LỜI CHÚA QUA KINH MÂN CÔI

Bản Tin tháng 10

Xưa nay các vị thừa sai, các du khách viếng thăm Giáo Hội Việt Nam, đều công nhận người Công Giáo Việt Nam có lòng yêu mến Đức Mẹ rất đặc biệt trong sinh hoạt tôn giáo. Ngoài tháng Năm và tháng Mười là hai tháng đặc biệt về Đức Mẹ, người Việt Nam vẫn có thói quen lần chuỗi Mân Côi hàng ngày. Sáng sớm đi tham dự thánh lễ, chiều về lại tụ họp để cùng nhau lần chuỗi kính Mẹ. Không những vậy, tối tối còn rộn rã tiếng kinh khắp xóm làng. Nhiều ông bà cụ lần chuỗi liên tục trong lúc nhàn rỗi, hay ngay cả khi đi đường và làm việc.
 

Càng khổ đau, người ta càng chạy đến Mẹ xin phù giúp. Trong hai lần trốn chạy Cộng Sản 1954 và 1975, thế giới đã phải xúc động và kinh ngạc khi thấy cảnh tượng giáo dân Việt Nam tất tưởi chạy loạn, cố gồng gánh một ít đồ đạc tối thiểu cho gia đình mà vẫn không thiếu bức ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, để Mẹ cùng đồng hành. Xa hơn về trước, con cái Mẹ trốn chạy tận chốn rừng sâu La Vang đã bám víu lấy Mẹ, và Mẹ không thể cầm lòng trước những lời kinh chân tình...
Ngày nay, với Thánh Ý Chúa nhiệm mầu, hàng trăm ngàn người Công giáo Việt Nam đang lưu lạc khắp nơi trên thế giới vẫn không phai nhạt lòng kính mến Mẹ, và đã trở nên những chiến sĩ cổ võ lòng yêu mến Mẹ cho mọi dân mọi nước.
 

Có thể nói, lòng yêu mến này đã bắt nguồn từ sự tin tưởng vào lời trối của Chúa Giêsu trên thập tự giá: "Này là Mẹ con" (Ga 19,27). Người Việt Nam giầu tình cảm, đặc biệt là tình mẹ con, chẳng thế mà ai nấy cũng hân hoan "đem Mẹ về nhà mình", và kinh Mân Côi chính là tâm tình gắn bó với Mẹ.
 

Mối tâm tình này đã được chính Mẹ cổ võ "hãy năng lần hạt Mân Côi" trong những lần Mẹ hiện ra, đặc biệt tại Fatima. Mối tâm tình này cũng được Giáo Hội khuyến khích qua sự làm gương của các Đức Giáo Hoàng. Điều này chẳng gì lạ, vì kinh Mân Côi dù mang đặc tính Thánh Mẫu, nhưng tự bản chất là một kinh nguyện có tâm điểm là Chúa Kitô. Đức Giáo Hoàng Phaolô VI trong Tông huấn Marialis Cultus đã viết: "Là lời cầu nguyện của Phúc Âm, đặt trọng tâm vào mầu nhiệm Nhập Thể cứu chuộc, kinh Mân Côi là kinh nguyện rõ ràng có một chiều hướng Kitô học". Còn Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong Tông thư Kinh Mân Côi Trinh Nữ Maria viết thêm: "Cùng với Mẹ Maria chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô". Có thể nói, việc lần chuỗi Mân Côi là cuốn phim làm sống động lại trong tâm hồn chúng ta ký ức về hình ảnh Mẹ Maria gắn bó suốt hành trình của cuộc đời Chúa Cứu Thế, từ lúc truyền tin cho đến lúc chết trên đồi Golgôtha, để chúng ta bước theo với niềm hy vọng về đời sống ngày sau... Thực vậy, khi lần chuỗi Mân Côi, chúng ta không chỉ cậy nhờ công nghiệp và lời chuyển cầu của Mẹ, mà còn là sống lại chính cuộc đời Chúa Kitô qua từng mầu nhiệm Vui, Sáng, Thương, Mừng mà chúng ta chiêm ngắm khi lần chuỗi.
 

