ĐỨC ÁI

Tomas Nguyễn Văn Hóa

".. .. nhưng cao trọng hơn cả là Đức Mến" (1Cr 13,13)
 

Kính thưa quý Cha và các anh chị,
 

Được phân công chia sẻ về đề tài Đức Ai, vì vâng lời tôi phải nhận, nhưng cũng rất phân vân không biết phải chia sẻ làm sao cho đúng với truyền thống của Phong trào. Tôi tìm đọc các bài chia sẻ của các bậc tiền bối để học hỏi kinh nghiệm. May quá, tôi gặp được bài chia sẻ của anh Thắng trong tháng 11/2008 viết về TÌNH BẠN TRONG PHONG TRÀO, nhận thấy đây cũng là một vấn đề thiết thực trong các sinh hoạt của Phong trào, nên tôi cũng muốn chia sẻ một chút về khía cạnh này.
 

Quả thật, nếu nói về TÌNH thì mênh mông, biết nói sao cho hết. Chỉ những ai có những kinh nghiệm và cảm nghiệm sâu sắc về tình yêu mới có thể trình bày đầy đủ được. Cho nên không lạ gì khi trong thư thứ I gởi các tín hữu Corintô, Thánh Phaolô đã viết một chương thật tuyệt vời về Đức Ai. Tôi nghĩ rằng tất cả anh chị em chúng ta chẳng ai lại muốn thu hẹp ý nghĩa của Đức Ai về phương diện làm bác ái mà thôi. Nhưng chắc chắn rằng tất cả chúng ta đều muốn chia sẻ trong ý nghĩa chính của nó, đó là TÌNH YÊU. Mà nói đến tình yêu thì lại trúng tủ cho các Cursillitas rồi. Một trong những nét nổi bật nhất của Phong trào chúng ta, tôi nghĩ đó là tình yêu. Và quả thực chính lãnh vực này đã thu hút tôi đến với Phong trào hơn cả.
 

"Hiện nay Đức Tin, Đức Cậy, Đức Mến cả ba đều tồn tại, nhưng cao trọng hơn cả là Đức Mến" (1Cr 13,13). Tại sao Thánh Phaolô lại nói như vậy, trong khi Đức Tin là nền tảng cho đời sống người Kitô hữu và Đức Cậy là biểu hiện cao nhất của đời sống Đức tin, của những người biết sống phó thác trọn vẹn cho Chúa? Nhìn lại suốt chặng đường truyền giáo đầy gian khổ của Thánh Phaolô chúng ta chẳng nghi ngờ gì khi Ngài nói rằng "tình yêu Đức Kitô thúc bách tôi". Vì chúng ta tin tưởng chính nhờ tình yêu đó mà Ngài đã cống hiến cả cuộc đơì mình cho công việc rao giảng Tin Mừng, làm chứng cho Chúa Giêsu Phục sinh. Hơn ai hết, Thánh Phaolô đã cảm nghiệm sâu sắc về giá trị của Đức Mến, cho nên ngài đã quả quyết "Đức Mến là cao trọng hơn cả". Là một Tông đồ có học thức cao hơn hết các Tông đồ cùng thời, nhưng Ngài đã cảm nghiệm được rằng "Dù tôi có thể nói các thứ tiếng, có thể nói tiên tri, có thể làm phép lạ mà nếu tôi không có Đức Mến thì tôi cũng chỉ là thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng" Thật vậy, nếu không có Đức Mến thì tôi làm những việc đó: tôi nói tiên tri, tôi làm phép lạ cho ai, vì ai? Có phải cũng chỉ để tôn vinh tôi, cũng chỉ để khoe khoang cái tài ba lỗi lạc của mình mà thôi, và đương nhiên kết quả cũng thu?c v? th? gian. Chắc chắn rằng trong suốt cuộc đời rao giảng của mình, Thánh Phaolô đã xác tín: nếu không có tình yêu thì công việc Tông đồ cũng chẳng đem lại kết qu? gì. Cho nên Ngài đã khẳng định thêm "Nếu tôi có đức tin đến chuyển núi dời non, nếu tôi bán cả gia tài hay chịu thiêu đốt... mà không có Đức mến thì cũng chẳng ích lợi gì cho tôi". Khi thốt lên những lời này, Thánh Phaolô chứng tỏ mình đã cảm nghiệm một cách sâu sắc lời dạy của Thầy Chí Thánh về cái cốt lõi trong việc thực thi Đức Ai, khi Thầy phê bình, lên án cách sống đạo giả hình của người Do thái, đặc biệt là các Pharisiêu.
 

