THÁNH PHAO LÔ TỐNG VIẾT BƯỜNG

Quan thị vệ

Phaolô Tống Viết Bường sinh khoảng năm 1773 tại Phủ Cam, Phú Xuân (Huế), trong một gịng tộc Công Giáo lâu đời, cũng là ḍng tộc có nhiều quan lớn dưới triều vua Lê Chúa Nguyễn. Thân sinh ông là Ông Nicolas Tống Viết Giảng và bà Maria Lương. V́ tổ tiên đều làm quan nên đến khi trưởng thành ông được chọn làm lính thị vệ. Với đời sống liêm khiết và đức độ, sau một thời gian ông được thăng chức đội và được nhà Nguyễn tuyển vào làm thị vệ hoàng cung. Vua Minh Mạng rất hài ḷng về việc phục vụ cần mẫn và nhiệt tâm của ông. Ông có hai đời vợ, sinh hạ được tất cả 12 người con.


Vào năm 1831, giặc Đá Vách ở Quảng Nam nổi lên quấy phá, quan quân phải đi đánh dẹp. Ông đội Bường được vua cử đi thanh sát mặt trận. Ông mau mắn chu toàn phận sự và trở về tâu tŕnh thành quả đạt được. Theo lệ thường mỗi lần dẹp giặc xong th́ phải vô Chùa lễ bái nhưng ông đă không làm - v́ ông là người Công Giáo. Điều nay đă làm cho nhà vua bực tức. Vua Minh Mạng thịnh nộ trách mắng ông thậm tệ và dọa đem đi chém đầu, nhờ quan chức can gián nhà vua xá tội và ra lệnh đánh ông 80 roi, tước hết chức quyền và giáng xuống làm lính trơn. Dù vậy ông Bường vẫn tiếp tục vui vẻ phục vụ nhà vua.
Hơn một năm sau, khoảng cuối tháng 12 năm 1832, khi chuẩn bị ra chiếu chỉ cấm đạo toàn quốc, vua Minh Mạng đ̣i kê khai những người Công Giáo trong hàng ngũ thị vệ. Lúc đó các quan mới khám pha ra nhiều thị vệ nghe lời “quyến rũ” của ông đội Bường vừa gia nhập đạo. Thế là ông Bường và các binh sĩ có tên trong danh sách được tŕnh lên, nhà vua liền hạ lệnh tống giam vào vào ngục tối hôi hám, mỗi người phải đeo gông nặng gần 7 kư, chân th́ bị xiềng sắt xiết chặt.


Thời gian đầu, cứ độ mười ngày ông Bường lại bị đem ra tra khảo về niềm tin. Lần nào quan cũng hỏi: "có bỏ đạo không?" - và lần nào ông cũng trả lời: "lâu nay tôi chỉ thờ một Thiên Chúa dựng nên vạn vật, lẽ nào bây giờ tôi lại bỏ Chúa tôi". Hậu quả mỗi lần thưa như vậy là 20 roi đ̣n rách xé da thịt, nhưng người chiến sĩ của Chúa không than trách một lời. Với chí khí của một người lính kiên cường, ông tỏ ra sẵn sàng chịu những h́nh khổ cay nghiệt hơn nữa.


Trong nhà giam, ông thường khuyên các bạn bị bắt hăy kiên tâm bền chí, trông cậy và cầu nguyện Đức Mẹ luôn đễ được vững ḷng chịu khổ đến cùng, vác thập giá theo Chúa Giêsu. Càng bị đau khổ, đời sống thiêng liêng của ông càng gia tăng. Mỗi ngày ông siêng năng cầu nguyện, suy gẫm và đọc kinh Mân Côi. Mỗi tháng nhờ các linh mục cải trang vào thăm, ông đều xưng tội và đón nhận Ḿnh Thánh Chúa. Thấy không thể lay chuyển đức tin của người môn đệ Chúa Kitô, quan Thượng Thư Bộ H́nh liền xin nhà vua tuyên án... lần thứ hai các quan lại tâu, vua Minh Mạng mới chấp thuận châu phê bản án trảm quyết, treo đầu ba ngày để làm gương cho kẻ khác. Tuy nhiên, vua vẫn chưa cho thi hành ngay, có ư chờ người tôi trung của ḿnh xin ân xá. Các quan nói ư vua cho đội Bường, nhưng ông quyết liệt từ chối. Thế là ngày 23-10-1833, lúc 5 giờ chiều quân lính báo tin cho ông đội biết giờ hành xử đă đến, Ông b́nh thản giă từ sáu người bạn đă bị bắt (cả sáu người này về sau cũng bị tử h́nh).


Trên đường ra pháp trường, ông kéo dài thời gian để được chém trên nền nhà thờ Thợ Đúc. Thủ cấp của ông bị bêu ba ngày ở nhà thờ Thợ Đúc, c̣n thi hài vị tử đạo được an táng ở họ Phủ Cam.


Ngày 27-5-1900, ông Phaolô Tống Viết Bường được Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn lên bậc Chân Phước.


Ngày 19-6-1988 Phaolô Tống Viết Bường đă được Đức Giáo Hoàng Phaolô II suy tôn lên bậc Thánh.