New Page 1

DƯ ÂM MÙA GIÁNG SINH

Mai Văn Hội

Không một ai biết chắc ngày sinh của Chúa, Kitô giáo chọn ngày 25 tháng 12 còn Chính Thống giáo chọn mồng 7 tháng Giêng mỗi năm. Càng ngày thiên hạ càng có khuynh hướng "thế tục hóa" mùa Giáng Sinh. Gần tới ngày, buôn bán trở nên sầm uất khác thường. Đâu đâu cũng tràn ngập hàng hóa. Ở Việt nam, giá hàng có dịp tăng vọt nhưng trong thị trường tự-do như Úc, cơ hội cạnh tranh để khuyến mãi làm giá cả rẻ hơn. Ai cũng có thể nhận quà từ họ hàng bạn bè. Các bà các cô thường mở ra ngắm nghía có khi gói lại đẹp hơn để tặng người khác, cứ như vậy nẩy sinh một thứ "quà tái biến chế". Có tới 54% người Mỹ làm như vậy (1). Hàng hóa tiền bạc lưu thông mạnh trong mùa Giáng Sinh là một ưu điểm không thể chối cãi của nền kinh tế tư bản. Rất tiếc là bà con ta đua nhau mua sắm sửa nên thường quên dọn lòng đón mừng GS, một cách "nắn đường cho ngay" (Luca 3,1-6) để chờ Chúa đến. Khi còn ở VN, trong xứ đạo tôi ở, người ta xếp hàng chen lấn nhau để lãnh Bí tích hoà giải. Thánh Gioan kêu gọi sám hối trong hoang địa chứ ngài không kêu gọi trong thành phố đông người qua lại. Tại sao vậy? Phải chăng ngài không có khả năng tiếp thị? Hoang địa là mảnh đất cằn cổi trơ trụi hoạc đầy rẫy cỏ dại, chẳng thích hợp chút nào cho việc đón nhận hạt giống. Hoang địa ám chỉ một xã hội quá đa đoan bận bựu của chúng ta ngày hôm nay. Mãi lực tăng, nhu cầu nhiều, nóng lòng quảng bá sự giầu sang đạo đức v.v. Ngần ấy thứ đã cướp đi khả năng bén nhậy đối với ơn CỨU ĐỘ. Gần Giáng Sinh, ai nấy vội vàng, lái xe, đi đứng nhanh hơn. Tiệc tùng linh đình, vui chơi hò hẹn vô tình làm lu mờ ý nghĩa của đại lễ. Có lẽ đấy không phải là điều mà Giáo Hội nhắm tới. Theo Juan Ruiz, chủ tịch Phong Trào Cursillô toàn thế giới thì "Giáng Sinh không những là biến cố lịch sử mà là quà tặng mang lại cho nhân loại trên mặt đất" (2). Lễ GS năm nay, Đức Hồng Y George Pell, Tổng Giám mục ĐP Sydney cũng lưu ý chúng ta rằng "Chúa giáng sinh mang biểu tượng của sự bỏ rơi (helplessness) và hy-vọng" (3). Chúa đã bị bỏ rơi không thương tiếc nhưng đã là niềm hy-vọng cho ba nhà thông thái phương Đông và nhân loại. Người ta thu dọn nhà cửa, tìm ra mớ quà tặng đã nhận năm trước, lôi ra lau chùi sạch sẽ gói lại đem tặng người khác với lòng chân thành. Sự hy-sinh, đức vâng lời sẽ dễ dàng cảm nhận khi ta chiêm ngưỡng hang Bethlem

1 . Hy-sinh.

a/ Bằng cách chịu thiệt.

Hài Nhi trong máng cỏ là quà tặng vô giá mà Thiên Chúa ban cho, là phần sản nghiệp của Chúa Cha sau khi tạo thành vũ trụ. Chúa Cha không khỏi tan nát cõi lòng khi cho con một duy nhất làm "lễ vật hy-sinh" cho nhân loại. Người Công giáo không coi Giáng Sinh là cơ hội để ăn chơi thoả thích mà là dịp lãnh nhận để chia sẻ.