Tại sao Thánh Phaolô lại nói Đức Mến cao trọng hơn cả?
 

Và Ngài đã trả lời ngay, bởi vì: "Đức Mến không bao giờ mất được" (c.8). Tất cả mọi thứ ta có, kể cả các nhân đức khác, chỉ là "có ngần, có hạn" (c.9), chỉ có Đức Mến là tồn tại mãi mãi và nó sẽ là hoa trái ta đem theo để trình diện trước tòa Chúa. Điều này chẳng lạ gì vì chính Chúa Giêsu đã dạy thật kỹ về điểm này khi Chúa đã tóm tắt tất cả mọi giới răn vào một giới răn duy nhất, đó là giới răn Tình Yêu.

Chúng ta nghĩ gì khi đọc Mt 25,31-46 đoạn Chúa Giêsu nói về ngày chung thẩm? Chúa không hỏi chúng ta về tài năng, công trạng... mà hỏi chúng ta "đã làm" và "không làm" gì cho anh chị em mình. Đương nhiên chúng ta hiểu rằng không phải Chúa không cần các nhân đức khác, nhưng Chúa muốn đặc biệt nhấn mạnh đến Đức Mến, là nền tảng mọi nhân đức. Vì sao? Vì nó xuất phát từ "Thiên Chúa là tình yêu", vì: " Cứ dấu này thiên hạ sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" và vì như Thánh Phaolô đã diễn giải thêm: "Đức Mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không nghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù" (1Cr 13, 4-5). Oi, nếu ai cũng có Đức Mến như vậy thì thế giơí này toàn một màu hồng. Chỉ vì KHÔNG có Đức Mến mà gia đình là địa ngục, tan vỡ. Chỉ vì KHÔNG có Đức Mến mà cộng đoàn nghi kỵ, chia rẽ. Chỉ vì KHÔNG có Đức Mến mà xã hội xáo trộn, thế giới chiến tranh, hận thù. Chúng ta ai cũng có kinh nghiệm về những giây phút hạnh phúc của gia đình, khi trong gia đình luôn vang lên những tiếng cười sảng khoái. Suy niệm đến đây, tôi giật mình sợ hãi, vì cũng nhiều lần tôi tự bào chữa cho những thiếu sót của mình bằng chữ "không": tôi chẳng có lỗi gì, không giết người, không trộm cắp, không gian dâm.. mà quên rằng Chúa đã lên án cái KHÔNG đó không phải chỉ trong chương nói về ngày chung thẩm, mà còn ở nhiều dụ ngôn khác, ví dụ trong dụ ngôn: Ong phú hộ và La-da-rô (Lc 16,19-31). Chúng ta thấy trong dụ ngôn diễn tả ông phú hộ không phạm tội gì ghê gớm, ngoại trừ là "ngày ngày yến tiệc linh đình". Mà "ngày ngày yến tiệc linh đình" thì không đến nỗi phải "sa hỏa ngục". Vậy thì vì lý do gì mà ông ta phải chịu cực hình đời đời? Có phải là vì ông ta KHÔNG thấy nỗi khổ cực của La-da-rô, KHÔNG động lòng xót thương và KHÔNG mở lòng giúp đỡ?
 

Còn chúng ta, những Cursillitas môn sinh của Thầy thì sao?
 

Chúng ta được nhìn nhận như những chứng nhân tình yêu của Thầy, có THỰC SỰ như vậy không? Chúng ta có yêu thực sự không? Chúng ta làm mọi việc vì động lực nào? Vì yêu, vì sợ, vì vui ..? Câu trả lời thật khó khăn. Bởi vì nếu không qua cầu nguyện, nếu không có ơn Chúa tôi khó mà nhận ra chính CON NGƯỜI THẬT của mình. Các anh chị hãy tưởng tượng đi nếu trong khi cầu nguyện mà Chúa hỏi: Con X... yêu d?u ?i, con có yêu Thầy THỰC SỰ không? Anh chị sẽ trả lời sao? Có mạnh dạn, cương quyết trả lời chữ THỰC SỰ không. Nếu có thì tại sao vẫn có những trường hợp: Tôi thích người này hơn, tôi không hạp người kia, tôi không thể làm việc chung với họ được, tôi luôn thấy việc làm của họ là dở, là sai và vì vậy tôi luôn phê phán việc làm của họ... Chính vì vậy có thể vẫn có những nghi kỵ, ganh ghét, chia rẽ... và buồn hơn cả là có nhiều anh chị em bỏ không tham gia sinh hoạt Phong trào. Và nếu có thì tại sao ngay trong cả gia đình tôi vẫn còn có những bất hòa, những tình trạng dễ chịu với con này, khó chịu với con kia. Vẫn còn có tình trạng khó tha thứ những lỗi lầm, vẫn khắt khe, trong khi Lời Thầy dạy là: "Bệnh nhân mới cần thầy thuốc"... và vì vậy gia đình chẳng còn là mái ấm nữa. Cho nên tôi nghĩ nếu Chúa hỏi tôi như vậy thì câu trả lời của tôi thật yếu ớt, ngập ngừng.
 

