TỰ DO

 

Bart. Văn Đức Thạch

Để giúp các trợ tá Canberra chuẩn bị cho hai khóa 3 Ngày tại Melbourne vào đầu năm tới, tôi được anh Hai, trưởng khối Tiền, chỉ định tŕnh bày một chủ đề rất thoải mái: Sự Tự Do. Tôi chắc rằng, lúc vào phần chia sẻ cảm nghiệm cá nhân sắp tới, ai cũng đóng góp hăng hái cho chủ đề nầy.


Anh chị em mến, đa số chúng ta khi nói đến hai chữ tự do th́ ai cũng cảm thấy thấm thía. Chúng ta, những người Việt tha hương, bỏ nước ra đi cũng v́ hai chữ tự do. Bao người mạo hiểm với chính cả mạng sống của ḿnh cũng v́ hy vong t́m lại, hoặc v́ bảo vệ sự tự do.


Hôm nay, qua buổi tĩnh tâm nầy, tôi mời quư anh chị suy nghĩ chữ Tự Do qua hai khía cạnh: xă hội và tâm linh. Và từ đó hy vọng rằng chúng ta có thể rút ra những tư tưởng hầu có thể giúp nhau áp dụng hai chữ Tự Do thật vững vàng trong đời sống Kitô hữu.


1. Tự Do qua khía cạnh xă hội


Xă hội Tây Phương thường được khen là xă hội tự do, sống rất thoải mái: ai làm ǵ cũng được, miễn sao đừng xúc phạm hoặc gây nguy hiểm cho người khác là OK. Từ quan niệm nầy, chúng ta huởng sự tự do qua rất nhiều h́nh dạng: tự do tín ngưỡng, ngôn luận, báo chí, đi lại, buôn bán, giao thông v.v.


Nói chung là người dân tại các nước Tây Phương được hưởng rất nhiều quyền lợi. Nhiều đến mức lạm dụng và vi phạm giá trị và đạo đức của con người. Ví dụ như tự do phá thai, tự do đồng t́nh luyến ái, tự do phỉ báng Thiên Chúa v.v.


V́ áp lực chính trị hoặc v́ đă được quá nuông chiều với chủ nghĩa vật chất, một số lănh tụ quốc gia Tây Phương thường làm ngơ trước những sự lạm dụng tự do nầy. Và họ lư luận qua loa rằng: ai làm ǵ cũng được miễn sao họ không làm hại người khác là được. Rất tiếc, giá trị đạo đức không chiếm được vị trí ưu tiên trong các cách lư luận hoặc quyết định của các nhà lănh tụ trên.


Tại các nước theo chủ nghĩa cộng sản hoặc chủ nghĩa độc tài th́ những quyền tự do căn bản của con người rất vắng bóng. Những biến cố vừa xảy ra tại Ṭa Khâm Sứ Hà Nội là một ví dụ gần gũi về sự xúc phạm quyền tự do tín ngưỡng. Tại những nước như Việt Nam, tất cả những tự do hoặc quyền lợi của người dân nếu có mầm móng gây nguy hiểm đến các lănh tụ hoặc chế độ đều phải bị dập tắt.


So sánh quyền tự do tại các nước Tây Phương và quyền tự do tại các nước tại các nước cộng sản, chúng ta nhận thấy rằng một bên th́ Thừa và một bên th́ Thiếu.


Thừa v́ lạm dụng, v́ vô trách nhiệm, v́ coi nhẹ luân lư hoặc v́ vô ư thức. Thiếu v́ theo những lư tưởng hoặc ư thức hệ trái đạo đức, bất chấp nhân phẩm và khinh thường nhân quyền.


Điểm tương đồng của hai phía là đạo đức, luân lư và giá trị sự sống đang từ từ lu mờ trong đầu óc một số lănh tụ Tây Phương, và chúng càng vắng bóng hơn trong đầu óc các nhà cầm quyền độc tài.


Đó là một thảm trạng của môi trường xă hội chúng ta sống hôm nay. Vậy chúng ta có thể làm được ǵ, giúp được ǵ cho chính chúng ta và cho môi trường. Mời quư anh chị cùng tôi đi qua phần hai của bài chia sẻ.