Tái biến chế đã làm đồ vô dụng như rác rưởi thành hữu dụng, quà tặng thừa thãi đối với người này biết đâu chả là cần thiết cho kẻ khác sau khi được cải tiến phù hợp với nhu cầu. Như vậy cho đi là một cách cải hóa quá khứ như Larissa Dubecki đế cập trên tờ Herald Sun với bài "Cải hóa quá khứ bằng cách tiếp tục ban tặng"_For the gifts that keep giving , recycle the past_ Cải hóa mỗi ngày, cách mạng mỗi ngày, làm cho tốt hơn mỗi ngày cùng là điều mà anh chị em ta học được trong PT. Theo thánh Phao-lô thì cái tốt của ngày hôm nay sẽ xí xóa được những khiếm khuyết của quá khứ (1 Cr 13:10). Chúa Giêsu không sinh ra trong điêu kiện dư thừa tiện nghi vật chất như người đời hiến tặng mà nhận lấy thân phận bị bỏ rơi hoàn toàn. Để dễ dàng cảm nhận sự nghèo hèn, có xứ đạo đã chọn chỗ xấu xí nhất ở nhà thờ để đặt hang đá thay vì tìm chỗ sạch sẽ sang trọng. Chiếc đèn dầu cháy với ngọn lửa leo lét thay thế cho dàn điện đủ mầu nhấp nháy thường thấy nơi khu phố náo nhiệt, nơi các hộp đêm. Một ngôi sao nhỏ tượng trưng cho vì sao lạ hơn là sao đứng sao ngồi bò lổm ngổm đầy sân. Một tượng Chúa Hài Đồng vừa cỡ tương xứng với kích thước của Đức Mẹ. Lễ Giáng Sinh nhắc nhở kẻ giầu có mở rộng vòng tay hơn nữa, bác ái nhiều hơn nữa. Kẻ giầu đây bao gồm cả những cường quốc trên thế giới. Theo thống kê, năm 2006, người dân Úc đã chi tới 952 triệu Úc kim để mua sắm những thứ không cần thiết, một việc làm mà có người gọi là "đổ rác giùm cho thiên hạ". Chính sách Kinh tế toàn cầu có thể tạo ổn định tạm thời theo kiểu cá lớn nuốt cá bé chứ chưa chắc đã thể hiện đúng nghĩa vụ phân phối ân huệ mà Thiên Chúa ban tặng. Bất công còn thì bất ổn vẫn còn. Thiểu số thống trị hưởng nhiều đặc lợi trong khi đó giới bị trị chiếm đa số lại thất sủng, họ phải bán rẻ nơi chôn rau cắt rốn cho dịch vụ khách sạn.cho công ty khai thác dầu khí "Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người lòng ngay". Lòng người chưa ngay thì bình an của Chúa hãy còn xa vời. Nén bạc trong Phúc Âm sinh lời, không thể do việc cho vay cắt cổ mà do hành động cho đi vô vị lợi để tới tay những người đói cần ăn khát cần uống. Để trả lời một nhà báo Mỹ, Mẹ Têrêsa thành Calcutta nói "Đám trẻ bất hạnh không hề sợ khổ cực mà sợ bị bỏ rơi". Việc làm không theo gương Chúa của một số Kitô hữu đã khiến Mohandas Gandhi chê trách bằng câu "Tôi phục Chúa Giêsu Kitô nhưng tôi chả phục người theo Chúa chút nào".

