VÂNG PHỤC
 

Sr Marie Trần thị Niên RSM; OAM.

Quý anh chị thân mến,
 

Hôm nay chúng ta đã bước vào tuần tĩnh tâm thứ tư để cầu cho hai khóa tĩnh huấn sắp tới. Thiết nghĩ một trong những điểm chúng ta cần suy gẫm học hỏi để trang bị cho mình sẵn sàng khi đi trợ tá hay ở nhà hỗ trợ cho khóa cách âm thầm là tinh thần vâng lời và phục vụ. Vì thế, hôm nay tôi xin chia sẻ với quý anh chị về đề tài “Vâng phục”. Khi tìm hiểu về ý nghĩa của từ “Vâng phục” ta có thể hiểu đây là từ ghép của hai từ (vâng lời và phục vụ) hay (vâng lời và phục tùng) nhưng dù hiểu theo kiểu nào đi nữa thì ý nghĩa của từ cũng đều đẹp nhưng rất khó thi hành cách trọn hảo.
Tại sao ta lại phải vâng phục người khác?
 

Có người tự nghĩ thời đại này mà còn nói đến hai chữ “vâng lời” là cổ lỗ xĩ lắm rồi. Họ nêu lý do: Mọi người đều bình đẳng ngang hàng với nhau mà ai cần phải vâng lệnh ai? Ngay cả trong các tu viện bây giờ cũng ít ai đề cập tới hai chữ “vâng lời” mặc dù vâng lời vẫn là một trong ba lời khấn của các dòng tu hiện nay. Ngày xưa đi tu là phải vâng lời tối mặt, không có vấn đề đối thoại hay giải thích gì cả. Bề trên bảo sao nghe vậy. Đi đâu, làm gì là hoàn toàn trong quyền bề trên. Bề trên bảo trồng cây ngược cũng vui vẻ trồng. Đang đi học bảo nghỉ học về chăn heo cũng vâng lời cách vui vẻ, chả tiếc nuối đắn đo gì cả. Để được chấp nhận cho khấn trong dòng thường bao giờ cũng phải trải qua một vài thử thách của đức vâng lời. Nếu ai không có tinh thần vâng lời tuyệt đối thì sống trong dòng tu sẽ gặp rất nhiều khó khăn và trước sau gì cũng được mời ra hay chính họ xin ra khỏi dòng. Tai sao các bậc tu trì lại phải vâng lời bề trên như thế? Có phải bề trên tài giỏi hơn mình chăng? - Chưa chắc. Nhưng vì họ tin rằng bề trên là đại diện của Chúa. Chúa không hiện ra cách trực tiếp để nói với ta nhưng Ngài nói qua các đấng bề trên. Thường khi một người đã được chọn làm bề trên thì Chúa ban ơn đặc biệt cho người đó có sự khôn ngoan sáng suốt và tinh thần đạo đức để có thể làm những quyết định thích hợp, theo linh đạo của dòng. Công Đồng Vaticanô II qua sắc lệnh dòng tu đã xác định rằng” Đức vâng lời trong đời tu trì chẳng những đã không giảm bớt phẩm giá, nhưng còn giúp nhân vị trưởng thành nhờ phát triển tự do của con cái Thiên Chúa” (DT 14b). Xin mở ngoặc một chút ở đây là họa hiếm cũng có những trường hợp bề trên lạm dụng quyền bính của mình để đối xử cách bất công với những người dưới quyền của họ.
 

Đối với các linh muc triều thì bề trên trực tiếp của họ là giám mục bản quyền. Tinh thần vâng lời cũng đòi phải tuyến đối. Các giám mục thì phải vâng lời giáo hoàng. Giáo dân thì phải vâng lời các linh mục đặc trách xứ đạo hay cộng đoàn của mình. Trong một xứ đạo hay cộng đoàn thì có các hội đoàn, đoàn thể và mỗi đoàn thể đều có người đại diện hay lãnh đạo của đoàn thể. Để cho guồng máy điều hành và các sinh hoạt của giáo hội ở bất từng lớp nào được diễn tiến tốt đẹp, theo ý Chúa thì tinh thần vâng phục luôn đòi hỏi nơi mỗi người con cái Chúa phải được thi hành nghiêm chỉnh như một nhân đức. Vâng lời là một nhân đức, tuy khó nhưng nếu ta cố gắng học hỏi, rèn luyện và cầu xin ơn Chúa phù trì thì lâu ngày sẽ đạt được tới mức độ trọn hảo.
Nếu quý anh chị quan sát cơ cấu tổ chức của một quốc gia hay hay bất cứ một tổ chức phần đời nào cũng vậy thôi. Tuân hành luật lệ và chỉ thị của chính phủ là điều tất nhiên phải có để bảo đảm cho mọi người trong xã hội có thể sống an bình trật tự. Nếu ai phạm luật sẽ bị án phạt theo những quy định thích hợp của lề luật.
 

