CÁM DỖ

Bình Định

Ngày xưa cụ Nguyễn Công Trứ có viết: “Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả, anh hùng hào kiệt có hơn ai”. Thật vậy, nếu cuộc đời của mọi người đều an bình, tất cả mọi sự đều thuận buồm xuôi gió, “mỗi ngày như mọi ngày” thì cuộc đời con người buồn tẻ lắm. Nhưng trái lại, cuộc đời luôn đầy những gian nan, khó khăn, thử thách.
 

Trong thực tế, đã làm người sống trên đời, không một ai có thể tránh khỏi được những cám dỗ, những thử thách. Có thể nói, cám dỗ hay thử thách là điều kiện tất nhiên của cuộc sống trần thế, vì cụ thể chúng ta đang ở nơi được gọi là “Giáo Hội chiến đấu”. Dĩ nhiên Thiên Chúa không dựng nên con người và bắt phải vật lộn với những trớ trêu của cuộc đời để mà chơi, hay bỏ mặc con người một mình trong cuộc vật lộn gay go đó; nhưng Thiên Chúa muốn giúp cho con người trưởng thành hơn và đã ban cho con người ơn thánh, cùng với sức mạnh của ý chí và khôn ngoan để chiến đấu.
 

Đàng khác, “lửa thử vàng, gian nan thử đức”. Cám dỗ hay thử thách là thước đo giá trị sự tự do của mỗi người mà Thiên Chúa đã ban. Do đó, không chỉ những người nghèo, những người bị sa vào hoàn cảnh đói khổ cơ cực mới bị cám dỗ, nhưng cả những kẻ giàu sang ăn sung mặc sướng cũng đều phải đối mặt với những cám dỗ. Mỗi người có yếu đuối riêng, nên mỗi người bị tấn công một kiểu. Hơn nữa, nơi một người, cơn cám dỗ thay đổi tùy hoàn cảnh, tùy tuổi tác.
Vậy thì cám dỗ là gì?
 

Cám dỗ là bất cứ sự xúi giục nào khiến chúng ta không làm những điều tốt, hay nặng nề hơn, thất tín và phản bội Thiên Chúa.
Nó có thể đến từ những gợi ý của ma quỷ. Thiên Chúa cho phép ma quỷ thử thách con người. Ngay từ khởi thủy, hai ông bà nguyên tổ Ađam và Eva đã bị ma quỷ cám dỗ và đã thua cuộc. Đến như Chúa Kitô, Thầy Chí Thánh sau 40 ngày ăn chay cầu nguyện trong sa mạc cũng bị ma quỷ cám dỗ.
 

Không biết trong quý anh chị đã có ai trực tiếp bị ma quỷ hiện ra cám dỗ chưa, chứ tôi chưa bao giờ gặp mà chỉ nhìn qua hình ảnh mà thôi. Nói đến ma quỷ, chúng ta thường tưởng tượng ra một ác quỷ hung dữ có đuôi với cặp sừng nhọn hoắt, đôi mắt đỏ ngầu và khuôn mặt kinh tởm khiến ai thấy cũng phải hết hồn hết vía. Xấu xa vậy đấy, nhưng chúng lại khôn phải biết! Chính vì thế mà tôi tin chúng chẳng dại gì mà lộ nguyên hình ra để cám dỗ, nhưng dùng những cái khác thật đẹp đẽ ngọt ngào cho chúng ẩn hình, điều khiển.
 

Nó có thể đến từ các hành động hoặc sự lôi kéo của người khác, của môi trường sống, của trào lưu xã hội, mà chúng ta gọi chung là thế gian. Chúng ta không thể sống ngoài thế gian và cũng không được trốn khỏi thế gian ô trọc. Chúng ta được sai đến để sống trong thế gian và biến đổi nó thành thế giới của tình huynh đệ và của Thiên Chúa. Nhưng thế gian vẫn có sức hấp dẫn của nó; nó tôn thờ những giá trị mà tự nhiên ai cũng ham thích như tiền bạc, địa vị, sắc đẹp, tài năng? Nó được bao bọc bởi những luật lệ, thói quen xã hội dưới sức ép của “nền văn minh sự chết”.
 

Nó có thể đến từ xác thịt, các yếu đuối và ước ao của riêng mỗi người. Đây là những cám dỗ từ bên trong, từ đòi hỏi của bản năng tự nhiên, của thân xác, từ sự khép kín của trí tuệ và lạnh giá của con tim. Nói cho cùng cám dỗ nào từ bên ngoài cũng cần có sự ưng thuận bên trong, mới trở thành một sa ngã thực sự. Chính vì thế không ai được phép coi thường kẻ nội thù là chính cái tôi ích kỷ của mình với những khát khao vô đáy của nó.
 