Điểm đặc biệt của kinh Mân Côi là lời kinh Kính Mừng không ngừng được lập đi lập lại. Một tràng chuỗi, mà trong đó kinh Kính Mừng như một khung cửi đan dệt các mầu nhiệm về Chúa Kitô. Sự lập đi lập lại không những là một lời tuyên xưng đức tin, mà còn giúp cho chúng ta cầm trí suy niệm nữa, vì nó làm cho tiến trình thấm nhập vào mầu nhiệm Chúa Kitô dễ dàng hơn.
 

Tại Vatican ngày 16/10/2002, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã ban hành Tông thư "Kinh Mân Côi Trinh Nữ Maria". Tông thư này nêu ra rất rõ ràng yếu tố Lời Chúa trong kinh Mân Côi, "Một Tổng Tóm Phúc Âm", chúng ta có thể trích dẫn một số điểm để học hỏi:
 

20. Năm chục đầu tiên, "những mầu nhiệm vui mừng", được đánh dấu bằng niềm vui mừng phát tỏa ra từ biến cố Nhập Thể. Điều này rõ ràng ngay ở mầu nhiệm thứ nhất, mầu nhiệm Truyền Tin, với lời Tổng Thần Gabiên chào Trinh Nữ Nazarét được liên kết với lời mời gọi mừng vui cứu độ: "Hỡi Maria, hãy vui lên". Toàn thể lịch sử cứu độ, ở một nghĩa nào đó, toàn thể lịch sử thế giới nữa, đã hướng về lời chào này. Nếu dự án của Chúa Cha là kết hợp tất cả mọi sự lại trong Chúa Kitô (x Eph 1,10), thì toàn thể vũ trụ, một cách nào đó, đã được ân sủng thần linh này chạm đến, một ân sủng khiến Chúa Cha nhìn đến Mẹ Maria và làm cho Mẹ trở thành Mẹ của Con Ngài. Về phần mình, toàn thể loài người đã được gồm tóm trong lời xin vâng Mẹ đã tỏ ra để sẵn sàng tuân theo ý muốn của Thiên Chúa.
 

Tác động nhảy mừng là điều then chốt trong việc Mẹ Maria gặp gỡ bà Isave, biến cố mà tiếng vang của lời Mẹ Maria chào và sự hiện diện của Chúa Kitô trong lòng Mẹ đã khiến cho Gioan "nhảy mừng" (x Lc 1,44). Niềm vui mừng cũng dâng lên cả ở cảnh Bêlem, khi những vị thiên thần hát lên và loan báo cho các mục đồng "một tin hết sức vui mừng" (Lc 2,10) về việc giáng sinh của Con Trẻ thần linh là Đấng Cứu Thế.
 

Biến cố Dâng Con vào Đền Thờ chẳng những cho thấy niềm vui của việc thánh hiến Con Trẻ và nỗi ngất ngây của ông già Simêon; nó còn ghi lại lời tiên báo Chúa Kitô sẽ là "một dấu hiệu phản khắc" cho dân Israel và một lưỡi gươm sẽ xuyên thâu qua lòng Mẹ của Người (x Lc 2,34-35). Niềm vui lẫn lộn với thảm thương đánh dấu mầu nhiệm thứ năm, mầu nhiệm tìm thấy con trẻ Giêsu 12 tuổi trong Đền Thờ. Ở đây, Người cho thấy mức độ khôn ngoan thần linh của Người khi Người nghe và đặt những câu hỏi, đã chứng tỏ Người thực sự là Đấng "dạy bảo". Mạc khải về mầu nhiệm Người là Con hết sức chú trọng đến việc Người thực hiện công việc của Cha Người đã bộc lộ cho thấy bản chất sâu xa của Phúc Âm, ở chỗ, cho dù là những liên hệ loài người thân mật nhất cũng phải chịu thử thách bởi những đòi hỏi tối hậu của Nước Thiên Chúa. Mẹ Maria và Thánh Giuse, sợ hãi và lo âu, "đã không hiểu" những lời Người nói (Lc 2,50).
 