Thái độ vâng phục
 

· Vâng phục cách vui vẻ: Khi nói về tinh thần vâng phục của những người tông đồ đối với những người lãnh đạo, dù trong bậc tu trì hay giáo dân, chúng ta đều phải có thái độ giống nhau: Vâng phục cách vui tươi mau mắn vì theo đức cố hồng y Nguyễn Văn Thuận thì “Nói vâng một cách vui vẻ là dấu chỉ một tâm hồn thánh thiện”(ĐHV tr.151) và “một đạo binh kỷ luật là một đạo binh hùng mạnh. Một tông đồ vâng phục là một tông đồ anh dũng” (ĐHV c. 393). Chúa không cần người tông đồ tài giỏi nhưng kiêu ngạo, theo ý riêng mình, không biết hợp tác với anh chị em và không có tinh thần vâng phục đối với những người lãnh đạo vì những người đó thường gây chia rẽ trong tập thể và cuối cùng phá đổ những công tác tông đồ của tập thể đó. ĐHY Nguyễn Văn Thuận gọi những người như thế là những “người nhu nhược để ý chí lăng loàn như anh nài không chế ngự được voi. Người vâng lời khắc phục được ý chí như người làm xiệc điều khiển mãnh hổ” (ĐHV c. 390).
 

· “Vâng lời trọng hơn của lễ” vì của lễ là hoa quả, hương trầm, súc vật, tiền bạc tượng trưng cho con người nhưng chưa đụng đến chính con người. Khi vâng lời ta lấy chính mình ta làm của lễ, giết chết ý riêng của ta, tự ái của ta làm của lễ toàn thiêu dâng lên Thiên Chúa. “Vâng lời là từ bỏ chính mình, là chết cho ý riêng mình”. Ta có thể bỏ tiền bỏ bạc, đôi khi bỏ cả bạn bè, cha mẹ, vợ chồng nhưng bỏ ý riêng thì ít ai bỏ được. Vì thế nên đức vâng lời trọng hơn hết mọi sự trong liên hệ giữa con người với Thiên Chúa.
 

· Vâng lời bằng lòng thành: Khi vâng phục và tuân hành các công tác được thượng cấp đại diện Chúa trao phó dù khó khăn cách mấy ta cũng hãy kiên nhân và cố gắng chu toàn. Vì trong đời sống thiêng liêng mỗi lần chúng ta vượt thắng mình được như vậy tức là chúng ta tiến thêm được một bước trên con đường thánh thiện. Chúng ta vâng lời không phải để làm đẹp lòng người nhưng là đẹp lòng Chúa. “...trong mọi sự hãy vâng phục các người làm chủ đời này; đừng làm theo thói vâng phục ngoài mặt, chỉ tìm mua lòng người nhưng với lòng đơn thành, thật tình vì kính sợ Chúa. Làm gì thì hãy đem cả tâm hồn mà làm như cho Chúa chứ không phải cho người đời” (Cl, 22-23).
“Thi hành chỉ thị mà vùng vẫy là kiêu ngao, không phải vâng phục” (ĐHV c. 402).
Những tấm gương vâng phục trọn hảo
 

· Chúa Giêsu vâng lời Chúa Cha: “Dẫu là con, Ngài đã phải đau khổ dãi dầu mà học cho biết vâng phục (Dt 5,8). “Để chu toàn thánh ý Chúa Cha, Chúa Kitô đã khai nguyên nước trời nơi trần gian, mặc khải cho chúng ta mầu nhiệm của Ngài, và thực hiện việc cứu thế bằng sự vâng phục Chúa Cha” (GH 3a). Nếu không có sự vâng phục của Chúa Giêsu Kitô thì chắc chắn không có ơn cứu rỗi và không có sự phục hồi nhân loại. Cả cuộc đời của Chúa Giêsu là sống theo thánh ý Chúa Cha và sự vâng phục của Ngài đã nên trọn bằng những lời sau cùng được thốt ra khi treo trên thập tự giá “Lạy cha nếu có thể được xin cho chén này qua đi khỏi Con! Song không phải như ý Con mà như ý Cha” (Mt 26, 39). Chúa cứu thế đã làm cách mạng, muôn triệu người hưởng ứng, khẩu hiệu của Ngài “Vâng lời đến chết” (Pl 8, 8).
 

