiên h́nh ảnh đám trẻ chăn trâu hiện lên giữa cánh đồng, reo ḥ đuổi bắt chúng tôi, cả đám chạy trối chết, v́ nhỏ con lại ốm yếu nên bị bắt trước. Chúng đem tôi và các bạn học ra g̣ đất cao ở giữa cánh đồng, diễn lại vở tuồng Chúa chịu nạn. Tay chân tôi bị trói vào thân cây chuối Hột (3) được chôn sẵn trên g̣ đất và chúng bắt đầu làm y như thật. Hoảng hồn, tôi vùng vẫy cố thoát ra khỏi những cánh tay đủ màu sắc vươn dài như chiếc ṿi, kéo nhận ch́m tôi xuống thật sâu. Tôi chới với như ngộp thở… rồi kêu thét lên…
 

Rồi h́nh ảnh những ngày mưa mùa Đông, bọn trẻ khoác áo tơi (4) đội nón đi từng tốp giống như bầy chim cánh cụt, lội lơm bơm đi trên những bờ ruộng đang ngập nước đến trường. Tôi nhớ nhất chiếc xe đạp (5) phần thưởng cha tôi cho ngày lên lớp, nó theo tôi suốt thời gian sau đó với nhiều kỷ niệm vui buồn. Nhờ con ngựa sắt giúp tôi xuôi ngược đoạn đường từ Hà Yến lên Ngân Sơn, rồi chạy ṿng xuống Mằng Lăng, dọc theo bờ con sông Cái. Là con út trong gia đ́nh được mọi người thương, ngoài việc ăn học là chính tôi không phải làm ǵ. Nhất là vào những kỳ nghỉ hè, một ḿnh một ngựa tôi dong ruổi chạy rông khắp các làng Hội Phú, Diêm Điền, Hội Tín mang theo chiếc cần câu và dàn thun với túi bi đất để bắn chim, câu cá. Có khi tôi chạy đến ở lại nhà Chú Thím Sáu ở Long Uyên em họ cha tôi, ông bà xem tôi như con ruột. Nhà chú thím có 3 người con, 2 trai 1 gái. Cô gái út hơn tôi 4 tuổi, tuy nhỏ tuổi hơn nhưng ở vai anh, nên tôi hay ỷ thế bắt nạt nàng.
 

Có những buổi trưa hè oi ả, nằm trên chiếc chơng tre dưới giàn mướp phía sau nhà, bầu trời tháng năm trong vắt với cái nắng chứa chan, không một cơn gió. Trên giàn những chiếc lá mướp to bằng 2 bàn tay đan kín với nhau, nhưng vẫn không sao che hết nổi những tia nắng rớt xuống từ trên cao. Xuân ngồi kế bên, phe phẩy chiếc quạt cố xua bớt đi cái nóng hạ, tay nàng lùa vào tóc tôi, vuốt những sợi tóc ḷa x̣a trên trán, một cảm giác thật êm đềm dễ chịu, tôi nhắm mắt lại. Rồi những lần được chú thím tôi kể lại chuyện Thánh Andrê và chỉ cho tôi cây Sung cổ thụ lá màu trắng như vôi. Nơi đây, ngày xưa dưới gốc cây này, đă chôn rất nhiều người tử v́ đạo, nên máu của họ đă làm cho lá đổi màu!..
 

Tiếng chuông điện thoại réo từng hồi, rồi rơi rớt thêm một ít nữa và tắt hẳn! Chắc là reng lâu lắm rồi nên làm cho tôi vụt tỉnh, muốn bước xuống giường, nhưng người ră rời, tay chân nhất lên không muốn nổi. Tôi lấy sức nắm chặc 2 bàn tay lại, nhưng h́nh như sức lực thường ngày chảy lọt ra từ những kẽ tay, nên cảm thấy chẳng thấm thía vào đâu cả! Chiếc giường mọi khi êm ái, sao hôm nay giở chứng, h́nh như có cái ǵ bên dưới ngọ ngoạy cứ muốn thọt lên đâm thẳng vào giữa cột sống, như cố t́nh muốn tách thân tôi ra làm hai mảnh, hai cặp gị đau nhừ nhất là nơi những vết thương cũ. Tôi có cảm giác ḿnh như miếng thịt đă được dần nhừ, trước khi cho lên chảo để chiên, sờ vào chỗ nào cũng cảm thấy đau, càng đau càng thấm thía lại nhớ đến câu: Con người như cây sậy rất yếu đuối, mỏng ḍn sớm c̣n tối mất, kể cả về hai ư nghĩa. Tôi nghĩ ngày thường ḿnh đâu có đến nỗi tệ, thế mà mới chỉ có một cơn sốt là đă tả tơi rồi! Thế sao, con người vẫn c̣n ỷ sức cậy tài muốn chối bỏ Thiên Chúa hay người đời thường nói: Chưa đi mưa chưa biết lạnh là như vậy hay chăng?
 