Nhớ lại các loại cám dỗ của Thầy khi xưa, tôi thấy mình cũng vẫn thường vấp phải thường xuyên.
 

Cám dỗ thứ nhất đánh trúng vào điểm yếu của Thầy, đó là cơn đói cồn cào đang hành hạ Ngài sau 40 ngày ăn chay. Cơn cám dỗ này mang dáng dấp hiền lành, vô hại, vì nó có vẻ phù hợp với ý Chúa, đó là phải bảo vệ sự sống của bản thân. Không hiểu quý anh chị thế nào, chứ tôi cũng bị cám dỗ dữ tợn lắm. Dù bình thường tôi nhịn đói khá giỏi, và buổi sáng cũng ít khi ăn; thế mà cứ đến ngày ăn chay là cái bụng muốn đảo chánh đòi ăn đến khó chịu, làm chia trí hoài! Ngày nay vì bệnh tật phải kiêng khem nhiều thứ, ngay cả những món ngày xưa chẳng thích mà vẫn cứ thèm và bị cám dỗ “lâu lâu ăn một lần thì chết thằng Tây nào”. Cũng từ loại cám dỗ này, tôi thấy còn dễ bị cám dỗ bởi lòng ham mê dính bén vật chất. Ngày nào cũng cầu xin “lương thực hằng ngày”, thế mà lòng cứ thích đếm số, có 1 rồi lại muốn 2 và tiếp nối mãi.
 

Trong cơn cám dỗ thứ hai, ma quỷ tận dụng điểm yếu của con người, thích “uống nước đường”, thích “đi tầu bay giấy”; tức tính nịnh bợ, khoe khoang, háo danh. Ma quỷ muốn Thầy bày tỏ chức Mêsia của Thầy qua một hành vi ngoạn mục và công khai, đó là nhảy xuống từ nóc Đền Thờ cho oai! Tôi cũng thường bị cám dỗ như vậy lắm, mật ngọt ai mà không ham. Những lúc thành công hay được khen thưởng, tôi hớn hở khoái trá, coi đó như là phần thưởng tự nhiên. Thầy đã từng nói, ai nấy đều đáng được thưởng công về việc mình đã làm là gì. Nhưng điều tai hại là những lúc như thế, tôi rất dễ mang tâm trạng tự cao tự đại và so sánh với người này kẻ nọ. So sánh mà mình ngon rồi, thì người khác làm gì còn điểm nữa!
 

Với cơn cám dỗ cuối cùng, ma quỷ muốn dùng lòng ham mê chức quyền, danh vọng phú quí, cũng như chiêu bài trách nhiệm của con người mà tôn sùng nó. Đưa mọi dân tộc về với Chúa Cha, đó lại chẳng phải là công việc và ước mơ của Thầy sao? Ma quỷ cho biết sẵn sàng chuyển nhượng tất cả các nước trên thế gian lại cho Thầy, miễn là Thầy chịu sấp mình bái lạy nó. Cám dỗ này cũng dễ xảy ra cho mọi người, tơ lơ mơ không để ý là trở thành nô lệ của sự dữ lúc nào không hay.
 

Cũng từ cơn cám dỗ này, tôi lại có thêm ý nghĩ ngồ ngộ. Trong lãnh vực “chức quyền” của Cộng Đồng, của Phong Trào, chúng ta lại bị cám dỗ khiêm nhường quá đáng. Mỗi khi tìm kiếm nhân sự cho công việc này, công tác kia sao mà khó đến thế; ai cũng nại cớ không có khả năng, làm như Chúa chẳng cho tí nén bạc nào trong lãnh vực này...
 

goài ba loại cám dỗ mà Thầy đã trải qua, trong cuộc sống thời nay tôi còn nhiều điều quan tâm, đặc biệt là về cá nhân chủ nghĩa và sự vô tình đồng lõa với sự ác.
 

Đúng vậy, sự cám dỗ độc hại mà tôi thấy cần phải luôn tỉnh thức canh phòng và trường kỳ chiến đấu, chính là “cá nhân chủ nghĩa”. Tôn trọng cá nhân thái quá dễ làm tôi ích kỷ, đưa đến quan niệm sống hẹp hòi, thiển cận, tức chỉ biết có mình mà quên người khác; thậm chí chỉ biết thu vén lợi ích cho riêng mình mà quên quyền lợi tha nhân.
 

