|
TẢN MẠN |
||
|
James P.N-Thanh
|
||
|
Trong một lớp
học vùng quê, vào những ngày gần cuối năm, thầy giáo muốn biết ư nghĩ về tương
lai của các em học sinh. Thầy hỏi cả lớp: - Các tṛ cho
thầy biết mai mốt lớn lên các tṛ muốn làm ǵ? Có em trả lời
sẽ nối nghiệp cha mẹ làm nghề nông, có em muốn làm thư kư, có em muốn làm thầy
giáo, cô giáo. Có em muốn làm tài xế xe đ̣, để có cơ hội đi lại nhiều nơi v.v...
Cuối cùng, có một em trai dơ tay phát biểu: - Thưa thầy,
mai mốt lớn lên con muốn làm bố... Thầy giáo và cả
lớp học lấy làm ngạc nhiên, v́ sao em không muốn làm nghề ǵ khác lại chỉ muốn
làm bố. Em học sinh với dáng điệu ngập ngừng cho biết: - Thưa thầy con
muốn làm bố, v́ làm bố oai lắm, hễ mỗi khi nổi giận là tất cả mọi người trong
nhà đều sợ, bố muốn đánh, muốn chửi ai cũng được. Th́ ra cậu bé
này có một ông bố lúc nào cũng như ông “Kẹ” đối với vợ con, không cần biết ai
chọc ông giận ông ở đâu, hay làm ông không vừa ư. Về đến nhà thật vô phúc cho vợ
con lỡ làm cho ông thấy ngứa mắt, hay làm việc ǵ không đúng ư của ông. Sang đến chuyện xưa, ai trong chúng ta đọc chuyện Tàu “Tam Quốc Chí” chắc khó quên anh chàng Trương Phi, một ông tướng có tiếng là nóng tính. Tính nóng của ông, đến độ ông bà ta hễ thấy ai nóng nảy th́ gọi ngay: “Thằng này tính nóng như Trương Phi”. Một hôm chỉ v́ nóng ḷng muốn trả thù cho người anh kết nghĩa, là Quang Vũ bị Đông Ngô giết chết. Ông ra lệnh cho
thuộc tướng là Mă Trung may mấy chục ngàn bộ giáp trắng, để tang đi đánh Đông
Ngô nội trong 3 ngày phải đủ số. Mă Trung biết không thể xong đúng kỳ hạn, nên
xin gia hạn thêm. Chỉ có vậy, nhưng Trương Phi nổi giận, ra lệnh đánh cho Mă
Trung một trận bật cả máu tươi, và c̣n ra kỳ hạn trong 3 ngày nếu không đủ số,
th́ mang đầu tới nạp mạng. Mă Trung biết tánh mạng ḿnh sẽ bị nguy, nếu không
giết chủ tướng đầu hàng giặc, th́ không c̣n cách nào khác, nên chờ lúc Trương
Phi ngủ say không đề pḥng. Mă Trung dấu dao trong người vào pḥng đâm Trương
Phi chết. Đó là chuyện
bên Tàu, xa lắc xa lơ cả gần hơn cả ngàn năm trước, bây giờ xin mời nghe chuyện
bên Ta: Chế Bồng Nga (Po Binaswar) là vị vua Chiêm Thành, có tài cầm binh mưu
trí thao lược, đă nhiều lần đánh tới kinh thành Đại Việt, làm cho Thượng Hoàng
Trần Nghệ Tông phải lánh nạn sang Bắc Ninh. Vào năm 1390 chiến thuyền của Chế
Bồng Nga tiến vào địa phận Hải Hưng, Bắc Việt. Quân Chiêm Thành khí thế lẫy
lừng, v́ đă chiến thắng ở Tam Kỳ. Quân Việt lâm vào thế pḥng ngự nao núng, hai
bên dàn trận đợi giờ quyết chiến. Chiều ngày 24
tháng Giêng, Chế Bồng Nga dùng bữa cơm chiều, trong các món ăn có món gị heo
hầm, là món mà vua Chiêm Thành thích nhất. Không biết tại sao hôm đó món này
không chín rục, mùi vị lại không được ngon như mọi khi, làm vua mất hứng, nên
truyền lệnh đem tên đầu bếp ra đánh mấy chục hèo. Tên này bị đ̣n đau đem ḷng
oán hận, nên đang đêm lén qua sông báo cơ mật cho quân Đại Việt, và hứa sáng
ngày sẽ chỉ cho quân Việt, biết chiến thuyền nào có vua Chiêm Thành ngự. Sáng
hôm sau, Đô Tướng Trần Khắc Chân dàn trận, bao nhiêu cung cứng tên nhọn và súng
thần thương trợ lực. Sau hồi trống trận, tất cả đều tập trung hỏa lực vào chiếc
thuyền có chở Chế Bồng Nga. Chắc là chúng ta đều có thể tưởng tượng ra hồi kết
cuộc, của vị vua Chiêm Thành lừng danh này rồi. Một ông bố ghê
gớm hay đôi khi cũng có những bà bố, đă làm cho cả nhà khiếp hăi, nhưng thường
th́ những ông bố này chỉ biết “Khôn nhà dại chợ” ở nhà th́ ra oai tác quái, c̣n
ra đường th́ im như thóc. Kết quả gia đ́nh sống trong địa ngục trần gian. Một
Trương Phi không biết phải quấy làm theo ư riêng chỉ muốn cho được việc, ra lệnh
bắt làm theo ư ḿnh một việc khó thực hiện, mà không lắng nghe ư kiến của thuộc
hạ, nên kết cuộc bị mất mạng. Một Chế Bồng Nga dễ nổi nóng, lúc nào cũng như có
một nồi nước sôi trong người, nên chỉ v́ một cái gị heo chưa chín rục, mở màn
cho bước đầu tiên kéo theo những hệ lụy làm sụp sự đổ cả một dân tộc về sau này.
