SỐNG BIẾT ƠN

Giuse LXM

Đã là con người, không ai muốn sống như một ốc đảo riêng rẽ, mà phải sống trong gia đình, thành cộng đoàn, sống nương tựa vào nhau. Chúng ta sống thì chúng ta phải biết sống cho tha nhân, và đón nhận từ tha nhan những những gì mà ta cần. Cuộc đời là những chuỗi ngày sống có vay có trả, có ân tình nghĩa nặng. Chúng ta nhận, chúng ta phải đáp trả hay nói đơn giản là phải sống đời sống biết ơn. Trước hết là ta biết tạ ơn Thiên Chúa đã tạo ra ta. Sống biết ơn những người đã giúp ta, dù lớn hay nhỏ. Cái nỗi đau nhói nhất mà trong đời sống của chúng ta bị người đời gán cho những từ ngữ là sống vô ơn bạc nghĩa.
 

***
 

Charle Plumb tốt nghiêp Học viện Hải Quân Hoa kỳ. Anh lái may bay chiến đấu trong chiến tranh Việt nam. Sau hơn 75 phi vụ, máy bay anh đã bị hỏa tiễn từ dưới đất bắn trúng. Anh đã nhảy dù và bị bắt. Plumb trải qua 6 năm trong các trại tù cộng sản ở miền bắc Việt Nam. Trong những dịp đi diễn thuyết, anh kể lại những kinh nghiệm trong thời gian làm tù binh.
 

Một ngày kia, Plumb và vợ ngồi trong một nhà hàng, một người khách từ bàn khác bước tới và nói: "Chào ông Plumb, Ông là phi công chiến đấu trên hàng không mẫu hạm Kitty Hawk. Máy bay ông bị bắn rơi ở Viêt nam!" Plumb ngạc nhiên hỏi người khách lạ: "Làm sao ông biết rõ như thế?". Người khách lạ thong thả trả lời: "Tôi là người chuẩn bị chiếc dù cho ông". Ông ta nắm lấy bàn tay Plumb lắc nhẹ: "Tôi tin là dù đã bung ra rất tốt". -"Còn phải nói nữa! Nếu không thì tôi đâu có ngồi đây mà nói chuyện với ông". Plumb cười với thái độ biết ơn.
 

Đêm hôm đó, Plumb thao thức nằm suy nghĩ mãi về người lạ mặt tình cờ gặp gỡ. Chắc chắn đã rất nhiều lần anh chạm mat ông ta trên tầu Kitty Hawk, và người kia là anh lính thủy quèn, mà anh là một sĩ quan phi công. Plumb tự hỏi: "Không biết ngày trước anh lính thủy ấy mặc quân phục thì tướng tá diện mạo rao nhỉ?” Plumb lại nghĩ đến hàng bao nhiêu ngày giờ anh lính vô danh nọ đã cần mẫn đứng bên chiếc bàn gỗ trong hầm tầu Kitty để tỉ mỉ xếp từng chiếc dù cho các phi công. Sinh mạng của những kẻ đi mây về gió giữa trời cao lại nằm trong tay khéo léo của anh lính ấy, tùy thuộc vào từng nếp gấp vải dù, mà anh ta âm thầm và nhẫn nại lặp đi lại lại các thao tác kỹ thuật nhàm chán đó. Sau lần gặp gỡ ấy, trong các dịp diễn thuyết, Plumb thường hỏi thính giả: "Trong cuộc đời của bạn, ai đang lo chiếc dù cho bạn?"
 

Cuộc sống của chúng ta, luôn cần có ai đó lo chiếc dù cho mình: chiếc dù thể chất, tình cảm và cả về tâm linh. Vì nhiều khi chúng ta không ý thức, luôn luôn có một ai đó tặng chúng ta những gì mình cần để sống qua ngày, để giúp chúng ta trong lúc khó khăn.
 