2. Tự Do qua khía cạnh tâm linh


Quư anh chị mến,


Chúng ta là những người Kitô hữu, những người được gọi là bạn của Đức Kitô, con của Đức Chúa Cha, đấng mà chúng ta hằng thân thương thốt lên lời cầu, "Lạy Cha chúng con ở trên trời." Thông thường, chúng ta c̣n gọi Ngài là Thiên Chúa, hoặc God theo tiếng Anh. Chữ GOD nầy có liên quan đến chữ GHU. Theo tiếng cổ Ấn Độ Sanskrit, chữ GHU có nghĩa là Đấng Mời Gọi, the one who is calling. Tôi thích ư nghĩa nầy, nhất làm trong chiều hướng của sự Tự Do mà chúng ta chia sẻ hôm nay.


Thiên Chúa tạo dựng nên con người giống h́nh ảnh của Ngài. Rồi Ngài hà hơi, ban Chúa Thánh Linh, để con người có sự sống. Con người là tạo vật tuyệt hảo đắc ư nhất mà Ngài yêu thương gọi là con. Ngài c̣n ban cho con người một món quà độc đáo: Tự Do. Và con người đă lợi dụng sự tự do đó để... xa Ngài. Nhưng Thiên Chúa vẫn là Cha yêu thương, Đấng Mời Gọi, luôn mời con người trở về với Ngài. Qua bao nhiêu thế hệ cùng biết bao giao ước, con người vẫn hững hờ với lời mời của Thiên Chúa. Họ cho rằng tự do mà con người đặt ra th́ hấp dẫn hơn, có lợi hơn sự tự do mà Thiên Chúa ban cho họ. Chúng ta hăy xét qua một vài cách con người đă xử dụng sự tự do Chúa ban.


- Adam và Eve đă dùng sự tự do Chúa ban để vói tay hái trái cấm, điều mà Chúa không muốn. Nhưng Chúa vẫn trung tín và luôn luôn là người lên tiếng trước để giao ḥa, "Adam, con ở đâu?" Nhưng rồi Adam và Eva đi vào con đường đen tối chỉ v́ định nghĩa của sự tự do của ông bà khác với định nghĩa của sự tự do của Thiên Chúa.


- Giuđa của Nhóm Mười Hai đă hoàn toàn tự do khi quyết định bán Thầy ḿnh bằng 30 quan tiền, rồi ông rời buổi tiệc ly, bỏ Thầy, bỏ bạn thất thểu đi và đêm đen.


- Người con hoang đàng cũng dùng quyền lợi và sự tự do của ḿnh để xin người Cha nhân hậu chia gia tài rồi rong chơi với bạn bè. Rong chơi hoang phí để rồi đến lúc, "c̣n tiền c̣n bạc c̣n bằng hữu, hết tiền hết bạc hết anh em." Chỉ có Cha nó vẫn luôn yêu thương và mong nó một ngày nào đó tỉnh thức và trở về cùng Cha. Cha vẫn luôn yêu thương mời gọi, the one who is always calling lovingly.


- Thánh Gioan, người môn đệ đặc biệt, cũng đă dùng sự tự do của ḿnh để quyết định ở lại với Thầy cho đến phút cuối cùng, trong lúc bạn bè đồng môn cũng dùng sự tự do đó để chạy tháo thân.


Cùng một sự tự do nhưng cách sử dụng và hậu qua sao khác nhau quá. Chúng ta hăy t́m xem chúng khác nhau ở điểm nào.
Muốn nhận định sự khác biệt nầy, khi xử dụng các quyền tự do chúng ta hăy hỏi, "Tôi đang dùng quyền tự do nầy để hành động cho ai, v́ ai? Ai sẽ khóc và ai sẽ cười v́ quyền tự do của tôi?" Điều quan trọng hơn cả là Chúa sẽ nghĩ ǵ khi tôi dùng quyền nầy. Hăy cảnh giác rằng có những quyền lợi mà thế gian tán tụng lại là những giới răn mà Thiên Chúa cấm.


