ĐỨC HY SINH CỦA NGƯỜI KITÔ HỮU,

MỘT CÁCH SỐNG ĐẠO MÙA CHAY

Banabê Phạm Ngọc Thơ SA

Kính thưa Quý Anh Chị,
 

Tôi xin phép được nhắc lại một hình ảnh về ngày Hội Chợ Tết Kỷ Sửu tại tiểu bang Nam Úc, để giới thiệu về chủ đề: Hy Sinh, của ngày Đại Hội hôm nay.
 

Trong đêm 25 tháng 1 năm 2009, hầu hết chúng ta đều tham dự thánh lễ đêm Giao Thừa, chúng ta vui vẻ sốt sắng, cảm tạ Thiên Chúa và chào mừng Năm Mới, chúc tụng nhau những điều tốt đẹp. Nhiều gia đình quy tụ họp mặt vui vẻ, chúc tuổi và dự tiệc Xuân. Trong lúc đó, có khoảng 15 anh chị trong Phong Trào Cursillo còn bận rộn với gian hàng Ra Khơi chưa dọn dẹp xong tại Regency Park, SA. Cho tới gần 12 giờ đêm, quý anh chị em đó vẫn còn phải chuyên chở số bàn ghế trong bầu trời tối, vì các hệ thống đèn đã được tháo gỡ trước đó. Ở đây chúng ta, không bàn đến những vẫn đề khác, nhưng nêu lên hình ảnh về sự hy sinh của các anh chị, để tất cả chúng ta nhận ra rằng: Trong cái bình thường, rất bình thường của gia đình, đoàn thể, của cộng đồng ẩn dấu nhiều hy sinh. Không chỉ 15 quý anh chị tôi vừa nêu, mà mọi người Cursillistas dù chúng ta đi dự lễ và dự các buổi sinh hoạt tại gia đình, chúng ta vẫn có dịp thực hiện. Đặc biệt chúng ta đang trong Mùa Chay, đang tiến về Tuần Thánh, tưởng niệm cuộc khổ hình và Phục Sinh của Chúa Cứu Thế, lễ hiến tế hy sinh của Chiên Thiên Chúa để cứu chuộc nhân loại, chúng ta cần dừng lại để cùng nhau học hỏi về đức hy sinh. Trong phần nội dung sau đây, xin được cùng quý anh chị lược qua những phần chính (1) Thế nào là hy sinh hay là ý nghĩa sâu thẳm của đức hy sinh (2) Sự cần thiết của đức hy sinh của người Kitô hữu (3) Học hỏi hy sinh qua ánh sáng Lời Chúa và các gương sáng của tiền nhân.
 

A. Ý Nghĩa Sâu thẳm của Đức Hy Sinh
 

Hy sinh là những cố gắng từ bỏ mình, từ bỏ hoàn toàn hay một phần tư tưởng, sở hữu,sở thích mình có, cả giá trị, hạnh phúc mình đáng được hưởng, để vươn tới một lý tưởng cao đẹp hơn. Đối với người Kitô hữu, lý tưởng chính là được hiệp thông với tình yêu Thiên Chúa, là thực thi những điều Thiên Chúa phán dạy.
 

Như thí dụ về các anh chị trong gian hàng Hội Chợ Tết vừa qua, việc dâng thánh lễ giao thừa, việc họp mặt trong giờ phút bước vào đầu Năm Mới, nếu không vì ý tưởng cao đẹp của công việc, chắc chắn các anh chị cũng làm như chúng ta vậy. Một thí dụ khác, chúng ta sống trong gia đình, đã thấy biết bao gương hy sinh của cha mẹ dành cho con cái họ, anh chị em lo lắng hy sinh cho nhau. Nhưng tất cả những thí dụ trên, vẫn chỉ là những hy sinh đơn lẻ chưa đủ ý nghĩa thẩm sâu của đức hy sinh. Đức hy sinh là thái độ kiên định, một thói quen, một lối sống bền vững, tự nguyện từ bỏ cái thuộc về mình, để hướng tới gía trị cao quý, hướng tới lý tưởng chính yếu của con người Kitô hữu. Hay nói một cách khác, người Kitô hữu theo lý trí và đức tin luôn cố gắng làm những việc thiện, hành vi tốt, cống hiến hết khả năng của mình, để hy vọng cuộc sống vĩnh cửu, để NướcThiên Chúa sớm trị đến. Chúng ta còn thấy:
 

- Hy sinh là dấu chứng của tình yêu: Tức là hy sinh là một phần biểu lộ của tình yêu. Có tình yêu thì có hy sinh. Yêu nhiều thì hy sinh càng nhiều.
 