Chúng ta vẫn tự hào về câu châm ngôn của Phong trào là "một tay nắm lấy Chúa một tay nắm lấy anh em", nhưng vấn đề cốt lõi là nắm như thế nào, hay đúng hơn là YÊU như thế nào?
 

Ai cũng trả lời dễ dàng và đơn giản: YÊU NHƯ CHÚA YÊU, vì chúng ta đã thuộc lòng như vậy rồi. Tôi rất thích một câu khi được nghe giảng về tình yêu của Chúa: Thiên Chúa yêu con người bằng một "tình yêu không hậu ý". Yêu không hậu ý là yêu không điều kiện, cho nên sẽ yêu đến cùng. Lời dạy của Thầy về cách yêu thì ai cũng thuộc nằm lòng: yêu kẻ thù, yêu như yêu chính mình.. đến nỗi nó như những "khẩu hiệu" thoáng qua rồi quên. Nhưng khi tự vấn lòng mình xem mình có "yêu không điều kiện" không, thì hỡi ôi hầu như là mình vẫn yêu, nhưng toàn yêu có điều kiện thôi.
 

Tôi nghiệm ra một điều: khi mình yêu có điều kiện thì quả thực tình yêu đó không ổn và có thể tiếng nói lương tâm của mình sẽ lên án, nhưng lập tức sẽ nảy sinh ra một tư tưởng chống đỡ "TẠI VÌ" ngay:
 

" Tôi không thích người này, tại vì..
 

" Tôi không cộng tác được với người kia, tại vì..
 

" Thậm chí tôi ghét người nọ cũng tại vì..
 

Tất cả đều có lý do chính đáng cả, có nghĩa là tôi không sai, chẳng có gì phải áy náy, chẳng có gì phải sửa chữa cả. Thật là tệ hại và chúng ta cứ sống mãi trong tình trạng như thế.
 

Tại sao lại có tình trạng như vậy và tôi phải làm sao cho xứng đáng là môn sinh của Thầy? Xin chia sẻ một kinh nghiệm cá nhân. Trước hết, ta thường hay lầm lẫn giữa tình cảm và tình yêu. Tình cảm là gì và tình yêu là gì? Chúng ta ai cũng biết tình cảm là những biểu hiện cảm xúc của mình, mà là những cảm xúc vừa ý. Cho nên nó mang dáng dấp "cái tôi" rất nhiều và đa số nó có tính chất tự nhiên: tôi quý người này vì họ dễ yêu, tôi tốt với người nọ vì họ rất tử tế với tôi ..v.v.. Chính vì vậy đôi khi ta đi sai đường lối của Thầy mà vẫn cứ tưởng là mình đúng. Vậy thì TÌNH YÊU là gì? Không dám lạm bàn vì đây là một đề tài rộng lớn và khó trả lời thỏa đáng, nhưng dựa vào lời dạy của Thầy để nhận ra một đặc tính của tình yêu, đó là "Đón nhận và cho đi". Đón nhận tình yêu từ Ba Ngôi thì dễ và sung sướng biết bao. Nhưng "cho đi" thì lại khó cực kỳ. Chính vì vậy, tôi nhận ra một đặc tính thứ hai của tình yêu, đó là "hy sinh". Chỉ có hy sinh thực sự thì mới cho đi được. Cho nên tôi nghĩ rằng tình cảm thì chỉ mới xuất phát từ con tim mà thôi, nhưng tình yêu thì xuất phát từ con tim cộng với lý trí và ý chí nữa. Quan niệm này chắc chắn sẽ làm nhiều người ngỡ ngàng, nhất là các bạn trẻ với quan niệm "Tiếng sét ái tình", với quan niệm tình yêu là cung đàn rung rộng của con tim... Tình yêu gì mà lại phải dùng tới lý trí và ý chí nữa? Vâng, chỉ vì thiếu sự can thiệp của lý trí mà ta đã chứng kiến nhiều "tình yêu mù quáng", và nhiều khi vì thiếu ý chí mà chúng ta không thực hiện được những đòi hỏi chính đáng của tình yêu chân thật. Tôi cảm nhận điều này vì ý thức được sự yếu đuối của mình. Chính vì vậy đôi khi ta thể hiện tình cảm mà chưa chắc đã có tình yêu. Ngược lại, có những việc làm phát xuất từ tình yêu chân thật mà lại không có biểu hiện tình cảm. Chẳng hạn, có những ông Bố từ quê nghèo vào Sàigòn đạp xích lô nuôi con học đại học, hy sinh cả đời cho con, mà có khi chẳng bao giờ để lộ ra những biểu hiện tình cảm như ngọt ngào, ân cần.. Vâng, tình yêu đó chính là đón nhận và cho đi. Đó chính là ý nghĩa đích thực của hình ảnh "một tay bám lấy Chúa (đón nhận) một tay bám lấy anh em (cho đi)".
 