Vai trò của thánh Giuse khiến cho giới mày râu phải chột dạ và tự hỏi. "Tôi có thể giữ được bình tĩnh ở đêm tân hôn khi biết người yêu tôi đã có bầu mà tác giả lại không phải là tôi chăng? Có liên lỉ cầu nguyện để thiên thần báo mộng chăng?" Phúc Âm ghi lại, thánh Giuse từng nẩy ra ý muốn bỏ Đức mẹ cho rồi khi biết Đức Mẹ đã có thai trước nhưng Thiên thần đã kịp thời can thiệp, chắc chắn Đức Mẹ và thánh nhân đã cầu nguyện và phó thác vào Thiên Chúa để chấp nhận hy-sinh cho đại cuộc, một sứ mạng có một không hai trong lịch sử nhân loại. Rồi Thiên thần còn viếng giấc ngủ của thánh nhân ít ra là hai lần nữa. Thánh Giuse hoàn toàn chủ động như một gia chủ, quyết định cho Đức Mẹ và Hài Nhi di chuyển tới Ai cập, về Nazareth. Ngài đã từ bỏ "cái tôi" to lớn của mình trước mặt Thiên Chúa. Hy-sinh này được sự đồng tình của Đức Mẹ vì Phúc Âm không cho thấy Đức Mẹ cự nự hoạc đói hỏi chi cả trên bước đường lưu lạc.Một cử chỉ xin vâng hiếm có.

b/ Bằng sự vâng lời.

Xin vâng là tên của một bản nhạc rất thông dụng mà bà con ta vẫn hát, gói ghém một sự phó thác tuyệt vời, một sự trông cậy bền bỉ từng đem lại hạnh phúc cho nhiều gia-đình. Người mẹ hiền trong gia đình không thể thờ ơ với cụm từ xin vâng. Kinh Truyền tin nhắc nhở mọi người thái độ khiêm nhường của Đức Mẹ. Sự khiêm nhường không bao hàm ý nghĩa "bảo sao nghe vậy" hay "thực hành trước khiếu nại sau" trong quân ngũ. Khi được truyền tin, Đức Mẹ đã lễ phép thưa lại: "Việc ý sao có thể được khi tôi chưa hề biết tới người nam". Đấy là một thắc mắc hợp tình hợp lý. Thánh Giuse cũng xin vâng theo lời Thiên Thần báo mộng và đặc biệt ngài đã không thắc mắc, liệu các ông có thể xin vâng được như thế chăng? Cũng có thể sự xin vâng của Đức Mẹ quan trọng hơn nhưng cung cách xin vâng của thánh Giuse thật nhẹ nhàng, nặng phần cả nể đối với phái nữ, một đặc tính ít nhiều đã ảnh hưởng tới đàn ông Tây phương (?).

Trong sinh hoạt Phong Trào, có khá nhiều lần tôi được nghe hai chữ "xin vâng" từ anh chị em, đặc biệt là rollista khi được chỉ định trình bầy rollo. "Xin vâng" khá phổ biến nên có người nói PT chỉ có chỉ định mà không có bầu cử, thực tế không hẳn như vậy vì chỉ định trong sinh hoạt là kết quả của sự thăm dò, một hình thức bầu cử kín đáo hơn.

