TUẦN THƯƠNG KHÓ

Tom
 

Ngày xưa dưới quê tôi thường gọi tuần Thánh là tuần Thương Khó.
Gọi là tuần Thương Khó là vì bầu khí u buồn ảm đạm, khởi đầu bằng lễ Lá với bài Thương Khó dài diễn tả cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Kitô.
 

Gọi là tuần Thương Khó là vì bầu khí tang thương qua những buổi tối ngắm đứng, dâng hạt cho tới tận khuya; nhất là các nghi thức đượm mầu tang tóc hôm thứ Sáu tuần Thánh, cùng với cung điệu "than hang đá" não nuột của các bà các cô bên mộ Chúa trong đêm khuya, thì mấy ai cầm lòng được.
 

Gọi là tuần Thương Khó là vì bầu khí trầm lặng nối tiếp 40 ngày chay tịnh, khởi đầu bằng lễ xức tro kêu mời mọi người thống hối ăn năn, nhớ lại thân xác này mỏng dòn sẽ sớm trở về bụi tro. Mùa Chay, mùa mầu tím buồn nơi lễ phục của cha xứ, cũng như các màn phủ trong nhà thờ. Suốt mùa Chay giảm vơi hẳn những tiệc tùng đình đám, có chăng chỉ là những đám cưới "chạy tang" được tổ chức rất đơn sơ.
 

Vào mùa Chay và tuần Thương Khó dưới quê tôi công việc đồng áng đã xong từ lâu nên nhàn nhã lắm. Chính vì vậy thánh lễ sáng sớm cũng như buổi đọc kinh tối nhà thờ, rồi tuần đại phúc đều rất đông; cả những đứa con nít như chúng tôi chẳng được miễn trừ. Ngoài ra chúng tôi cũng phải ăn chay kiêng thịt nghiêm chỉnh như người lớn dù chưa tới tuổi. Nhưng nói của nào ngay, chỉ có phần ăn chay là ảnh hưởng, vì quanh năm có mấy khi được ăn thịt đâu mà nói đến chuyện kiêng với khem!
 

Quả là những sinh hoạt đạo đức mọi mùa ở xứ tôi phong phú lắm, nhưng sao nó không thấm nhập gì vào tôi được bao nhiêu. Vào mùa rồi lại ra mùa, chu kỳ thực hiện cứ như mùa lúa vậy thôi. Rồi năm này lại qua năm khác, cứ "Ăn chay, ném đá, lễ Lá, Phục Sinh"...
 

Năm nay bước vào tuần Thương Khó mà lòng tôi rất vui. Vui vì cảm nhận được gần Chúa hơn bao giờ hết. Có lẽ đó là kết quả nhờ những cố gắng tích cực trong suốt mùa Chay, không những của riêng mình, mà là tổng hợp của nhiều người khác.
 

Năm nay tôi cũng tham gia nhóm sinh hoạt mùa Chay của giáo đoàn, nhóm có cả Cursillistas lẫn anh chị em thiện chí. Nội dung sinh hoạt dựa theo chương trình của Tổng Giáo Phận Sydney với chủ đề "Làm chứng nhân cho Chúa Kitô". Chủ đề này là kết quả của câu Kinh Thánh: "Anh em sẽ nhận sức mạnh khi Chúa Thánh Thần ngự xuống trên anh em, và anh em sẽ là chứng nhân của Thầy" (Cv 1,8). Đây chính là ý lực của Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2008 và cũng được dùng cho chương trình mùa Chay.
 

Dưới sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần, cả nhóm cùng nhau học hỏi, chia sẻ và sống với phụng vụ Lời Chúa. Tin Mừng của 5 Chúa Nhật mùa Chay đã đưa tôi vào chủ đề của từng tuần, với các khía cạnh khác nhau về sứ mạng Phúc Âm hóa, cũng như về lời mời gọi làm chứng nhân cho Chúa Kitô với tha nhân. Các bài Tin Mừng đã giúp tôi nhìn rõ hơn tình yêu của Chúa, cũng như cách Chúa trao ban tình yêu này cho nhân loại. Các bài Tin Mừng giúp tôi cảm nhận tình yêu Chúa nhiều hơn và thúc bách tôi làm chứng cho tình yêu này, cụ thể bằng những việc bác ái, sống yêu thương.
 

Rất là may nhóm đã chọn Sứ điệp mùa Chay 2008 của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô 16 làm đề tài học hỏi, sứ điệp nói về việc bác ái. Sứ điệp như là con đường Chúa gởi đến giúp tôi bước đi. Sứ điệp giúp tôi trưởng thành hơn việc sống mùa Chay và làm việc bác ái theo ý Chúa muốn: "Mỗi năm, mùa Chay mang lại cho chúng ta một cơ hội theo Chúa Quan Phòng để đào sâu ý nghĩa và giá trị cuộc sống Kitô của chúng ta và khích lệ chúng ta khám phá lòng từ bi của Thiên Chúa, để đến lượt chúng ta trở nên từ bi hơn đối với anh chị em mình" (đoạn 1). Làm việc bác ái với tình yêu, thì ngoài việc trao tặng một của cải vật chất, còn là trao tặng món quà cao cả hơn về tinh thần, là làm chứng nhân cho Chúa Kitô, nơi Ngài có tình yêu và sự sống chân thật.
 