Đôi khi vì những lao nhọc trong cuộc đời, tôi đã quên đi những điều tuy nhỏ nhặt, nhưng rất là quan trọng. Tôi đã quên nói: "Xin chào... Xin vui lòng... Cám ơn”; hoặc chúc mừng một người vừa vượt qua một biến cố thử thách, một tai nạn trong đời họ. Đôi khi tôi đã quên nói một lời khen hay một câu nói tử tế. Tôi phải biết ơn những bàn tay vô danh đã âm thầm chuẩn bị cho tôi những chiếc dù kịp thời cứu mạng cho tôi.
 

Vào tháng hai trong học kỳ của chúng tôi ở trường Đại học, giảng sư của chúng tôi đã ra một bài thi bất ngờ. Tôi từng là một sinh viên chu đáo, nên đã trả lời mọi câu hỏi dễ dàng cho tới khi đọc câu hỏi cuối cùng có ghi rằng: "Bạn có biết tên gọi của người phụ trách tạp dịch trong trường?" Quả là một câu hỏi như chuyện đùa. Tôi đã gặp bà ấy hằng bao nhiều lần rồi. Bà có vóc dáng lớn, tóc sậm mầu và tuổi trạc ngũ tuần, nhưng làm sao mà tôi có thể biết tên bà ấy? Tôi đành nộp bài, bỏ trống câu trả lời cuối cùng.
 

Cuối khóa học, một sinh viên đã nêu vấn đề không biết câu hỏi cuối cùng đó có tính vào điểm thi không. "Dĩ nhiên là có", vị giảng sư trả lời. Rồi ông nói tiếp: "Trong mọi nghiệp vụ ngoài đời, các bạn rồi sẽ gặp nhiều người. Tất cả họ đều quan trọng. Họ cần được sự quan tâm và ân cần của cac bạn, dẫu rằng chỉ một nụ cười hay một lời chào hỏi". Tôi không thể nào quên được bài học này, tôi đã tìm để biết ngay tên bà phụ trách tạp dịch là Dorothée.
 

Thật vậy, hàng ngày tôi đã đối diện với biết bao nhiêu người trong mọi giao tiếp bình thường, mà tôi vô tình đã quên đi những việc làm nhỏ bé của người ấy cho tôi, như khi gió thổi bay chiếc mũ của tôi, có người qua đường đã vội vã chạy đến lượm lên kịp lúc, trước khi chiếc xe hơi chạy trờ tới.
 

Nhân sự kiện lịch sử của nước Mỹ lần đầu tiên có một vị Tổng thống da mầu, làm tôi nhớ lại câu chuyện của một người phụ nữ da đen, lớn tuổi đứng bên lề một xa lộ ở tiểu bang Alabama, Hoa kỳ, dưới cơn mưa tầm tã vào lúc gần 12 giờ đêm một ngày nọ. Chiếc xe của bà hỏng máy dọc đường, và bà đang vô vọng, mong được quá giang. Mưa làm bà ướt đẵm. Bà quyết định đón xe đi nhờ khi có xe chạy ngang qua. Một thanh niên da trắng đã ngừng xe giúp bà. Trường hợp này hiếm xảy ra vào thập niên 60, thời ấy có nhiều biến động xung đột về sắc tộc ở Mỹ. Anh thanh niên đã giúp bà an toàn, đưa bà đi tìm taxi. Bà có vẻ vội vã, nhưng đã không quên cám ơn và xin ghi địa chỉ người thanh niên. Một tuần lễ sau, có người gõ cửa nhà người thanh niên. Trước sự ngạc nhiên, một người đến giao hàng một máy truyền hình với màn ảnh lớn có kèm theo lời ghi chú: "Cám ơn cậu thật nhiều đã giúp tôi trên xa lộ vào một buổi tối trời mưa tầm tã hôm nào. Mưa đã không những làm ướt đẵm áo quần mà thấm ướt cả đến tinh thần của tôi. Và rồi cậu đã đến đúng lúc. Nhờ cậu, tôi đã về kịp bên đau giường ông chồng tôi trước khi ông trút hơi thở cuối cùng. Xin Thượng Đế chúc lành cho nghĩa cử mà cậu đã dành cho tôi, cũng như sự chân tình cậu đã dành cho người khác. Chúc cậu an lành. Ký tên: Bà Nat King Cole". Tưởng cũng cần nói thêm, Nat King Cole là một Ca sĩ da đen chuyên hát những bài nhạc thính phòng, có một giọng trầm ấm, ngân dài, ru lòng người nghe, của thập niên 1960 tại Hoa Kỳ. Giọng ca của ông đã được thu vào đĩa nhựa ban hàng triệu bản vào thời ấy.
 