2. Vì đồng loại.

Đồng loại gần gũi nhất là các thành viên trong gia đình. Dễ trở nên nhàm chán khi thấy mặt nhau mỗi ngày, dễ nổi giận khi thừa biết những tỳ vết cố hữu của nhau. Mặc cảm xấu dễ làm lu mờ thiện chí người khác. Vấn đề học hành, sự đam mê của con cái, những ước vọng của cha mẹ ngoài tầm tay các con. Mâu thuẫn chồng chất dồn ta vào ngõ bí. Trở về với Chúa ư? Muốn trở về ai nấy đều phải xén bớt "cái tôi" của mình, hy-sinh nhiều hơn nữa. Đấy là lý do tại sao Chúa đã có lần nói Ngài mang gươm giáo đền để gia đình xào xáo nhau. Trong một dịp hội thảo về gia đình, thuyết trình viên đưa ra một gia đình mẫu có một cậu ấm độc nhất tuổi chừng ba chục, không chịu đi tu mà cũng chả chịu lập gia đình, không lấy vợ hoạc lo buôn bán gì cả, lang thang hết nơi này nơi khác để thuyết giảng về Đấng Tối cao. Câu hỏi đặt ra là "Đấy có phải là gia đình mẫu để chúng ta noi theo chăng ?". Ở hàng ghế thính giả không ai trả lời mà chỉ có người nhách mép cười, một vài người nữa há hốc miệng thế thôi còn đa số đều im lặng. Có thể họ cho đấy là câu hỏi vô duyên vì có con làm bác sĩ làm kỹ sư... sẽ danh giá hơn chứ, không sợ thiếu ăn thiếu mặc như nhiều người khác. Câu trả lời "không" kẹt cứng ở miệng làm nhiều người không thể cười hoặc chưa kịp ngậm miệng. Chúng ta coi Nazareth là gia đình gương mẫu, gương mẫu ở ân phúc mà Thiên Chúa trao tặng với sự hy-sinh vâng lời của từng nhân vật: Chúa Giêsu, thánh Giuse và Đức Mẹ. Không ai chối cãi được tính nhẫn nhục của người mẹ VN. Khi tạo dựng loài người, Thiên Chúa không lấy xương đầu hay xương chân của Adong để dựng nên Eva mà là xương sườn nên vợ chồng có sự tương quan đặc biệt, một sự vâng lời có đối thoại như Đức Mẹ đã từng đối thoại với Thiên thần (Việc ý làm sao được). Sự tương quan này không thể đồng hành với cảnh "chồng Chúa vợ tôi" mà cần sự thông cảm hai chiều như "vợ có công thì chồng không nỡ phụ" hoặc ngược lại. Trong lá thư của cha David Smith linh hướng Cursillo toàn thế giới có viết "Nếu Chúa Giêsu xuống thế để làm thân phận con người, giao hòa với nhân loại thì với khả năng sẵn có của mình, xin hãy cho đi vì người khác"(4). Của cho là của được vì Chúa phán "Ai hy-sinh mạng sống mình vì người khác thì sẽ không mất". Hình ảnh hài nhi trong máng cỏ nhắc tôi nhớ đến lễ Rửa tội. Chúa cho anh chị em mình lãnh dấu ấn (Identity) để làm con Thiên Chúa.Vị linh mục chủ sự nhắc lại lời Chúa "Đây là con trai (hay con gái) ta yêu dấu". Đấy cũng là tiếng từ trời vọng xuống khi Chúa Giêsu biến hình trên núi khi xưa và cũng là lúc ơn gọi đến với mỗi người. Bổn phận chúng ta là nghe lời (Listen) rồi cất bước dấn thân chấp nhận khổ đau (Suffer) để chu toàn ơn gọi. (5). "Chịu đựng" là đoạn đường dài nhất trong ngày thứ tư và cũng khó khăn nhất trong đời sống gia đình." Đoạn trường ai có qua cầu mới hay" (ĐTTT). Sinh hoạt với Phong Trào, cursillista không có tham vọng gì hơn là cùng nhau hoán cải mỗi ngày vì mạnh tin rằng luôn luôn được Thầy tin tưởng.

Trong thông điệp ngày Thế giới Hòa Bình năm 1980, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô 2 có viết: "Cá nhân tự nó không tồn tại nhưng những thành quả đạt được cho người khác sẽ còn mãi". Thành quả do việc làm của Thầy Chí Thánh không trở thành vô ích khi mọi người dám bắt chước Thầy mà hy-sinh cho nhau. Lễ Giáng sinh từng bị làm khó dễ ở vài nơi (quốc gia Hồi giáo) và trong vài giai đoạn (dưới thời Cộng sản). Người ta có tìm cách hất Chúa ra ngoài lề xã hội chăng nữa thì ý nghĩa của Giáng Sinh vẫn tốn tại, một thông điệp của tình yêu đã tỏ ra bất diệt, không những ở nơi Kitô hữu mà giữa lòng xã hội đầy sỏi đá gai góc chẳng khác nào hoang địa.

Mai Văn Hội

(1) Larissa Dubecki, Herald Sun.

(2) Ultreya Úc Châu tháng 12.trg 4.

(3) Herald Sun 24/12/07.

(4) Ultreya Úc Châu tháng 12 trg 5.

(5) Đức Cha D.Hart, Kairos 13/8/06.