Nói thì dễ, nhưng thực hành lại khó biết bao. Đến nỗi Thánh Phaolô đã phải thốt lên "Điều tốt lành tôi muốn thì tôi không làm, điều xấu tôi không muốn thì tôi lại cứ làm" (Rm 7, 15) và rồi còn hơn thế nữa: "Tôi thật là một người khốn nạn! Ai sẽ giải thoát tôi.." (c.24). Thánh Phaolô mà còn phải thốt lên như vậy, còn chúng ta thì sao? Ai sẽ giúp ta thoát khỏi tình trạng tồi tệ này? Tạ ơn Chúa, như Thánh Phaolô, chúng ta đã có chỗ bám: "nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta" ( c.25). Vâng, chúng ta hãy bám chặt lấy Thầy Chí Thánh bằng cầu nguyện, cầu nguyện thực sự. Với tôi thì cầu nguyện bằng Lời Chúa là phương cách tuyệt vời nhất. Suy niệm Lời Chúa mỗi ngày, vâng tôi xin nhấn mạnh: "mỗi ngày", sẽ giúp ta thấm nhuần Lời Chúa và Lời Chúa sẽ luôn nhắc nhở, trợ lực, giúp ta nhận biết mình, giúp ta biết phải làm gì trong các tình huống hằng ngày.
 

Một mẫu gương mà tôi nhớ mãi về tình yêu thực sự. Một chị bạn khi than thở với vợ tôi về đứa con của chị, tất cả những gì chị có thể, chị đã làm, nhưng con của chị vẫn hư hỏng. Thật là tan nát trái tim người mẹ, và câu mà tôi nhớ mãi: "Nếu em phải xuống hỏa ngục để con em khỏi hư hỏng thì em cũng sẵn lòng". Vâng đấy mới là TÌNH YÊU thực sự, và theo quý anh chị Thiên Chúa là tình yêu có để những con người như vậy xuống hỏa ngục không?
 

Hôm nay chúng ta chia sẻ về tình yêu, chúng ta mong muốn có được một tình yêu đích thực như Thầy Chí Thánh. Để kết, xin mời gọi tất cả chúng ta hãy lắng nghe tiếng nói của Thầy, để chúng ta cảm nghiệm được tình yêu đích thực bằng cách tha thiết lắng nghe Lời Thầy qua thư của Thánh Phaolô một lần nữa: "Giả như tôi có nói được các thứ tiếng của loài người và của các Thiên Thần đi nữa, mà không có Đức Mến thì tôi cũng chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giả như tôi được ơn nói tiên tri và được biết hết mọi điều bí nhiệm hay có được tất cả đức tin đến chuyển núi dời non, mà không có Đức Mến thì tôi cũng chẳng là gì. Giả như tôi có đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí hay nộp cả thân xác tôi để chịu thiêu đốt, mà không có Đức Mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi. Đức Mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không ham tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù. Đức Mến THA THỨ tất cả, TIN TƯỞNG tất cả, HY VỌNG tất cả, CHỊU ĐỰNG tất cả. Đức Mến không bao giờ mất được" (1Cr 13, 1-8).
 

Ước gì mỗi Cursillita đều mang trái tim của Thầy, đều YÊU bằng TÌNH YÊU KHÔNG HẬU Ý.