- Hy sinh là bạn đồng hành với các nhân đức khác: nhân đức can đảm, khiêm nhường, tinh thần phục vụ.
 

- Về phân loại: chưa thấy ai phân loại, nhưng hy sinh có những cách hiểu như sau: (a) có những hy sinh có thể thấy được như hy sinh thời giờ, công sức, tiền của, sức khỏe như các thí dụ vừa nêu, (b) có những hy sinh không thấy được, chỉ ở trong lòng, trong tư tưởng, như cuộc chiến ở nội tâm, như cố gắng nghĩ tốt về tha nhân, như xua đuổi ý nghĩ xấu trong đầu. (c) Có hy sinh coi như nhỏ bé, như bỏ bớt một điếu thuốc, cố gắng không trả đũa một câu nói móc họng (d) hy sinh lớn lao, hy sinh cả mạng sống cho lý tưởng.
 

B. Tại Sao Người Kitô Hữu Cần Có Đức Hy Sinh
 

Chúng ta vừa tìm hiểu về ý nghĩa, sự phong phú và phổ biến của Đức Hy Sinh trong gia đình, Giáo Hội và xã hội. Thế sự cần thiết như thế nào, hay một cách nói thẳng; là tại sao người Kitô hữu chúng ta lại phải có Đức Hy Sinh? Có thể đặt ngược lại câu hỏi, là có được một phần câu trả lời. Nếu một gia đình, một đoàn thể, hay cộng đồng mà người sống trong đó, ai ở trong đó cũng chỉ bo bo lấy mình, cơm ai nấy ăn, việc ai nấy làm, coi như công bằng rồi, thì gia đình ấy, đoàn thể ấy hay cộng đồng ấy khó mà tồn tại, chứ chưa nói là thăng tiến. Tôi thiết tưởng cần xét đến mấy lý do sau đây:
 

1. Đức hy sinh cần để tồn tại và phát triển: Hãy quan sát loài chim, loài thú, loài cá. Thiên Chúa tạo dựng như đã in bản năng sinh tồn, sự hy sinh cha mẹ chúng, cho chú chim non, con thú, con cá mới sinh. Một hài nhi ra đời, nếu không co sự chăm sóc nuôi nấng của cha mẹ, và sau này do đóng góp của nhiều người khác, chắc chắn không sống được và cũng không phát triển thành người hữu dụng, tốt lành. Cũng vậy, các đoàn thể, hay cộng đồng, mỗi thành viên mỗi người một cá tính, một khả năng, một hoàn cảnh, sức khỏe khác nhau. Sự công bằng theo xã hội chỉ có cách tương đối, không thể đáp ứng được tất cả, cho nên cần các thành viên tự do hy sinh, để đưa đoàn thể hay cộng đồng thăng tiến. Nếu người Kitô hữu chỉ dừng lại với lý do này, thì không khác như mọi người khác, họ cũng đã hy sinh cho gia đình họ.
 

2. Đức hy sinh cần có để người Kitô hữu nên thánh: Trong mỗi con người đều có tự do lựa chọn, giữa thiện và ác. Người Kitô hữu lại càng phải quyết liệt chống lại những tư tưởng xấu, ham muốn vật chất tinh thần từng giây từng phút. Nếu không có hy sinh thì không có thánh thiện. Chúa Giêsu đã phán: “Nếu ai muốn là là môn đệ Thầy, hãy từ bỏ mình, vác thánh gía mình mà theo Thầy” (Mt 16,24). Đó là điều kiện tiên quyết để theo Chúa. Sự hy sinh ở đây gần với đức tiết độ, hay hãm mình. Đức hy sinh ở đây là đức yêu mến Thiên Chúa, nên Thánh tức là muốn trở nên hoàn thiện, giống Thiên Chúa là Đấng Thánh. Tuy nhiên, yêu mến Thiên Chúa hết lòng mới là một Điều Răn thứ nhất, còn Điều Răn thứ hai là yêu người, chúng ta còn chờ ở sau đây.
 

3. Người Kitô hữu cần đức hy sinh để vươn tới lý tưởng của mình. Tôi thiết tưởng đây là điều quan trọng nhất, thôi thúc nhất cho mọi người theo Chúa. Lý tưởng cao quý đối với người Kitô hữu, chính là Nước Trời, là Rao Giảng Tin Mừng Cứu Độ để Nước Chúa mau trị đến. Chúa Kitô đến, Ngài mang Tin Mừng, đem luât mới của 8 Mối Phúc Thật đến, đòi hỏi người Kitô hữu, không những yêu mến Thiên Chúa hết lòng nhhưng không dừng lại chớ làm hại người theo Mười Điều Răn, nhưng thực thi Luật Yêu Thương đối với tha nhân, hy sinh vì tha nhân nếu cần.
 