Bởi vậy, việc suy niệm những mầu nhiệm "vui mừng" là việc đi vào những căn nguyên tối hậu và ý nghĩa sâu xa nhất của niềm vui Kitô Giáo. Việc suy niệm này chú trọng đến thực tại của mầu nhiệm Nhập Thể cũng như đến bóng tối báo hiệu mầu nhiệm của Cuộc Khổ Nạn cứu độ. Mẹ Maria dẫn chúng ta đến việc khám phá ra cái bí mật của niềm vui Kitô Giáo, khi Mẹ nhắc nhở cho chúng ta nhớ rằng Kitô giáo, trước hết và trên hết, là evangelion, là "tin mừng", một tin mừng có cốt lõi cũng như có tất cả nội dung của mình là con người Chúa Giêsu Kitô, Lời hóa thành nhục thể, Đấng Cứu Thế duy nhất.
 

22. Những Mầu Nhiệm Thương Đau: Các Phúc Âm đều nhấn mạnh đến tầm mức trọng đại nơi những mầu nhiệm đau thương của Chúa Kitô. Ngay từ ban đầu, lòng đạo đức của Kitô hữu, nhất là lòng tôn sùng Đường Thánh Giá trong Mùa Chay, đã chú trọng đến những giây phút đặc biệt của Cuộc Khổ Nạn, với nhận thức rằng tuyệt đỉnh của mạc khải tình yêu Thiên Chúa và nguồn mạch cứu độ của chúng ta là ở nơi Cuộc Khổ Nạn này. Kinh Mân Côi chất chứa một số giây phút Khổ Nạn ấy, kêu gọi tín hữu hãy chiêm ngưỡng những giây phút này trong lòng mình và hãy sống lại những giây phút ấy. Thứ tự của những ngắm được bắt đầu ở vườn Cây Dầu, nơi Chúa Kitô đã trải qua giây phút hết sức sầu khổ trước ý muốn của Chúa Cha là những gì nỗi yếu hèn của xác thịt có khuynh hướng chống lại. Ở nơi đây Chúa Giêsu đã đụng độ với tất cả mọi cám dỗ và đã đương đầu với tất cả mọi tội lỗi của nhân loại để có thể thưa cùng Cha: "Xin đừng theo ý Con nhưng xin cho ý Cha được thể hiện" (Lc 22,42 và các đoạn Phúc Âm Nhất Lãm tương đương). Tiếng "Vâng" này của Chúa Kitô đảo lộn tiếng "Không" của những vị nguyên phụ mẫu của chúng ta trong Vườn Địa Đường. Và cái giá phải trả cho việc trung thành với ý muốn của Cha đã được sáng tỏ ở những mầu nhiệm sau đó; ở việc Người bị đánh đòn, bị đội mạo gai, vác Thập Giá và tử nạn trên Thập Giá, Chúa Kitô đã bị rơi vào một tình trạng khổ nhục nhất: Ecce homo! Đấy là Con Người!
 

Tình trạng khổ nhục này cho thấy chẳng những tình yêu của Thiên Chúa mà còn cả ý nghĩa của chính con người nữa.
Ecce homo: ý nghĩa, nguồn gốc và tầm mức thành toàn của con người là ở nơi Chúa Kitô, Vị Thiên Chúa đã vì yêu hạ mình "cho đến chết, chết trên thập giá" (Phil 2,8). Những mầu nhiệm đau thương giúp cho tín hữu sống lại cuộc tử nạn của Chúa Giêsu, giúp cho họ đứng dưới chân Cây Thập Giá bên cạnh Mẹ Maria, giúp cho họ cùng với Mẹ tiến vào vực thẳm của tình yêu Thiên Chúa đối với loài người cũng như giúp cho họ cảm nghiệm được tất cả quyền năng ban sự sống của tình yêu này.
 

