NGƯỜI TÙ TRONG HOÀNG CUNG

Tom
 

Hôm thứ Sáu cuối tháng Hai, tôi tháp tùng Thùy đi khám bao tử ngoài phố. Lúc chờ đợi, tôi đọc một tạp chí có bài “Người tù trong Hoàng cung” nói về tâm tình của Công nương Mary Donaldson, người con gái Uc Đại Lợi đi làm dâu Hoàng gia nước Đan Mạch. Tuy được chồng là Hoàng tử Frederik hết lòng yêu thương và luôn hạnh phúc quây quần bên hai con yêu quý Prince Christian và Princess Isabella, cũng như năm ngoái được tờ báo Danish bình bầu là “Người Đàn Bà Trong Năm”; nhưng cô vẫn cảm thấy cô đơn buồn chán với đời sống và công việc của Hoàng gia.
 

Cô đơn, buồn chán vì hai cuộc sống chênh lệch và khác biệt nhau nhiều quá. Vốn sinh ra và lớn lên ở Hobart, Tasmania hiền hòa. Rồi đang sống cuộc đời thư thái thanh thản của người dân giã bình thường không bị ai dòm ngó, bây giờ phải giữ ý tứ từng lời ăn tiếng nói, từng cử chỉ. Nhiều thói quen sinh hoạt phải hạn chế cho thích hợp với phong cách Hoàng gia. Cô cảm thấy mệt mỏi và bị stress. Ngày được đem con trở về thăm quê là ngày hạnh phúc vô vàn của cô. Cô cảm thấy như chim xổ lồng được tung cánh trong khung trời bao la. Tự do. Hạnh phúc.
 

Cứ như ngày xưa, thế nào tôi cũng cho đó là “rởm đời”, là “ăn no rửng mỡ!” Được làm vợ Hoàng tử sướng mê đời rồi còn than van chi nữa. Vừa được kính trọng, vừa được ăn ngon mặc đẹp ai mà không mơ ước. Xưa kia ở Trung Hoa và Việt Nam phải vai vế thần thế lắm mới được vào Hoàng cung làm ái thiếp cho nhà vua, có khi cả đời vẫn chưa được “lật thẻ” cơ mà!
 

Đọc chuyện về Mary Donaldson, tôi nhớ đến Công nương Diana của Anh Quốc, và càng nhớ về “Người tù trong Hoàng cung” của Việt Nam: Hoàng hậu Nam Phương vợ của vua Bảo Đại. Bà là người con gái ảnh hưởng nếp sống miền Nam, đạo Công Giáo, lớn lên ở châu Âu không phải sống trong khuôn phép lễ giáo Việt Nam, thì làm sao thích hợp với cuộc sống trong Triều đình Huế đầy những lễ nghĩa phức tạp thuở đó. Ong Tôn Thất An Cựu đã diễn tả khi thăm mộ bà: “Tôi lặng nhìn ngôi mộ với những cành hoa đã úa vàng lăn lóc đó đây, lòng bồi hồi nhớ lại hơn năm mươi năm trước, từ nhà tôi đi dọc theo bờ sông An Cựu, mỗi khi đi ngang cung An Định tôi ngẩng nhìn lên bao lơn, nhiều lần tôi bắt gặp Hoàng hậu Nam Phương đang tựa lưng vào tường, mắt đăm đăm nhìn đám lục bình trôi lờ lững giữa giòng sông...” Cuộc sống tù túng, cô đơn buồn tẻ đã theo bà suốt đời. Đám tang của một Hoàng hậu Việt Nam lưu vong được tổ chức một cách sơ sài lặng lẽ như những năm tháng cuối đời của bà bên Pháp. Hôm đưa đám, ngoài hai Hoàng tử và ba Công chúa đi bên cạnh quan tài của mẹ, không có một người bà con nào khác. Trong suốt thời gian tang lễ cựu Hoàng Bảo Đại cũng không có mặt.
 