Với tay lấy chai nước lọc uống luôn mấy ngụm cho đỡ khát, căn nhà vẫn vắng lặng chắc chị đă đi mua sắm vài thứ cho buổi cơm chiều. Bỗng dưng tôi thèm được ăn bánh Khoái (6), thứ bánh mà chỉ có xứ Huế đất Thần Kinh mới có. Bánh được đổ trong một cái chảo, rồi tất cả các thứ nhân tôm thịt được cho vào, bánh chín lấy ra, vỏ bánh mỏng ḍn tan béo ngậy, ăn với rau, chấm hay húp với nước mắm có gia vị thật là tuyệt. C̣n nhớ lần đầu đến Huế trong dịp ra đơn vị, xe đ̣ chỉ đến bên này đèo Hải Vân v́ phía bên kia Lăng Cô cầu bị giật sập. Anh lính trẻ xa nhà nghêu ngao, bước thấp bước cao trên đoạn đường đèo c̣n lại. Có đi bộ mới thưởng thức được hết cái hùng vĩ, cái thiên nhiên thoát tục mây nước quyện lẫn vào nhau, đúng là: “Hải Vân Sơn Đệ Nhất Hùng Quan” một trong những thắng cảnh và di tích lịch sử nổi tiếng của dân tộc Việt. Nơi đây, đă từng xảy ra những trận thư hùng giữa Chúa Nguyễn và Nhà Tây Sơn, vào những năm hậu bán của Thế kỷ thứ 17.
 

Tôi không phải là người sinh ra ở Huế, cũng chẳng có người yêu ở đất Thần Kinh, nhưng h́nh như mỗi khi nhắc đến Huế là tôi thấy ḷng ḿnh xao động. Thuở ấy, tôi yêu Huế chỉ v́ đời lính nổi trôi như cánh lục b́nh, sinh mạng con người treo ngàn cân trên sợi tóc. Tôi yêu Huế qua giọng nói ngọt ngào trầm bỗng, làm cho ḷng anh lính trẻ từ miền Nam ra Huế lần đầu, bổng trở nên ngơ ngẩn tưởng chừng như đang lạc vào chốn nào xa lạ. Tôi yêu Huế với tuổi đời đầy hoa mộng vừa mới xếp bút nghiên đă vội nặng nợ với kiếm cung, ngẫm lại câu: “Cổ lai chính chiến kỷ nhân hồi”, thật là đầy thi vị và ư nghĩa, nên khi có dịp là tôi đều ghé Huế. Có khi hẹn ḥ cùng vài người bạn, trong đêm trăng sáng trên chiếc thuyền thả neo hờ hững trên Sông Hương, cùng uống rượu ngắm trăng hay nh́n chị Hằng vỡ vụn theo nhịp chèo khua động. Chính cái nét thơ mộng cổ kính đă cuốn hút, lôi kéo tôi! Tiếng ḥ “mái nh́” năm nào ngân dài lê thê, trong những đêm trăng nước Hương Giang đầy lưu luyến, cho măi đến ba mươi mấy năm sau tôi vẫn nhớ:
 

- Ơ.. hơ… ơ ơ .. nước đầu cầu khúc sâu khúc cạn, (chớ) chèo qua Ngọc Trản (mới) tới vạn Kim Long à..ớ..ơ… ờ
 

- Ơ hơ… ơ ơ (chớ) sương sa, (mà) gió thổi lạnh lùng, (thấy) sóng xao (mà) trăng lặn (ư.. à..) ơ hơ... (thấy) sóng xao mà trăng lặn.. Ơ.. hơ a à (nên) chạnh ḷng nhớ thương ơ.. à...
 

Giọng ḥ ấy, chợt bùng lên trong cơi ḷng vắng lặng hôm nay, không biết Huế của tôi sau hơn ba mươi mấy năm dài biền biệt, tôi chưa một lần về thăm lại, chừ không biết ra sao?!..
 

- Ông à.. có đỡ chút nào không?
 

Tôi gục gặt cái đầu.. trả lời cũng được, rồi thều thào:
 

- Này bà, đi pḥng khác nằm đi, nằm đây ông ho hoài làm sao bà ngủ cho được, lại c̣n lây bệnh nữa.
 

- Bà ráng... ngủ sao cũng được, đi xa lỡ có ǵ... ông gọi làm sao mà nghe?!..
 