Bài hát: “Hận Đồ Bàn” với lời lẽ hùng tráng thê lương ai oán, nhớ về một thời
oanh liệt của dân tộc Chàm vẫn c̣n đó. Nhưng kinh đô Phật Thệ đă chôn vùi trong
lớp bụi thời gian. Một ông bố, một
Trương Phi, một Chế Bồng Nga. Cả 3 trường hợp tuy có khác nhau, nhưng đều phạm
cùng một lỗi là “nóng nảy, bồng bột”. Chỉ khởi đầu v́ một chuyện nhỏ mọn thường
ngày, mà kết quả lại vô cùng trọng đại. Nguyên nhân chỉ v́ không tự chế bản
thân, dễ kích động lại đem cơn nóng giận trút lên đầu người khác!.. Đây chính là
bài học cho chúng ta và nhất là những người lănh đạo. Ngẫm lại cuộc
sống ngày Thứ Tư, đôi lúc phảng phất đâu đó h́nh ảnh ông bố của em học tṛ
trường làng, hoặc anh chàng Trương Phi, hay của vị vua Chiêm thủa xưa. Có những
khi bị áp lực trong công việc làm hằng ngày, về đến nhà ta lại vô t́nh dùng vợ
con (chồng con) làm thùng rác. Hay trong những công tác của phong trào, v́ nhiều
công việc dồn đến làm cho ta đâm ra cáu kỉnh hoặc dễ nổi nóng, hay có khi v́ một
sáng kiến của ta không được chấp nhận, thế là hỏa bốc đầu lên bất kể lợi hại,
miễn là thỏa măn cơn tự ái. Cũng có lúc đau ḿnh nhức răng, hay hôm nào trái gió
trở trời, hoặc bị bà xă (hay ông xă) làm cho một trận, nên tâm thần bất ổn. Thật
là vô phúc, cho tên nào lạng quạng t́m đến ta mấy lúc này!.. Thay v́ thông
cảm những khó khăn, nâng đỡ nhau ḱm hăm tự ái bớt cơn giận, trái lại vô cớ ta
lại xả láng tới luôn. Có thể ta không thấy ǵ, mà c̣n cảm thấy thoải mái v́ đă
trút được cơn bực tức, thỏa măn được tự ái. Nhưng có biết đâu, nổi đau của người
khác khi phải chịu đựng cả thùng nước đang sôi bốc khói. Lời nói đôi lúc là
những âm thanh dịu ngọt làm ấm ḷng người, nâng đỡ giúp nhau tiến xa hơn. Nhưng
nó cũng bén hơn gươm đao và có sức gặm nhấm ḷng người, có khi c̣n đeo đuổi cho
đến suốt đời! Ngạn ngữ của người Nhật nói: “Một lời nói tốt lành có thể làm ấm
cả mùa Đông” là như vậy. Đôi khi ta chỉ để ư đến những cái lớn mà xem thường cái
nhỏ, nhưng chính những cái nhỏ này sẽ làm cho t́nh cha con, t́nh anh chị em dần
dần sứt mẻ, nhất là cùng sinh hoạt chung với nhau, th́ lại dễ đưa đến sự đổ vỡ.
Bài viết này
nhân dịp chuẩn bị kỷ niệm 10 thành lập phong trào Cursillo Adelaide, và cũng
đánh dấu 3650 Ngày Thứ Tư của tôi sinh hoạt trong phong trào. Những suy tư, cảm
nghĩ này muốn chia sẻ cùng anh chị, và cũng để nhắc nhở chính ḿnh. V́ cái gị
heo cho dù có béo cách mấy cũng dễ nuốt hơn là lời Thầy dạy: “Hăy học cùng ta,
v́ ta hiền lành và khiêm nhượng trong ḷng” quả là khó lắm thay!..
Adelaide- Những ngày cuối tháng 4-2007 |