KHOA HỌC VÀ ĐẠO ĐỨC TÔN GIÁO

 

MVH
 

Cháu nhỏ trong gia đ́nh hỏi bà "Ai sinh ra cháu vậy bà?" Bà trả lời "mẹ cháu". Khoảng lên bốn lên năm, học được khá nhiều điều ở nhà trẻ và bé thích dùng cụm từ "tại sao" (why) và thường liên tục hỏi nhiều câu liên tiếp khiến cho người lớn đôi lúc phải lúng túng đến nóng mặt. Một hôm trời mưa sấm sét, cháu hỏi "Ai làm vậy?". Tôi vội vàng chạy đi kiếm vài cục pin h́ hục nối để hai đầu dây chạm sẹt lửa, nh́n thấy lửa cháu say mê thích thú nhưng vẫn chưa hài ḷng v́ không nghe có tiếng kêu như sấm, sau đó lại nằng nặc hỏi thêm ai làm? Nhà tâm lư giáo dục khuyên ta không nên dùng uy quyền để nạt nộ chúng mà t́m cách hướng dẫn để trả lời chúng một cách hợp lư hơn là nói dối quanh.
 

Một học sinh tiểu học vừa về tới nhà chưa kịp cất sách vở đă chạy vào khoe với mẹ "Bữa nay con biết con sinh ra ở đâu rồi thầy cô giáo cho coi video, không phải ở nách mà mẹ vẫn nói đâu !" Vô cùng sửng sốt nhưng bà mẹ cố lấy lại b́nh tĩnh để hỏi cho ra chuyện... Trước khi dậy bài về t́nh dục cho học sinh, phụ huynh thường được nhà trường hỏi ư trước. Phải chăng sự liên hệ giữa Khoa học và Tôn giáo là một vấn đề nhậy cảm có thể tạo nên mâu thuẫn hay thuận lợi.
 

1. Những mâu thuẫn
 

Galileo, một nhà Toán học, Vật lư, Vũ trụ học với những phát minh nổi tiếng người Ư sống vào cuối thế kỷ 16, đă đưa ra thuyết "Trái đất quay xung quanh mặt trời" đi ngược lại ư của Giáo Hội thời ấy, vốn dựa vào Cựu Ước (Old Testament). Theo cha Sabino Maffeo, Phó Văn pḥng Ṭa Thánh trả lời cho CNS mới rồi th́ "thiếu chứng cớ cụ thể" đă là duyên cớ khiến Galileo gặp nhiều hệ lụy, ông bị Ṭa Thánh Vatican xử oan năm 1633. Cựu Ước (Old Terstament) đă chi phối cách suy nghĩ của Giáo Hội từ nhiều thế kỷ, lầm tưởng trái đất là trung tâm điểm của vũ trụ và mặt trời di chuyển quanh trái đất. Người Tầu xưa kia cũng tưởng đất nước họ nằm giữa các dân tộc khác nên mới đạt tên nước là "Trung quốc" (một nước ở giữa).
 

Đầu năm 2008, ĐTC Bênêđictô 16 phải hủy bỏ chuyến viếng thăm Sapienza, một ĐH Khoa học kỳ cựu nhất của Ư v́ bị sinh viên và gần 70 giáo sư chống đối với lư do là "Khoa học không cần Tôn giáo". Xưa kia Galileo cũng là một thành viên của ĐH này. Sự sai sót nào cũng dễ gây hiểu lầm, nghi ngờ và đố kỵ nhưng rạn nứt nào cũng có cơ may hàn gắn nếu mọi người không ngần ngại phục thiện, một cách hoán cải tuyệt vời học được ở Phong Trào Cursillo.
 

2. Những thuận lợi.
 

Năm 1992, Đức Thánh Cha G. Phaolô 2 đă có vài dịp nhắc lại vụ Galileo và thừa nhận đấy là điếu đáng tiếc đă gây ảnh hưởng sâu rộng. Vụ án Galileo được đem vào chương tŕnh giảng dậy ở Giáo Hoàng Học viện, nói lên tầm quan trọng giữa "Khoa học tự nhiên và Tin Lư". ĐTC khuyên giáo sư thần học hăy theo sát sự tiến bộ của Khoa học để cập nhật hóa chương tŕnh giảng dậy. Điều này chứng tỏ Tôn giáo và Khoa học không hề đối nghịch mà c̣n hỗ trợ cho nhau. Trong bài nói chuyện trước đoàn Đại Biểu của 176 Quốc gia có liên lạc ngoại giao với Ṭa Thánh. Ngài lưu ư "Không phải là sự chọn lựa Khoa học hay Luân lư mà là tránh hành động vô luân khi dùng Khoa học". Cách đây vài năm, một hiện tương lạ xẩy ra ở Brisbane mà hậu quả hăy c̣n. Ṭa Giám mục ở đây đă nhờ đến Khoa học để "bạch hoá" hiện tương rồi lưu ư giáo dân là "Không vội tin mà chờ sự phán quyết của Giáo quyền".
 