· Mẹ Maria vâng phục trọn vẹn: Mẹ Maria là tấm gương tuyệt hảo của một sự vâng phục hoàn toàn trong tinh thần phó thác. “Này tôi là tôi tá Chúa tôi xin vâng như lời sứ thần truyền.” Vì thế mà những việc cả thể đã xẩy ra trong cuộc đời của mẹ và cũng vì sự vâng phục tuyệt đối đó mà chương trình cứu chuộc nhân mới nhờ mẹ được thực hiện. “Càng khiêm tốn vâng phục Đức Maria càng trong sáng, vì càng thấy rõ những sự kỳ diệu Chúa làm trong lòng mẹ. Như ánh sáng qua một bóng đèn thủy tinh không vướng bụi. (ĐHV c. 512). Quý anh chị thử tưởng tượng nếu như Mẹ Maria từ chối và nghi ngờ quyền năng của Thiên Chúa thì làm sao mà Ngôi lời được cưu mang trong lòng Mẹ? Thiết nghĩ nếu Mẹ không thưa hai tiếng “xin vâng” thì Chúa vì tôn trọng tự do đã không ép buộc Mẹ và nếu như thế thì không biết chuyện gì sẽ xẩy ra? để chương trình cứu chuộc được hoàn thành.
 

· Gương vâng phục của các bậc tu trì: Lịch sử giáo hội cho ta những tâm gương vâng phục tuyệt hảo về đức vâng lời của các vị thánh lập dòng đối với bề trên bản quyền. Đôi khi các ngài đã phải ngậm đắng nuốt cay để vâng lời giám mục, tuân theo những quyết định hay chịu những hình phạt thật bất công phi lý đối với họ. Xin đơn cử hai thí dụ điển hình. Đó là trường hợp đã xẩy ra cho hai nữ tu Mary Mckillop và Catherine McAuley.
 

Mary Mckillop: đấng sáng lập dòng các nữ tu Thánh Giuse (Sisters of St Joseph) bị giám mục hiểu lầm rút phép thông công, đuổi khỏi dòng. May thay bà đã được các cha dòng Tên thương che dấu cho trốn trên gác nhà của một tu viện thuộc dòng Tên tại Norwood trong nhiều tháng trời. Dù bị oan uổng bà vẫn âm thầm chịu đựng và cầu xin chờ cho đến một ngày kia khi mọi chuyện được sáng tỏ.
 

Catherine McAuley: đấng sáng lập dòng nữ Mercy, được ông cậu rất giầu có khi chết đã để lại cho bà một gia tài vĩ đại. Catherine muốn dùng gia tài này xây một trung tâm giúp người nghèo, đặc biệt là những cô gái “hoang đàng” và trẻ em thất học. Theo truyền thống của giáo hội thời đó, một phụ nữ (khoảng 30 tuổi) như Catherine không được phép tự đứng ra làm những việc từ thiện như thế nên khi bà viết thư xin phép giám mục thì một linh mục đại diện giám mục bản quyền đã không cho phép mà còn yêu cầu Catherine giao hết tài sản cho dòng Nữ Tử Bác Ái để họ làm công tác tông đồ này. Khi nhận được thư của linh mục đại diện, Catherine liền viết thư trả lời trực tiếp cho giám mục nói rằng bà sẵn sàng vâng lời, dâng hiến tất cả tài sản cậu để lại theo ý của giám mục và bà chỉ xin giám mục cho bà được ở trong một căn phòng nhỏ trong ngôi nhà bà sẽ dâng hiến vì nếu không bà chẳng biết đi đâu. Khi giám mục nhận được thư của Catherine, ngài rất cảm kích trước tinh thần vâng lời tuyệt đối và lòng quảng đại của bà. Vì thế vị giám mục đã đích thân tìm đến gặp Catherine và đề nghị bà nên vô tu trong một dòng nữ rồi sau khi có lời khấn, giám mục sẽ cho phép bà lập trung tâm từ thiện theo như lòng mong ước. Bà liền vâng lời xin vô dòng Presentation làm nhà tập và ngay sau khi tuyên khấn lần đầu xong, bà về lập ra một nhóm các phụ nữ cùng chí hướng, chung sống và phục vụ cho người nghèo tại trung tâm của nước Ái Nhĩ Lan. Từ đó bà đã thành lập tu viện đầu tiên gọi là “The House of Mercy” trên đường Baggot Street, Dublin (24/9/1827), làm hạt nhân cho dòng nữ Mercy. Hiện nay có khoảng mười ngàn các nữ tu Mercy đang theo bước chân bà, tiếp tục công việc phục vụ người nghèo trên khắp năm châu, một công việc mà Catherine đã khởi xướng trong tinh thần vâng lời và phó thác trọn vẹn, nên đã được Chúa chúc phúc.
 

Tác hại của sự bất vâng phục.
 