Trong thực tế, đã có những người làm ơn, giúp đỡ cho người khác họ không bao giờ nghĩ đến việc nhận đền ơn đáp trả. Nhưng tôi vẫn có bổn phận, một lúc nào đó phải trả ơn bằng cách này hay cách khác.
 

Vào thời buổi mà một ly kem rẻ hơn giá bây giờ, một cậu bé 10 tuổi vào một phòng cà phê tại một khách sạn và ngồi vào bàn. Người tiếp viên đem một ly nước đặt lên bàn trước mặt cậu bé. Cậu bé hỏi: "Thưa cô, một ly kem lạnh, giá bao nhiêu?” Người tiếp viên trả lời: 50 xu. Cậu bé rút tay từ túi quần và xem lại số tiền cậu có. Cậu lại hỏi: "Vậy, một cây kem thường, giá bao nhiêu?” Lúc đó có khách vào đang tìm bàn ngồi, người tiếp viên bắt đầu mất kiên nhẫn, trả lời cộc lốc: 35 xu! Cậu bé nói: "Cô cho cháu một cây kem thường". Cậu bé ăn xong cây kem, bước tới quầy trả tiền rồi đi về phòng. Khi người tiếp viên trở lại lau bàn, cô đã rướm lệ, vì trên cái đĩa dựng cây kem có để lại 15 xu.! .... Cậu bé không thễ ăn kem ly, vì cậu sẽ không còn đủ tiền để cho tiền "típ"....
 

Những trẻ thơ lúc còn bé sống với cha mẹ ông bà, chúng thường được dạy cho noi hai tiếng cám ơn. Chúng dược dạy biết khoanh tay cúi đầu nói tiếng dạ tiếng vâng. Giáo dục tại nhà trường cũng đã dạy chúng phép xã giao biết nói thank you, sorry... Đời sống ở xã hội tây phương, như ở Mỹ, và nhất là ở Âu châu, vấn đề cho tiền típ, mà người Việt chúng ta trong nước thường gọi là tiền bo, bắt nguồn từ hai chữ pour boire của tiếng Pháp có nghĩa là cho tiền để uống nước. Những người sống bằng nghề tiếp vien trong các dịch vụ ăn uống họ không có được trả lương, hoặc chỉ được trả rất ít. Nên tiền típ tiền bo rất quan trọng đối với họ. Cũng chính vì sự giáo dục mà trẻ thơ đã được dạy dỗ, nên cậu bé trong câu chuyện trên đã biết điều gì mình phải làm, như để nói lên sự biết ơn của mình khi được phục vụ.
 