Tất cả các ví dụ của việc áp dụng tự do mà chúng ta vừa bàn qua ở phần trên, ngọai trừ trường hợp của thánh Gioan, đều nhằm thỏa mản cái tôi tầm thường, cái mà thế gian chấp nhận dễ dàng. Trường hợp của Thánh Gioan th́ ngược lại: Ngài quyết định mạo hiểm bỏ cái tôi chóng qua của ḿnh để níu lấy Thầy, Đấng Tồn Tại măi măi. Và Thánh Gioan đă làm chuyện đó trong tự do hoàn toàn, không ai ép buộc ngài.


Quư anh chị mến,


Quyết định của con người chấp nhận xa Thiên Chúa dẫn đến t́nh trạng khinh thường nhân phẩm, nhân quyền và sự sống của xă hội hôm nay.


Đụng chạm đến tên tuổi một người nào đó là bị kiện tụng, ra ṭa và bồi thường danh dự. Nhưng nhạo báng Thiên Chúa th́ không ai lên tiếng ngăn cản. Tại sao vậy? Tại v́ ngạo báng Thiên Chúa th́ không hại đến ai, mà Thiên Chúa cũng không thấy lên tiếng phản đối. Từ đó, con người cứ lạm dụng quyền tự do và xông tới măi.


Ra đường, ngứa chân, đá một con chó là bị ra ṭa. Nhưng giết một thai nhi th́ cứ tự nhiên, không ai ngăn cản lại c̣n được chính phủ trợ cấp thêm về phần y tế. Thê thảm quá. V́ sao vậy? V́ chó th́ th́ được nâng niu và có thể sủa được để phản đối, nhưng thai nhi vô tội th́ cứ câm nín, vô phương tự vệ. Sự sống, món qua Thiên Chúa thân tặng con người qua hơi thở, qua Chúa Thánh Linh, qua T́nh Yêu Thiên Chúa, bây giờ sao bị con người khinh rẻ quá.


Khi nh́n vào t́nh trạng đạo đức của xă hội hôm nay chắc là Thiên Chúa rất đau ḷng. Nhưng sự tự do mà Ngài đă ban cho con người, Ngài không muốn đổi ư lấy lại. Ngài muốn khi con người quyết định xa Ngài trong tự do th́ lúc trở về cũng phải trở về trong tự do. Tuy rất tha thiết nhưng không miễn cưỡng, không ép buộc, để cho ngày đoàn tụ thật trọn vẹn.


Lúc nào th́ nên trở về: tùy con người quyết định. Trong lúc chờ đợi, Ngài vẫn hy vọng, vẫn mời, vẫn gọi:


- Ai yêu mến Thầy th́ tuân giữ lời Thầy: một lời mời rất thân mật nhưng cũng hàm chứa nhiều thách đố và rất tự do cho câu trả lời.


- Lúa chín đầy đồng mà thiếu thợ gặt: một lời than thở chờ đợi mỏi ṃn nhưng không ép buộc. Ai thương Thầy th́ hăy giúp Thầy một tay, thế thôi, rất tự do.


Chúng ta có hoàn toàn tự do khi đáp lại lời mời của Ngài, không ai ép buộc, rất dân chủ.


Anh chị thân mến,


Lời mời gọi của Ngài vẫn c̣n đó. Người bỏ Ngài ra đi cũng rất nhiều, nhưng người trở về cùng Ngài cũng không ít. Người con hoang đàng đă tự do trở về th́ chúng ta cũng có thể tự do trở về được. Các thánh tông đồ đă tự do bỏ trốn nhưng cũng đă tự do trở lại với Thầy th́, nhờ các Ngài cầu bầu, chúng ta cũng bắt chước các Ngài được.


Thiên Chúa, God, Ghu, Đấng Mời Gọi, đang hỏi tất cả chúng: Các con yêu dấu. Cha ban cho con rất nhiều quyền tự do, kể cả tự do xa Cha. Hiện giờ các con đang dùng những quyền tự do nầy ra sao, cho ai, v́ ai và với mục đích nào?


Thân chúc quư anh chị có một câu trả lời thật hay, thật đẹp ḷng Ngài với tất cả sự tự do mà Ngài luôn ban cho tất cả chúng ta.
 

Bart. Văn Đức Thạch
 

Canberra - Tháng 10, 2008.