· Tổ phụ loài người: Adam Eve vì không vâng phục Thiên Chúa; kiêu ngạo muốn ngang hàng với Thiên Chúa nên nghe theo ma quỷ xui giục phạm tội bất vâng phục quyền năng của Thiên Chúa, nên đã bị Chúa đuổi ra khỏi vườn địa đàng. Từ lúc đó ông bà cảm thấy trần truồng, xấu hổ, xa lánh Chúa và cảm thấy mình vô cùng tội lỗi. Ta thấy không những ông bà bị phạt mà tất cả con cái của ông bà sau này và toàn thể nhân loại cũng bị vạ lây. Nghiệm thấy trong cuộc sống của mỗi người chúng ta, dù đã được nhận lãnh ơn cứu chuộc và qua bí tích Thánh Tẩy ta đã được tha án tội của tổ tông nhưng mầm mống của tội kiêu ngạo và bất phục tùng dường như đã ăn sâu trong bản tính con người, nên chúng ta rất dễ sa đi ngã lại trong lãnh vực này. Tội cố tình bất phục tùng Thiên Chúa hay những vị đại diện của Ngài nơi trần thế thường mang những hậu quả lâu dài.
 

· Thần dữ: Luxiphe: ĐHY Nguyễn văn Thuận nói rằng: “thần dữ Luxiphe nổi loạn và liên tục xúi giục khởi nghĩa đó đây trong Hội Thánh. Khẩu hiệu của nó là “bất tuân phục”. Vậy mỗi khi chúng ta bị thúc đẩy để tỏ ra thái độ bất tuân phục các vị đại diện Chúa trong giáo hội, chúng ta phải cảnh giác đề phong xem chúng ta có đang rơi vào cạm bẫy của thần dữ này chăng? Người có lòng đạo đức và siêng năng cầu nguyện thì Chúa sẽ cho nhận ra cạm bẫy của ma quỷ mà xa tránh.
 

· Bè phái trong giáo hội: Lịch sử giáo hội cho thấy vì tinh thần bất phục tùng quyền của giáo hoàng, vị đại diện của Chúa nơi trần thế của một số người trong quá khứ mà đã gây tổn thương rất nhiều cho giáo hội. Bao nhiêu nhóm đã tách ra khỏi giáo hội công giáo như các anh chị em thuộc các giáo phái tin lành, chính thống giáo v.v... Vì không có nhiều thời giờ nên tôi sẽ không đi vào chi tiết của mục này.
 

· Môi trưởng của cộng đồng, đoàn thể: Vì thiếu tinh thần vâng phục, khiêm nhu, không sẵn sàng tuân phục các chỉ thị của giám mục bản quyền hoặc các linh mục được giám mục bổ nhiệm trông coi dân Chúa trong các xứ đạo hay cộng đồng nên nhiều cộng đồng Công Giáo Việt Nam hải ngoại đã gặp rất nhiều khó khăn và hậu quả là sự chia rẽ, bè phải, đố kỵ hằn thù lẫn nhau giữa những người tín hữu thuộc cùng một cộng đồng, cùng một đức tin. Điển hình như những biến cố đã xẩy ra cho cộng đồng Công Giáo Việt Nam tại Sans José, Hoa Kỳ trước đây hay gần đây là tình trạng đau thương của cộng đồng Công Giáo Việt Nam tại Brisbane mà quý anh chị đều biết. Về tinh thần vâng phục các vị bề trên lãnh đạo một cộng đồng dòng tu hay các linh mục đặc trách một cộng đồng dân Chúa, giáo hội đã dạy ta qua các sắc lệnh của Công Đồng Vaticanô II rằng: “Anh em hãy vâng lời những người lãnh đạo anh em, hãy biết phục tùng, vì họ canh giữ linh hồn anh em, như những kẻ sẽ phải trả lẽ, để họ được vui mừng thi hành phận sự, chứ không phải than phiền, vì điều ấy chẳng béo bổ gì cho anh em!” (Dt 13,17).
 

Vậy chúng ta hãy cầu nguyện cho nhau, cho mỗi phần tử trong phong trào để mỗi người chúng ta biết theo gương Thầy Chí Thánh, Mẹ Maria và các đấng thánh đã sống trong vẹn nhân đức vâng phục, mỗi ngày ta tiến thêm một bước trên con đường thánh thiện, qua việc ta cố gắng bỏ ý riêng mình, tìm ý Chúa trong mọi việc lớn nhỏ trong cuộc đời. Cụ thể hơn hết là trong thời gian này ta sẽ tập sống tinh thần vâng phục tuyệt đối và tuân hành cách vui tươi mau mắn tất cả những công tác được phong trào trao phó hầu đóng góp phần nào vào những công việc vĩ đại mà Chúa sẽ làm cho những khóa sinh trong hai khóa tĩnh huấn sắp tới. Chúng ta nên nhớ rằng khi dựng nên chúng ta Chúa không cần sự hợp tác của chúng ta, nhưng để cứu rỗi chính mình ta và cứu rỗi người khác, Chúa rất cần bàn tay đóng góp của mỗi người chúng ta.
 

Thân ái chào quý anh chị.
 

.