C. Học Hỏi Hy Sinh Qua Ánh Sáng Lời Chúa Và Gương Sáng của Tiền Nhân
 

Chúng ta đã tìm hiểu về ý nghĩa và tại sao người Kitô cần có đức hy sinh. Nhưng có thể phần tiếp sau đây mới đáng cho chúng ta suy tư nhiều hơn nữa. Khi nào thì chúng ta cần hy sinh và những phương cách nào giúp chúng nuôi dưỡng đức tính hy sinh trong đời sống người Kitô hữu, và đặc biệt chúng ta đang sống trong Mùa Chay này?
Giống như các nhân đức nhân bản khác, đức hy sinh con người phải cố gắng luyện tập với lý trí và ý chí, bởi vì những giá trị của đức hy sinh luôn đi ngược dòng với trào lưu hưởng thụ, đề cao tự do cá nhân của xã hội, và hơn nữa luôn là cuộc đấu tranh âm ỉ bên trong, nhưng mãnh liệt của bản thân chính con người mình. Muốn nuôi dưỡng đức tính hy sinh, người Kitô hữu cần:
 

1. Sống liên hệ mật thiết với Chúa: Chúa là nguồn trợ lực, là sức mạnh dẫn con người đến toàn thiện . Đức Giêsu Kitô là Thiên Chúa, đã hy sinh hoàn toàn trút bỏ mọi vinh quang, mặc lấy thân nô lệ sống như người trần thế. Người còn hạ mình sẵn lòng chịu chết, để cứu độ nhân loại tội lỗi, là mẫu gương hy sinh tuyệt hảo, là biệu lộ tình yêu thương đến cùng. Khi sống mật thiết với Chúa, sẽ được tình yêu Chúa thôi thúc làm những việc thiện hảo, có con mắt yêu thương nhạy bén, nhìn ra được những nhu cầu cấp thiết của tha nhân, không thờ ơ và cũng không quá ngu ngơ lăn xả vào những công việc của xã hội, của cộng đồng không đáng làm, có thể làm cớ cho người khác lợi dụng mình.
 

2. Phải quyết tâm, phải dùng ý chí, sự rèn luyện lương tâm rất cần thiết. Nhờ vào nền giáo dục tốt trong gia đình và xã hội giúp ta nhận thức những điều ích lợi, và cả niềm vui khi biết sống quảng đại. “Mỗi lần hy sinh nên định rõ mục tiêu: cứu một linh hồn, dâng cho một bệnh nhân, cầu cho hội Thánh ở một địa phương đang gặp khó khăn” (Đường Hy Vọng, HY FX Nguyễn Văn Thuận câu 165) hoặc liên kết với những người cùng chí hướng sẽ làm nhẹ thánh giá phải vác
 

3. và trên hết Lời Chúa là ánh sáng chỉ đường. Thật vậy, hy sinh là con đường cứu độ của Thiên Chúa. Khi khởi đầu cuộc đời rao giảng, Đức Kitô nói “Thời kỳ đã mãn, và Triều đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sam hối và tin vào Tin Mừng” (Mc 1,14). Người Kitô hữu học hỏi, cố gắng theo gương hy sinh của Đấng Cứu Thế, chính là vì tin vào Tin Mừng, tin vào và sống theo đường của Chúa để xây dựng Nước Trời, hy vọng đóng sức nhỏ bé của mình vào con đường cứu độ của Chúa. Cho Nước Chúa mau trị đến như Kinh Lạy Cha, chúng ta thường nguyện. Nếu vì hạnh phúc vĩnh cửu của mình và tha nhân mà phải hy sinh, người Kitô hữu sẽ không ngần ngại hy sinh cả mạng sống của mình, như gương các Thánh Tử Đạo Việt Nam và bao nhiêu gương hy sinh khác trong Giáo hội. Lời Chúa phán: “Thật, Thầy bảo thật anh em, nếu hạt lúa gieo vào lòng đất không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình, còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác (Ga, 12,24).
 

Chúng ta cũng nên noi theo các giáo huấn của Giáo Hội về đức hy sinh cụ thể qua kinh “cải tội bảy mối”. Đức cố HY FX. Nguyễn Văn Thuận có viết: “Không hy sinh những việc nhỏ, con sẽ đầu hàng trước những hy sinh lớn lao” (Đường Hy Vọng, câu 164), và “Đừng nghĩ chỉ có mình con hy sinh. Hãy nhìn quanh con, từ những đứa bé bán báo kiếm tiền phụ giúp cha mẹ, đến những cụ gìa hy sinh tất cả, để nuôi con nuoi cháu... Con phải hổ thẹn, con hãy cảm phục. Có những người đói rách, nhưng dưới lớp áo tả tơi, có quả tim anh hùng” (Đường hy vọng, câu 175).
 