Từ hình ảnh những “Người tù trong Hoàng cung”, tôi chợt liên tưởng đến những cảnh tù khác.
Khi còn ở Việt Nam không kể những tháng ngày bị tù dưới dạng học tập cải tạo, tuy rõ ràng được sống tại nhà, trong gia đình, mà tôi luôn có cảm giác đang bị tù đầy. Tù đầy vì mọi tự do bị hạn chế. Hạn chế lời nói. Hạn chế đi lại. Hạn chế việc làm. Thậm chí hạn chế cả miếng ăn, cả sinh hoạt tín ngưỡng và nhiều hạn chế khác nữa... Để thoát khỏi nhà tù rộng lớn này và tìm lấy tự do, tôi phải trả một giá rất mắc bằng sự đánh đổi chính cuộc sống mình, “được ăn cả, ngả về không” là chuyến vượt biên nguy hiểm hãi hùng. Chúa thương thì chuyện đấy đã “được”, nhưng có “ăn cả” hay không thì còn phải xét lại dài dài.
 

Sống trong xã hội Tây Phương ngày nay, con người bị cuốn vào cơn lốc sinh hoạt. “Một ngày như mọi ngày”, ngày nào cũng bằng ấy công việc, phải hối hả làm cho xong như một cái máy. Cuộc sống bây giờ tưởng rằng thoải mái thì lại đầy căng thẳng, nhất là mọi ngóc ngách trên địa cầu đều phải đương đầu với cuộc khủng hoảng kinh tế hiện tại. Nước Uc phải “kích thích” kinh tế tới hơn bốn chục tỷ đô la mà không biết cứu vãn được như thế nào. Hình như xã hội này đang tạo sẵn một cái hộp nhốt con người vào đó. Sống tự do, nhưng người ta vẫn thèm thuồng khi nhìn lên bầu trời thấy chim trời ca hót líu lo thảnh thơi, trông xuống dòng sông thấy cá nước bơi lội tung tăng tươi tỉnh. Liệu có cái gì bất ổn nơi văn minh loài người? Trong tim mỗi người hình như đang cảm thấy một sự chao động căng thẳng bất an thì phải?
 

Tôi có cảm nhận bây giờ người ta dần có quan niệm khác về "Nhân vị con người", không còn ý thức con người phải là mục đích chứ không thể là phương tiện. Xem ra nền kinh tế ở đâu cũng nêu cao khẩu hiệu “tất cả cho sản xuất”, thôi thì “ngày không đủ tranh thủ làm đêm” cho kịp nhu cầu. Như thế hóa ra con người chỉ là phương tiện phục vụ nhu cầu chứ không phải là mục đích mà nhu cầu phải phục vụ! Nhân vị con người mà bị đảo lộn thì còn đâu là “đền thờ Thiên Chúa” nữa. Hay đền thờ mà lộn đầu thì chắc là Thiên Chúa lọt rơi ra ngoài mất thôi! Chà, tôi đang là người tù của xã hội xô bồ hôm nay. Ong cai tù cay nghiệt là những nhu cầu vật chất, là công việc. Ong kìm kẹp, đôn thúc tới tấp làm ai cũng phải thốt lên “tôi không có thời giờ”, “ôi tiền bills”, “ôi tiền nợ”. Mọi thứ quay nhanh như chong chóng đến choáng váng mặt mày.
 

Từ cảm nghiệm sống với chủ đề “Cám dỗ” tháng trước, tôi thấy đây đúng là những cơn cám dỗ tinh vi, ma quỷ lèo lái dần quan niệm và tầm nhìn con người theo ý của nó. Tôi thấy Thầy Chí Thánh trên cả mọi sự tuyệt vời, có cái nhìn thấu suốt tâm can con người cho tới muôn đời. Chẳng thế mà hai ngàn năm trước, Thầy đã dậy hãy cầu xin và thực hành cuộc sống hằng ngày dùng đủ. Chẳng thế mà khi sai các môn đệ đi rao giảng, Thầy đã nhắn nhủ đừng mang theo bao bị, đừng mặc hai áo. Chẳng thế mà Thầy còn cảnh giác với hình ảnh con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giầu vào nước Thiên Chúa; hay xác định rõ ràng hơn không ai có thể vừa làm tôi của cải, vừa làm tôi Thiên Chúa được... Chính Thầy cũng đã làm gương sống trên nhu cầu vật chất đến nỗi không cả có nơi gối đầu.
 