Cá nhân chủ nghĩa dễ làm người ta đóng cửa lòng như đóng cửa nhà với mấy lần khóa chắc chắn. Cá nhân chủ nghĩa làm nghèo nàn đi đời sống cộng đồng, không đúng con đường của Thầy dẫn dạy. Quan niệm “đèn ai nhà ấy rạng” làm lu mờ đời sống bác ái Công Giáo và cản trở sứ mạng Phúc Am hóa môi trường của người Kitô hữu, nhất là các Cursillista.
 

hìn vào con cháu lớn lên ở nước Uc này, tôi vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì các cháu có đời sống vật chất quá sung sướng, đầy đủ so với các thế hệ cha ông, và có đủ điều kiện để lo cho tương lai. Lo vì chính đời sống đầy đủ dễ làm các cháu mất đi sự cảm thông với đời sống cơ cực của những người nghèo khổ. Không có sự cảm thông, khó có thể “chạnh lòng thương” để đưa đến hành động bác ái cụ thể. Một người càng nhiều “ba chìm bẩy nổi” thì càng dễ cảm thông với người khác. Từ suy tư về sự cảm thông, tôi thấy mầu nhiệm Nhập Thể của Thầy Chí Thánh hết sức là tuyệt vời.
 

ình thường người ta ca tụng và tôn vinh thập giá, nhưng lại chỉ muốn kẻ khác vác, còn mình tìm đủ trăm ngàn lý do để thoái thác khỏi phải đụng vai vào, hay thản nhiên nhìn người khác đang khổn khổ dưới sức nặng của thập giá cuộc đời, mà đôi khi thập giá đó một phần chính là của mình.
 

Thú thật khi nghe anh Tùng trưởng Khối Hậu mời gọi chia sẻ chủ đề cho Ultreya tháng này, trong thâm tâm tôi đã muốn từ chối ngay. Có quá nhiều lý do chính đáng để từ chối. Này nhé, vì anh mời gọi trễ quá trong khi tôi đang bận nhiều việc cá nhân cũng như gia đình. Rồi ai mà không biết tôi bệnh, trời nóng kiểu này tôi đau đầu làm sao suy nghĩ cho nổi. Hơn nữa, chính đáng hơn, tôi đang lo chuẩn bị cho cuốn Bản Tin và đã đăng ký giúp Hội Chợ Tết thì lấy đâu ra giờ mà chia với sẻ. Nhưng cũng may, tôi chợt nhớ lại những “thập giá” tôi đã gánh khi xưa, nhất là Thầy đã sai Mẹ Têrêxa Calcutta đến cứu tôi khỏi cơn cám dỗ này. Tự nhiên tôi nhớ đến Mẹ, một khuôn mặt rạng ngời của lòng bác ái, nhờ khả năng nhìn thấy Chúa Kitô nơi người khác. Chính vì thế mà tôi hân hoan làm ông Simon cùng vác thập giá với “Chúa” Tùng của tôi.
 

Một cơn cám dỗ độc hại nữa theo cái nhìn của tôi là sự vô tình để đồng lõa với sự ác, với “nền văn minh sự chết” đang hoành hành trong xã hội hôm nay.
 

ã hội bây giờ có nhiều thứ không tốt chi phối lắm, tôi thấy điển hình là việc phá thai. Hiện tại có nhiều nước ủng hộ việc phá thai cùng với các tổ chức như “Ngân Quỹ dân số của Liên Hiệp Quốc” và “Liên Hiệp quốc tế làm cha mẹ có kế hoạch” và nhiều tổ chức phò phá thai khác. Điều làm nhiều người lo ngại là quan điểm của tân tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama ủng hộ Đạo luật Tự Do Lựa Chọn (Freedom of Choice Act), với mục đích gọi là để "bảo vệ quyền lựa chọn của nữ giới". Các bệnh viện phá thai sẽ không còn bị kiềm chế, Tu chính án Hyde (Hyde Amendment) hạn chế dùng quỹ liên bang cho các vụ phá thai, sẽ bị hủy bỏ. Đạo luật cũng sẽ có một hậu quả tai hại đối với tự do lương tâm của các bác sĩ, y tá và cán bộ y tế, những người mà đức tin cá nhân không cho phép họ cộng tác vào việc giết hại trẻ chưa sinh. Đạo luật này dần sẽ ảnh hưởng đến nhận thức của nhiều người khắp nơi.
 

gười ta nói: “im lặng là đồng lõa”. Tôi cũng nghĩ như vậy. Nơi tòa án ngoài đời, không những các phạm nhân bị kết án, mà cả những người đồng lõa cũng bị án theo. Tôi tin không ai trong chúng ta dám giết chết các thai nhi vô tôi, nhưng tôi lại mắc tội đồng lõa. Đồng lõa vì im lặng hay không hề có phản ứng gì trước cao trào này ở khắp mọi nơi. Tôi phải tìm đủ mọi cách để vượt qua cơn cám dỗ tinh vi này.
 