Từ những cầu nguyện, chia sẻ và học hỏi trong nhóm, chúng tôi hòa mình vào tâm tình mùa Chay với cả giáo đoàn qua những việc đạo đức và bác ái. Cả cộng đoàn cùng nhau sống mùa Chay, hy sinh tiêu dùng cho những người nghèo khổ, hiện thân của Chúa Kitô. Hôm lễ Lá là ngày thu góp những tiết kiệm do việc chay tịnh đem lại rất khả quan, tạo nên niềm vui lớn cho một linh mục bất ngờ đến thăm giáo đoàn, đã đại diện cho các giáo dân "vùng sâu vùng xa" hết sức khó khăn bên quê nhà đón nhận. Niềm vui của họ cũng là niềm vui lớn cho cả giáo đoàn. Đúng là "cho đi thì vui hơn nhận lãnh". Sự vui tươi của tình yêu đã phủ lấp cái u buồn cố hữu của mùa Chay, và đã tạo cho tôi cái nhìn mới.
 

Ăn chay kiêng thịt không phải là điều Chúa cần, hay đòi hỏi là cái giá để Ngài cứu chuộc. Ăn chay kiêng thịt là để giúp tôi vượt qua được những cám dỗ của đời sống vật chất, để thanh thoát hơn mà tiến lên gần với những đòi hỏi của tình yêu.
Tôi nhận ra rằng, không phải tôi ăn chay kiêng thịt để Chúa yêu thương tôi hơn, mà chính vì tình thương của Ngài đã giúp tôi chay tịnh, tức từ bỏ những đam mê xác thịt thế gian, mà hòa mình với tình yêu và sự cứu chuộc của Ngài. Khi con người không bị ràng buộc vào những cám dỗ đòi hỏi vật chất, thì sẽ dễ bước theo những tiếng gọi cho những ước ước vọng cao hơn. Sự nhận thức này đã trả lời cho tôi thắc mắc từ lâu, không hiểu sao các tu sĩ sống rất vui vẻ hạnh phúc trong những dòng Kín nhiệm nhặt lúc nào cũng kín cổng cao tường, đời sống như vậy mà vẫn có hấp lực với những bạn trẻ yêu đời và đầy sức sống.
 

Tôi cũng hiểu được rằng, sống tuần Thánh không phải là thụ động âu sầu ủ rũ vì sự khổ nạn và cái chết của Chúa, mà là để suy cảm cho được "đường tình đó Ngài dành cho con". Đường tình đó quá tuyệt vời và cao đẹp. Chết cho người mình yêu đã là cao cả, mà còn sẵn sàng chấp nhận một hành trình khổ nạn dã man và cái chết đau đớn nhục nhã đến thế, thì quả là vượt sức tưởng tượng của con người.
 

Từ nay tôi sẽ hiểu từ "Thương Khó" với chiều hướng tích cực. Chữ "thương" ở đây không còn là một tĩnh từ diễn tả sự bi thương cho chữ "khó" nữa, mà là một động từ có ý nghĩa riêng, Chúa chịu sự "khó" vì "thương"; có như thế, tuần Thánh sẽ là tuần vui mừng phấn khởi cho tôi. Tuần Thánh cũng là dịp đặc biệt để Chúa mời gọi tôi đi tiếp con đường này: con đường tình yêu và qua thập giá tới vinh quang; có như thế, sự phục sinh của Thầy Chí Thánh và hành trình trần thế của tôi mãi là niềm hy vọng, dù đời lắm chông gai.
 

Tối thứ Bẩy tuần Thánh tham dự thánh lễ vọng Phục Sinh tôi không được khỏe vì thời tiết thay đổi bất thường, thân thể đau nhức tứ tung làm tham dự thánh lễ không mấy sốt sắng. Nhưng bài đọc trích sách tiên tri Êgiêkiel như liều thuốc cực bổ làm tôi mạnh khỏe tỉnh táo và vô cùng xúc động: "Ta sẽ cất khỏi xác các ngươi quả tim bằng đá và ban cho các ngươi quả tim bằng thịt" (Ed 36,26). Lúc này tôi mới cảm nhận thực sự ánh sáng phục sinh, và đây đúng là hồng ân phục sinh năm nay. Chúa ơi, con xin nhận.
 

Ồ, đúng là Chúa luôn luôn tạo điều kiện cho tôi thăng tiến hơn, mà vì lu bu nhiều chuyện tôi đâu có nhìn ra. Lời hứa ban cho tôi quả tim bằng thịt đã có từ lâu, nhưng vì chưa mở lòng đủ nên tôi chưa tiếp nhận được.
Tôi cảm ơn Chúa đã ban cho tôi quả tim bằng thịt, có nghĩa là quả tim thật, quả tim của con người chính hiệu được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa.
 

Tôi phải trân quý giữ gìn, chăm sóc để quả tim này mạnh khỏe không bị chai đá đi, hầu hòa nhịp được với nhịp đập của trái tim Đức Kitô, nhờ đó mới đủ khí thế mà bước vào "con đường nào Chúa đã đi qua" -con đường "khó" vì "thương".
Tôi phải trân quý giữ gìn, chăm sóc để quả tim này mạnh khỏe không bị chai đá đi, hầu rung cảm được với hoàn cảnh của tha nhân, "vui với người vui, khóc với kẻ khóc" cùng nhau xây dựng một thiên đàng tại thế, kẻo rơi vào tình trạng "khó thương" thì hỏng bét.