Tôi cố học theo Thầy và những gương sáng nơi nhiều người. Họ nhất quyết không để những trào lưu nhu cầu làm chủ, quyết tâm giữ tự do cho cuộc sống con người, cả lãnh vực vật chất lẫn lãnh vực tinh thần. Họ an nhiên tự tại trước mọi biến cố của cuộc sống, vẫn bình thản phục vụ tha nhân, vẫn phụng sự Thiên Chúa.
Mùa Chay là thời gian cho tôi hồi tâm, trở về với Chúa để định hướng cho tương lai. Mùa chay cũng là lúc kêu gọi tôi dừng lại, để nhận ra những cám dỗ triền miên đang rình rập, những cạm bẫy đang bủa vây, để tỉnh thức vì ma quỷ như sư tử luôn rình mồi cắn xé.
 

Xã hội càng văn minh tiến bộ, chắc chắn tôi càng gặp nhiều cám dỗ. Cám dỗ của thân xác đòi hỏi, hưởng thụ và chiếm đoạt. Cám dỗ của con tim mù quáng, đam mê và phóng túng. Cám dỗ của đầu óc cao ngạo, hám danh và trục lợi. Sự bất ổn của nền văn minh hiện đại, và ảo ảnh của tương lai luôn vẫy gọi, khiến tôi dễ trượt dài trên con dốc tội lỗi.
Tôi vẫn cầu xin để nhớ đời mình như cây sậy dẻo mềm trước gió, dễ nghiêng ngả trước bao cuốn hút, để càng phải biết nương tựa vào một mình Chúa.
Tôi không quá bi quan vì nhớ đến Giao ước mà chính Thiên Chúa đã ký kết với Dân của Người. Giao ước đó đã được ký kết qua từng giai đoạn trong lịch sử cứu độ và được hoàn tất trong cái chết của Đức Kitô, Con Một Thiên Chúa nhưng lại chịu chết vì loài người trên Thập giá.
 

Ơn Cứu độ của Thiên Chúa đã được thực hiện theo kiểu Giao ước, điều đó giúp tôi tự tin sống trọn vẹn cuộc sống trần gian còn nhiều bất trắc; vì đã có “bảo kê”. Thiên Chúa đã ký Giao ước, thì Người sẽ không thể bỏ mặc Dân của Người bị dày vò, lôi kéo bởi sự dữ.
 

Thập giá Chúa Kitô là chìa khóa mở cửa nhà tù giải thoát tôi như đã cứu thánh Phêrô và Phaolô khi xưa. Thập giá Chúa Kitô là con thuyền đưa tôi vượt biên an toàn ra khỏi sự dữ và tội lỗi. Chúa Kitô trên Thập giá trở thành hiện thân của tình yêu Thiên Chúa, một tình yêu vô điều kiện đối với các thụ tạo của Người.
 

Trong niềm xác tín đó, tôi sẽ không còn bị trói buộc bởi những gian nan vất vả, để chỉ còn biết than vắn thở dài. Trong niềm xác tín đó, tôi không còn ngán sợ với cái chết như một ám ảnh kinh hoàng hay một án phạt. Ngược lại, tin tưởng vào Giao ước Cứu độ, tôi có thể sống mùa Chay trong những cám dỗ, những khó khăn của cuộc đời; có thể sống cuộc tử nạn của Chúa Giêsu trong những đau thương vốn đầy dẫy trong cuộc sống, thực tế là những căn bệnh dai dẳng đeo đuổi suốt cuộc đời.
Qua Thập giá Chúa Kitô, tôi cảm nhận mùa Chay là mùa vui mừng, vì là thời gian mà Giáo Hội dành để cho tôi được gặp lại Thiên Chúa. Đó là thời gian của tất cả những đứa con hoang đàng hồi tâm quay về để nhận lại địa vị làm con của Cha.
 

Tôi đã được cứu khỏi ngục tù thì phải cố gắng không trở lại nữa. Đã liều mạng để đổi lấy tự do, bây giờ không lẽ lại chịu làm thân nô lệ, không lẽ lại chịu “về không” hay sao?
 

Tom