Sống biết ơn là điều căn bản của con người cần phải có. Từ trong bào thai, chín tháng mười ngày cưu mang trong cung

lòng của người mẹ, cho đến lúc chào đời với tiếng khóc oa oa, đã có biết bao lo lắng, vui buồn của cha mẹ luôn theo sát tháng ngày chúng lớn khôn cho đến lúc chúng thành người. Công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ sánh như trời cao biển rộng, nên ca dao tục ngữ đã có câu:
 

"Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra"
 

Chúng ta được nuôi sống bằng biết bao công sức của những người khác, mà hàng ngày chúng ta đang nhận lãnh. Một hình ảnh thật tầm thường đơn giản, như hạt gạo được nấu thành cơm. Nó đã trải qua biết bao nhiêu giai đoạn mà con người đã bỏ công sức mồ hôi để nuôi sống chúng ta. Chúng ta biết ơn họ. Tấm áo quần chúng ta đang mặc, cũng đã trải qua biết bao nhiêu thời gian, qua biết bao công đoạn, công sức của những người thợ đã làm ra nó. Chúng ta biết ơn họ. Một con đường trải nhựa không gồ ghề không ổ gà, làm chiếc xe tôi đang lái chạy thật thoải mái. Nó đã được tạo nên bằng công sức của người công nhân, khối óc của người kỹ sư đễ hoàn thành công trình tốt đẹp. Chiếc cầu mà tôi đang đi qua, đã có người nào đó đã phải ngâm mình dưới giòng sông lạnh giá vào mua đông, để nối từng thanh sắt, bắt những con bù loong để giữ cho cầu được vững chắc. Chúng ta biết ơn họ. Còn biết bao nhiêu điều khác nữa trong đời, kể ra không bao giờ hết được.
 

Nói cho cùng, cuộc sống của chúng ta được dệt nên bởi biết bao ân tình, bao lao nhọc của đồng loại. Chúng ta cho, chúng ta cũng sẽ được nhận. Chúng ta khi nhận được chúng ta biết ơn những ai đã đem đến cho mình. Điều quan trọng, đó là tôi phải biết sống có suy nghĩ, để sống với tâm tình biết ơn trong mọi hoàn cảnh. Trong đời sống hiện tại, tôi biết ơn đến những người đã có lần giúp đỡ tôi bằng tình cảm, bằng vật chất, trong những lúc tôi cần. Thật quý lắm thay. Một miếng khi đói bằng một gói khi no.
 

Sự có mặt của tôi ngày hôm nay tại đất nước an bình Úc châu này, nếu không có chuyến vượt biển thành công sau năm ngày đêm giữa biển khơi mênh mông, với lòng dũng cảm, tài điều khiển của viên tài công gan dạ, đã hy sinh ngụp lặn xuống dưới lườn ghe để tháo gỡ, thay chiếc chân vịt bị hư. Tài công đã biết giữ vững tay lái đối diện với cơn bão cấp 5 mưa to đầy sóng gió. Ba mươi ba sinh mạng trên chiếc ghe chỉ dài chưa đầy 10 thước, cuối cùng Chúa đã cứu và đưa đến được bến bờ bình an. Chúng tôi đều cảm tạ ơn Chúa, và biết ơn viên tài công can đảm ấy. Thế nhưng định mệnh trớ trêu, chỉ sau 4 năm sống tại Adelaide, trong cơn bạo bệnh, anh đã ra đi bất ngờ, để lại vợ với bốn con còn thơ dại. Tiễn anh đi vào lòng đất ngày hôm ấy, tôi đã có mặt bên chiếc quan tài bao bọc thân xác anh, để nói lên lòng biết ơn thay mặt cho những người cùng chuyến đi bien năm nào. Tôi càng phải biết ơn anh nhiều hơn nữa vì nếu không đến được bờ bình yên thì làm sao tôi có được đoàn tụ với gia đình sau nhiều năm xa cách.
 

Sau cùng, và là trên hết mọi sự, tôi phải biết cảm tạ Thiên Chúa đã tạo ra tôi bằng xương bằng thịt này, sống xứng đáng là một tín hữu luôn biết sống cho tha nhân, bằng những việc làm trong khả năng hạn hẹp và nhỏ bé của tôi.
Lạy Chúa, xin cho con biết sống xứng đáng là con của Chúa, biết sống làm đẹp lòng Chúa trong mọi lúc và mọi hoàn cảnh của cuộc đời.
 

Giuse LXM