23. Những Mầu Nhiệm Vinh Hiển: "Việc chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô không thể ngưng lại nơi hình ảnh của Đấng Tử Giá. Người là Đấng Phục Sinh!". Kinh Mân Côi bao giờ cũng cho thấy cái ý thức được phát xuất từ đức tin này và mời gọi tín hữu hãy nhìn xuyên qua cái tối tăm của Cuộc Khổ Nạn để hướng về vinh quang của Chúa Kitô Phục Sinh và Thăng Thiên. Khi chiêm ngưỡng Đấng Phục Sinh, Kitô hữu tái nhận thức được những lý do cho niềm tin của họ (x 1Cor 15,14) và sống lại niềm vui chẳng những của những ai được chứng kiến thấy Chúa Kitô hiện ra, như các vị Tông Đồ, như Mai Đệ Liên và các môn đệ trên đường về Emmau, mà còn là niềm vui của Mẹ Maria nữa, vị chắc chắn phải tràn đầy những cảm nghiệm như vậy về sự sống mới nơi Người Con vinh hiển của Mẹ. Nơi biến cố Thăng Thiên, Chúa Kitô được nâng lên trong vinh quang bên hữu Chúa Cha, bản thân Mẹ Maria cũng được nâng lên với cùng một hiển vinh ở biến cố Mông Triệu, được hoan hưởng trước, bằng một đặc ân độc nhất vô nhị, cái thân phận vốn giành cho tất cả những người công chính khi phục sinh từ trong kẻ chết. Được đội triều thiên trong vinh quang, hình ảnh Mẹ ở mầu nhiệm cuối cùng, Mẹ Maria chiếu tỏa rạng ngời như Vị Nữ Vương của các Thần Trời và của các Thánh Nhân, một tiên hưởng và là một hiện thực tối hậu cho tình trạng cánh chung của Giáo Hội.
 

Ở tâm điểm của việc tuần tự cho thấy vinh hiển của Người Con và Người Mẹ này, Kinh Mân Côi nêu lên trước mắt chúng ta mầu nhiệm vinh hiển thứ ba, mầu nhiệm Hiện Xuống, một mầu nhiệm cho thấy gương mặt của Giáo Hội như là một gia đình qui tụ nhau lại với Mẹ Maria, một gia đình sinh động bởi Vị Thần Linh được tuôn đổ xuống dồi dào và sẵn sàng thi hành sứ vụ truyền bá phúc âm hóa. Việc chiêm ngắm cảnh tượng này, cũng như việc chiêm ngắm các mầu nhiệm vinh hiển khác, phải dẫn tín hữu đến việc cảm nhận sâu xa hơn về cuộc sống mới của họ trong Chúa Kitô, một cuộc sống ở trong lòng Giáo Hội, một cuộc sống được "tiêu biểu" thực sự nơi cảnh tượng của chính biến cố Hiện Xuống. Những mầu nhiệm vinh hiển như thế sẽ khiến tín hữu hy vọng đạt tới mục đích cánh chung hơn nữa, một mục đích mà cuộc hành trình của họ như là phần tử của Dân Chúa đang lữ hành trong lịch sử phải hướng về. Niềm hy vọng này phải thôi thúc họ can đảm làm chứng cho "tin mừng" là những gì mang lại ý nghĩa cho cả cuộc sống của họ.
 

Và để cho Kinh Mân Côi trở thành "một tổng tóm Phúc Âm" trọn vẹn hơn nữa, Ngài đã đề nghị thêm "Năm Sự Sáng", là các mầu nhiệm về thừa tác vụ công khai của Chúa Kitô giữa khoảng Chúa Chịu Phép Rửa và Cuộc Khổ Nạn vào mẫu kinh truyền thống, được sắp tiếp theo Năm Sự Vui. Điều này phản ảnh đúng với Lời Chúa đã xác định: "Trong khi Thày còn ở thế gian, Thày là ánh sáng thế gian" (Ga 9,5).
 

Và mỗi mầu nhiệm Ánh Sáng "là một mạc khải về Nước Thiên Chúa tỏ hiện nơi chính con người của Chúa Giêsu bấy giờ. Trước hết là việc Người chịu Phép Rửa ở sông