ể đối phó với các chước cám dỗ, tôi cũng học hỏi được nhiều cách.
Cách thức đầu tiên như Thầy đã xử dụng và truyền dạy: Cầu Nguyện. Nhờ cầu nguyện, Thầy đã chiến thắng cám dỗ, lúc khởi đầu sứ vụ, và trong cuộc chiến cuối cùng vào giờ hấp hối. Hơn nữa, chính Thầy đã dạy các môn đệ phải cầu nguyện để khỏi sa chước cám dỗ. Tôi vẫn cầu xin Thiên Chúa ban Thánh Thần để biết nhận định và có sức mạnh chống trả với cơn cám dỗ. Tôi học theo Thầy đã làm gương là dùng Kinh Thánh để đánh bại ác quỷ, nhưng tôi cũng phải cảnh giác không bị cám dỗ vì dùng

Kinh Thánh để đánh phá nhau.
 

Cám dỗ và thử thách cần thiết cho việc nên thánh. Tuy nhiên, không phải vì thế mà tôi tự tìm cho mình những cám dỗ. Trái lại, sự khôn ngoan đòi buộc tôi phải tránh xa các dịp tội, những điều kiện hay cơ hội khiến ta có thể phạm tội. Câu “dĩ đào vi thượng sách” là một phương cách rất hay trong việc tu đức hay nên thánh. Cơn bão lửa những ngày đầu tháng Hai vừa qua tại Victoria đã giết hại gần 200 người. Chính quyền khuyến khích dân chúng tránh xa vùng lửa cháy và chạy đúng hướng. Tôi cảm nhận cơn bão lửa này chẳng khác chi các cơn cám dỗ hung dữ đưa tôi đến sự chết đời đời. Cứ chạy trước cho chắc ăn, “tránh voi chẳng xấu mặt nào”. Mẹ tôi vẫn dạy vậy đấy.
 

Tiếp theo thói quen xét mình hằng ngày trong chủng viện thuở xa xưa, cùng với phương thế kiểm điểm của phong trào, tôi thường xuyên nhận định để thấy điều lành nên làm, điều dữ nên tránh, và việc rèn luyện bản thân. Cuối ngày, tôi nhìn lại trong ngày qua để nhận ra những hồng ân Chúa đã ban mà dâng lời tạ ơn. Cùng với Thầy nhìn lại các công việc xảy ra trong ngày và đặt những câu hỏi như: Tôi làm việc đó có đúng ý Chúa muốn không? Cái gì thúc đẩy tôi làm việc đó? Những cảm nhận của tôi thế nào? Cái gì có thể giúp tôi lần tới làm tốt đẹp hơn? Kiểm điểm như vậy giúp tôi dễ dàng nhận ra đâu là ý Chúa và đâu là những cám dỗ “bọc đường”, cũng như đâu là ác quỷ đội lốt thiên thần.
 

Với những cám dỗ tình cờ xảy đến ngoài ý muốn, tôi đón nhận và cố gắng chiến đấu kiên cường với sự trợ giúp của Chúa. Dù thắng hay bại, tôi vẫn coi đó là những hồng ân Chúa ban để giúp tôi trưởng thành, cứng cáp và triển nở trong tình yêu; đó cũng là dịp để hiểu rõ mình hơn, khiêm nhường hơn, cũng như giúp xác định đúng hơn mình đang ở vị trí nào trên con đường nên thánh.
 

ũng như các anh chị, tôi tin Thiên Chúa là Cha nhân từ, Người sẽ không để tôi bị cám dỗ vượt ngoài sức kháng cự của mình, nhất là những cơn cám dỗ đưa đến sự chết. Người sẽ gìn giữ và chỉ gởi đến tôi những thử thách, để tôi cộng tác với Người trong việc hình thành nhân cách của chính mình, qua việc chiến thắng các cơn cám dỗ vẫn xảy ra trong suốt cuộc đời chiến đấu.
 

Tuy vững tin, nhưng tôi vẫn phải tỉnh táo cảnh giác và nhớ mãi lời khuyên của thánh Phaolô: "Ai tưởng mình đứng vững, hãy coi chừng kẻo ngã" (1Cr 10, 12). Tôi cũng muốn dùng câu này để làm quà gởi đến các anh chị nhân mùa Xuân Kỷ Sửu.
 

Bình Định