Tôi thiết tưởng, tất cả đã là những nguồn sinh lực, là ánh sáng cho người Kitô hữu sống đức hy sinh trong Mùa Chay 2009 này.
Trước khi kết thúc bài chia sẻ này, tôi cũng xin vài phút tâm tình, như là một cảm nghiệm liên quan tới đề tài.
 

Kính thưa quý anh chị: Khi nhận được trách nhiệm chia sẻ đề tài hy sinh ngay trong tháng 3 này tôi rất lo lắng vì chủ đề rất phong phú, rộng lớn mà, phần tài liệu thật ít ỏi, gần như không có. Trong lần cầu nguyện khi đi bách bộ từ cổng Trung Tâm Đức Mẹ Thuyền Nhân vào Hội Trường, tư tưởng miên man, tôi mới nhận ra ý hướng của bài chia sẻ. Tôi nhìn đâu đâu cũng ẩn dấu sự hy sinh của bao người, mà bấy lâu dù tôi có biết nhưng quá hời hợt, một trung tâm hay một xứ đạo, một đoàn thể trong cái bình thường, đã có bao nhiêu hy sinh, âm thầm hay tỏ lộ. Để có được những thánh lễ, những buổi kinh nguyện sốt sắng, những buổi sinh hoạt sinh động, cho đời sống đạo của tôi, gia đình tôi và những người tôi yêu mến, đã có bao nhiêu đóng góp xây dựng trung tâm này. Nhưng người đã đóng góp công, góp của đã không đòi hỏi sự công bằng, nhưng tự nguyện vì lợi ích thiêng liêng của cộng đồng. Chỉ riêng vấn đề bảo trì thôi cũng không kể hết, tôi nghĩ đến những vị làm vệ sinh cho Hội Trường hàng tuần, cho người đổ rác, làm vệ sinh nhà chung, các toán vệ sinh chung quanh Hội Trường. Để mọi người tham dự thánh lễ sốt sắng, cũng cần nhiều sự hy sinh của các linh mục, và của tất cả mọi người giữ đúng giờ, tham dự tích cực. Cũng cần hình thức ngăn nắp, sạch sẽ, đẹp đẽ và có bản tin và nhiều việc khác, ai làm? Đức hy sinh rất phổ quát, làm tôi lung túng, không biết phải bắt đầu từ đâu. Nhớ lại lời Đức Cố Hồng Y FX Nguyện Văn Thuận, trong thánh lễ ngày hôm ấy, tôi hứa cố gắng làm 2 việc hy sinh nhỏ bé: trước nhất là bớt nhìn ngang nhìn ngửa, bớt gây chia trí cho những người ngồi sau của tôi, đặc biệt khi có trẻ em khóc hay gây tiếng động ồn ào, hai là chỉ liếc sơ qua bản Tin (nhưng sẽ đọc kỹ bản tin ở nhà), tránh đọc bản tin khi tham dự Thánh lễ.
 

Sống giữa xã hội ngày nay khi trào lưu đề cao tự do cá nhân và hưởng thụ, đề cao đức hy sinh quả là đi ngược dòng, thật khó khăn. Nhưng khó khăn không phải là không thực hiện được, vì rằng người Kitô hữu với đức tin và lý trí phải sống cho lý tưởng của đời mình, phải theo gương Chúa Kitô thể hiện tình yêu đích thực và yêu đến cùng. Trong những ngày này, người Kitô hữu đang tiến về Tuần Thánh, tưởng niệm cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa, tưởng niệm cuộc hy sinh của Chúa Kitô để cứu chuộc nhân loại, chúng ta những người theo Chúa, lại càng làm sống lại đức hy sinh, ngay trong môi trường sống của mình, trong gia đình, trong đoàn thể. Chính những hy sinh nhỏ bé hiện tại sẽ nuôi dưỡng tinh thần hy sinh, nếu phải đổ máu mình ra để minh chứng tình yêu với Thiên Chúa sau này. Lời sau cùng, xin được chúc tất cả quý anh chị tràn đầy ơn thánh trong Mùa Chay và Phục Sinh, luôn là những tông đồ nhiệt thành, không sợ hiểm nguy, để xây dựng nơi đây thành Cộng đồng Kitô mà chúng ta hằng mong ước.
 

Thân mến chào quý anh chị.
 

Banabê Phạm Ngọc Thơ SA