Giọoc - Đăng là một mầu nhiệm ánh sáng. Nơi đây, khi Chúa Giêsu bước xuống nước, Đấng vô tội đã trở thành "tội lỗi" vì chúng ta (x 2Cor 5,21), các tầng trời mở ra và có tiếng Chúa Cha phán Người là Con yêu dấu (x Mt 3,17 và các đoạn Phúc Âm Nhất Lãm tương đương), trong lúc Thần Linh hiện xuống trên Người để ủy thác cho Người sứ vụ Người cần phải thực hiện. Mầu nhiệm ánh sáng khác là dấu lạ đầu tiên được thực hiện ở Cana (x Ga 2,1-12), lúc Người biến nước lã thành rượu và hướng lòng trí của các môn đệ về đức tin, nhờ việc can thiệp của Mẹ Maria, người tín hữu tiên khởi. Mầu nhiệm ánh sáng nữa là việc Chúa Giêsu giảng dạy để loan báo Nước Thiên Chúa đến, để kêu gọi ăn năn hoán cải (x Mc 1,15), và thứ tha tội lỗi của tất cả những ai đến gần Người với lòng tin tưởng khiêm hạ (x Mc 2,3-13; Lc 7,47-48): Việc khai mào của thừa tác vụ tình thương này Người vẫn tiếp tục thi hành cho đến tận thế, nhất là qua Bí Tích Hòa Giải được Người ủy thác cho Giáo Hội của Người (x Ga 20,22-23). Mầu nhiệm ánh sáng trên hết là Biến Cố Biến Hình vốn được truyền thống tin rằng đã xẩy ra trên Núi Tabor. Vinh quang của Thần Tính được chiếu tỏa nơi dung nhan của Chúa Kitô khi Chúa Cha truyền cho các vị Tông Đồ đang bàng hoàng bấy giờ là "hãy vâng nghe lời Người" (x Lc 9,35 và các đoạn Phúc Âm Nhất Lãm tương đương) và hãy sẵn sàng cùng Người trải qua cơn quằn quại Khổ Nạn, để cùng Người tiến đến niềm vui Phục Sinh và một cuộc sống được Thánh Linh biến đổi. Mầu nhiệm ánh sáng cuối cùng là việc Chúa Kitô thiết lập bí tích Thánh Thể, để Người hiến dâng mình máu của Người như lương thực dưới hình bánh và hình rượu, cũng như để Người chứng thực tình Người yêu nhân loại "cho đến cùng" (Ga 13,1), thành phần Người đã tự hy hiến mình để cứu độ họ (21).
 

Trước khi kết thúc Tông thư, Đức Giáo Hoàng đã tha thiết: "Anh chị em hãy tin tưởng trở về với Kinh Mân Côi. Hãy tái nhận thức Kinh Mân Côi theo ý nghĩa của Thánh Kinh" (43). Để nhận thức được như vậy, chúng ta cũng không thể quên lời dặn dò: kinh Mân Côi, một kinh nguyện chiêm niệm miệng đọc trí suy: "Chính vì được bắt nguồn từ cảm nghiệm riêng của Mẹ Maria, kinh Mân Côi là một kinh chiêm niệm tuyệt hảo. Thiếu chiều kích chiêm niệm này, kinh Mân Côi sẽ mất đi ý nghĩa của mình, như Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã tỏ tường vạch ra cho thấy: "Thiếu chiêm niệm, kinh Mân Côi là một cái xác không hồn, và việc lần hạt có nguy cơ sẽ trở thành một việc lập đi lập lại theo công thức cách máy móc, phạm đến lời cảnh cáo của Chúa Kitô: 'Khi cầu nguyện chớ lảm nhảm như kiểu của Dân Ngoại, vì họ nghĩ rằng cứ phải nhiều lời thì việc cầu nguyện của họ mới có công hiệu' (Mt 6:7)" (12).
 

Ngày xưa các trẻ được tường tận thấy Đức Mẹ như Phanxicô, Giacinta và Lucia đã thay đổi đời sống, trở nên thánh thiện tốt lành. Còn chúng ta, dù không tường tận nhìn thấy Đức Mẹ như ba trẻ, vẫn được tiếp cận sứ điệp Mân Côi mà Đức Mẹ trao gởi. Đó là những lời kinh đơn sơ mà ý nghĩa rất sâu xa, là đường lối tu đức đã thánh hóa biết bao tâm hồn. Nhưng tại sao chúng ta vẫn chưa được như thế, vẫn nguội lạnh và xa Chúa xa Mẹ???
Xin ánh sáng Lời Chúa trong từng mầu nhiệm Mân Côi không những gắn chặt chúng ta vào tình mẫu tử bao la của Mẹ Maria, mà còn là mẫu mực cho chúng ta thể hiện nơi cuộc sống để thánh hóa bản thân và Phúc Âm hóa môi trường.



 

.