Ai đă xem phim “Titanic” trong cảnh tàu sắp sửa ch́m, mọi người nhốn nháo tranh sống. Trong khi đó người mẹ trẻ đặt 2 con ḿnh vào chung một chiếc nôi lớn, bà bĩnh thản ngồi kể chuyện cho con nghe… và chờ đợi!.. Cũng trong khung cảnh đó, hai vợ chồng già nằm nắm tay nhau, trên chiếc giường trong căn pḥng vắng, bỏ mặc cho những náo động chung quanh, họ nh́n nhau bằng ánh mắt chứa chan không nói một lời! Trong khi phía bên dưới giường nước bắt đầu dâng cao. Cái tài t́nh của đạo diễn James Cameron là ông không nói, nhưng ông chuyên chở được cái hồn, để người xem cảm được trọn vẹn cái t́nh, cái nghĩa, mà ngôn ngữ tầm thường của con người, không cách nào có thể diễn tả hết được.
 

Đấy, bà nhà của tôi và các chị là như thế đấy, tuy t́nh cảm ít khi bộc lộ ra ngoài, nhưng ư nhị, thiết tha! Mỗi người mỗi tính ấy mà, riết rồi cũng quen, tính ra đă 38 năm rồi chứ ít sao? 38 năm cùng chia ngọt xẻ bùi, cùng chung nhau trong cơn hoạn nạn. Nhớ ngày nào nàng c̣n là cô nữ sinh Lê Bảo Tịnh, tôi là anh chàng lớ ngớ từ miền cát trắng mới vào Sài G̣n, cuộc t́nh chúng tôi có nhiều trắc trở, nhưng cuối cùng tất cả đều đă vượt qua. Mấy năm sau lũ con đứa trước, đứa sau rủ nhau ra đời, hai tiếng anh em chúng tôi hay gọi nhau được thay vào bằng bố, mẹ. Rồi bỗng dưng một ngày nọ, thằng cháu đích tôn nhảy bổ ra, vụt biến chúng tôi trở thành ông bà nội. Để cho chắc ăn, thằng cả lại sản xuất thêm một đứa nữa, thằng hai không chịu thua đến cuối tháng 11 năm nay sẽ cho ra đời 1 thằng cu tí, chúng nó thi nhau dán chặt nhăn hiệu ông bà, để chúng tôi vô phương chối căi.
 

Tạ ơn Chúa, đời người có khổ đau, có hạnh phúc, có tiếng cười giọng khóc của trẻ thơ. Lúc trẻ th́ rửa đít cho con, bây giờ già tay chân lạng quạng lại bắt đầu tập thay tă cho cháu, hạnh phúc đời người là như vậy, nào có đâu xa mà phải đi t́m kiếm?
 

Giờ đây căn nhà trở nên vắng vẻ chỉ c̣n lại có hai ông bà, nhưng h́nh như đâu đây có tiếng cười khúc khích cũa lũ trẻ. Tôi nh́n lên vách, dưới ánh sáng lunh linh của chiếc đèn ngủ, h́nh thằng cháu nội cười toe toét híp cả mắt, mồm há to, dơ chiếc răng sữa mới mọc như diễu cợt ông nội, tôi lẩm bẩm mắng yêu:
 

- Mẹ bố mày... Tiếng bà nội nằm cạnh bên:
 

- Lại lẩm bẩm ǵ nữa?.. Giờ khuya sao ông c̣n chưa ngủ... chắc lại lên cơn sốt nữa rồi...
 

Tôi mỉm cười trong bóng tối.

Tháng 9/06. Viết để tặng những người Cha, người Mẹ đă, sắp và đang được nâng cấp.
___________________________________________________________________________________
(1,2)- Địa sở Mằng Lăng thuộc huyện Tuy An, tĩnh Phú Yên là Giáo xứ chính rất lớn, quê hương của Thánh Andrê Phú Yên, có12 Giáo Họ nhỏ. “Cánh Đồng Văn Thánh”, tài sản của Nhà Chung. Ở Mằng Lăng có ngôi Thánh Đường nguy nga, đồ sộ được xây từ đầu thế kỷ 19, có ḍng tu và trường học, sau những năm của thập niên 60 c̣n có cả trường trung học nữa.
(3)- Chuối Hột loại chuối thân to cao, trái lớn. Đường kính có thể to lên đến 30 cm là thường.
(4)- Ao tơi loại áo đi mưa làm bàng lá chằm nón, hai đầu trống, đầu trên được đan ṿng để ôm kín cổ và vai, khi mặc chỉ khoát vào vào kéo dây lại, trên đầu đội nón rất ấm.
(5)- Ở VN vào những năm 1959, vùng quê nhiều nơi khi di chuyển xa c̣n phải đi bộ, nên chiếc xe đạp rất là quư.
(6)- Bánh Khoái giống như bánh xèo người miền Nam đổ trong khuôn, ở Huế được đổ cách đặc biệt trong chảo rất ngon.



 




 


.