Bức tượng Galileo sẽ được dựng lên ở Thủ đô Vatican để vinh danh ông như một Khoa học gia vĩ đại nhân kỷ niệm 400 năm đánh dấu năm Vũ trụ vào năm 2009. Ông Nicola Cabibbo, Giám đốc ĐH Sapienza nhận xét, bức tượng là một công tŕnh tuyệt tác tốn phí do sự quyên góp tự nguyện, nhưng cần một chỗ đứng thích hợp v́ Galileo là Khoa học gia đặc biệt kỳ cựu vào bậc nhất của Đại học này. Ṭa Thánh Vatican rất hài ḷng về sáng kiến đó.
 

Cha Michal Heller, 72 tuổi người Balan vừa nhận được giải thưởng Templeton Prize trị giá gần 2 triệu Mỹ kim vào ngày 12 tháng 3, là giáo sư Triết của Ban Thần học thuộc Giáo Hoàng học viện Karkow (Đp cũ của ĐTC G. Phaolô 2), nghiên cứu vũ trụ suốt 40 năm về những yếu tố tạo thành vũ trụ. Tác phẩm của ngài bao gồm 30 pho sách và 400 bài nghiên cứu thuyết Tương đối và Cơ học quang tử (Relativity and Quantum mechanics). Ngài từng là cộng tác viên đắc lực của Đức Giám Mục Karol Wojtyla, tên của ĐTC G. Phaolô 2 khi c̣n làm Tổng GM Karkow. Với số tiền này cha sẽ mở Trung tâm Copernicus để nghiên cứu giáo dục "Khoa học-Thần học". Trung tâm này sẽ là một phần của Giáo Hoàng học viện tại Balan, một Đại học đă hoạt động từ năm 1364. Cha kể lại: Ở Balan, chúng tôi quá quen lối làm việc không được ai giúp đỡ... Hồi c̣n đi học tôi không ghét mà cũng chẳng say mê ǵ Chế độ, sống như người tôn thờ chủ nghĩa cá nhân, phải tuân thủ kỷ luật nhà trường mà cảm thấy đau ḷng nhưng có điều thích học và thích được dậy dỗ mà không thích đứng về phía đa số theo kiểu a dua. Sau khi Cộng Sản Balan sụp đổ, cha tổ chức lớp Thần học "chui", đó là việc làm vô thưởng vô phạt đối với Chính quyền. Khi ĐTC G. Phaolồ 2 c̣n là một linh mục trẻ, ngài ưa thích trượt tuyết, trong nhóm đó có những nhà Vật lư của ĐH Krakow. Họ tụ lại một chỗ để tranh luận về Khoa học và Triết lư. Đức TGM Wojtyla từng lo liệu để ĐH Karkow trở thành Giáo Hoàng Học viện, đấy cũng là một dấu hiệu báo trước để Ngài lên ngôi Giáo Hoàng. Một dịp kia cha Heller được Ṭa Thánh mời nói chuyện ở trại hè Castel Gandolfo nước Ư về "Sự h́nh thành nguyên tố" (Elemental formation) th́ cha Heller có thưa với ĐTC rằng "Tiến tŕnh Sinh học cũng chỉ là một phần của sự h́nh thành này". Không hẳn có sự mâu thuẫn v́ Thiên Chúa là đấng tạo thành muôn vật c̣n lư thuyết biến hóa (ám chỉ Khoa học)chỉ có khả năng giải thích một kết quả ngẫu nhiên. Người ta đặt Thiên Chúa một bên c̣n bên kia là sự may rủi thuộc về ma quỉ là không đúng v́ không biết rằng Chúa cũng là Chúa của sự may rủi nữa mà.
 

Chuyện ǵ gọi là may rủi đối với chúng ta th́ đối với Thiên Chúa lại là sự tác tạo tự nhiên. Cha Heller lấy thí dụ như sinh con chẳng hạn là chuyện may rủi của chúng ta nên người đời thường nói là do Chúa ban. Vậy sự may rủi cũng chỉ là một phần chương tŕnh của Tạo Hóa mà thôi.

Tài liệu tham khảo:
(1) The "great Galileo" back in town. (Carol Glatz- The Catholic Leader).
(2) Galleo protest halts Pope' s university visit (Phil Steward-Herald Sun).
(3) Understanding the universe (Mark Patisson reports-The Catholic Leader).